deep listening

วันนี้มีเรื่องราวดีๆ จากน้องเภสัชกร รพ.โพธาราม ท่านหนึ่งค่ะ พอลล่าได้เรื่องของเขามาจากการรวบรวมสาระเพื่อสรุปบทเรียนงาน Humanized healthcare ที่กำลังปิดโครงการลงแล้วค่ะ นำมาปัดฝุ่น หยิบยกมาเป็นบทเรียนสำหรับท่านที่สนใจนะคะ ได้เรียนรู้อะไรขึ้นอยู่กับประสบการณ์เดิม พื้นฐานความคิด ความเชื่อของแต่ละท่านค่ะ ขอบคุณที่แวะมาอ่านนะคะ ฝันดีทุกท่านค่ะ

 

หากประสบการณ์ของเราเปรียบเป็นเม็ดทรายในขวดแก้ว เม็ดทรายเม็ดนี้ของฉันคงไม่ใช่เม็ดทรายธรรมดาแน่ๆ แต่เป็นเม็ดทรายที่ฉันหยิบมาดูบ่อยๆ หรือบางทีมันอาจจะฝังลงในใจของฉันแล้วก็ได้

ฉันเป็นเภสัชกรน้อยๆ เพิ่งทำงานได้ประมาณ 4 ปี ประสบการณ์ ไม่มากเท่าพี่ๆ แต่ฉันก็มีปณิธานของฉัน เหมือนกับที่มักจะขอพรพระอยู่เสมอๆ ว่าชาตินี้ขออย่าได้เป็นผู้เบียดเบียนผู้อื่นเลย ฉันจะตั้งใจนำความรู้และประสบการณ์ที่ผ่านมา มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

วันหนึ่ง....ฉันได้ไปให้คำปรึกษาเรื่องยากลับบ้านให้กับผู้ป่วยชายคนหนึ่ง อายุประมาณ 60ปี (จำไม่ได้แล้วล่ะ แต่ที่แน่ๆ คงแก่พอสมควร ดูผมขาว หน้าตาบอกว่าแก่ละ เพราะฉันยังจำได้ว่าฉันเรียกว่าลุง ดูจากสภาพร่างกายภายนอกก็ดูแข็งแรงดีนะ)

พอฉัน review ประวัติก็แปลกใจว่า...ทำไมคุณลุง คนนี้มา admit บ่อยจัง กลับบ้านซักพักก็มา นอนรพ. แกคิดว่ารพ.เป็นโรงแรมหรือปล่าว??? ฉันแอบคิดเล่นๆ แต่คิดว่าจะต้องจัดการ case นี้ให้ได้หลังจากหมายมั่น ปั้นมืออย่างนั้นแล้วก็ไปคุยกะพี่พยาบาล ก็รู้มาคร่าวๆ จากคำบอกเล่าง่ายๆ สั้นๆ ว่า ลุงคนนี้แกดื้อมากไม่อยากกินยา จากนั่นฉันก็ไปคุยกับลุง หลังจากถามประวัติแล้วก็ถามอาการอะไรกันไปซักพัก ฉันก็รู้สึกว่าลุงเข้าใจโรคของตนเองดีพอสมควรแต่!! ทำไมลุงไม่ยอมกินยา

 

ลุง บอกว่า “ลุงอ่านหนังสือไม่ออก”  ลุงบอกอย่างเบื่อๆ ไม่ยากลุง อ่านไม่ออกเดี๋ยวสอนให้ ฉันตอบออกไปทันที

ลุง “ไม่ต้องสอนหรอก”

ลุงเริ่มงอแง ...แล้วฉันก็เริ่มเชื่อพี่พยาบาลว่าลุงดื้อจริงๆ ด้วย!

ได้...งั้นลุงให้ลูกดูแลจัดให้กินแล้วกันนะ

“ลุงไม่มีลูก” ลุงพูดเสียงอ่อยๆ

แล้วที่บ้านลุงมีใคร

ลุงไม่มีใครเลย สีหน้าลุงเริ่มแย่ลงอีก

งั้นไม่เป็นไรไม่ต้องกังวลนะ สอนแป๊บเดียว (ขนาดพม่าฉันยังสอนมาแล้ว)

หลังจากสอนจบกระบวนการแล้วฉันก็จบประโยคที่ว่า...ลุงคะ ถ้าลุง งง หรือจำไม่ได้ให้คนข้างบ้านอ่านให้ฟัง อย่าขาดยานะลุง

“ลุงไม่มีเพื่อนบ้าน ไม่มีบ้าน ไม่มีใคร”(ลุงเริ่มน้ำตาคลอ)

“ไม่อยากกินยาแล้ว แล้วลุงไม่อยากอยู่ไม่รู้จะอยู่ไปทำไม”

ฉันอึ้งไปชั่วขณะ... คนไข้ ญาติคนไข้คนอื่น เริ่มหันมามอง น้ำตาของคุณลุงที่ทุกคนลงความเห็นว่าดื้อไหลออกมาไม่หยุด

วินาทีนั้น ไม่มีคำว่าผู้ป่วย ไม่มีคำว่าคนไข้ ไม่มีคำว่านี่ญาติฉัน ญาติเธออีกต่อไป ทุกคนที่อยู่ที่นั่น ช่วยกันชักแม่น้ำทุกสายที่จะหามาได้ ทำยังไงก้อให้ลุงได้รู้ว่า การมีชีวิตอยู่ของคนคนหนึ่งมีค่ามากแค่ไหน สำหรับฉันแล้ว คำว่า ไม่อยากมีชีวิตอยู่ มันเป็นความรู้สึกทางลบ ที่ยิ่งใหญ่มาก มันหนักกว่าโรคหัวใจที่ลุงกำลังเผชิญอยู่ แล้ววงจรน่ารังเกียจ วงจรหนึ่งก็เกิดขึ้นในหัวฉัน วนอยู่อย่างนี้ไม่จบไม่สิ้น ถ้าไม่แก้ที่ต้นสายน้ำ น้ำก็คงไหลอยู่นั่นเอง.....

ลุงหนอลุง...ใครจะรู้ว่าท่ามกลางหน้าตาที่ดูดื้อของลุง ซ่อนอะไรอยู่มากมายขนาดนี้ ฉันไม่อยากพูดถึงความสงสาร ที่ล้นออกมาจากใจฉันและคนรอบข้างซึ่งถ้าเป็นมวลสารได้คงทะลักมาท่วม ward แต่ในฐานะความเป็นมนุษย์คนหนึ่ง ฉันได้เรียนรู้อะไรบางอย่างที่ฉันไม่เคยนึกถึง ฉันเห็นเหตุผลในการดื้อไม่ยอมกินยาของลุง

และเมื่อทบทวนดูแล้ว ทุกคนล้วนมีเหตุผลในการทำอะไรบางสิ่งบางอย่างที่ว่าคุณรู้รึป่าว หรือเขาได้บอกคุณหรือปล่าวเท่านั้น

แล้วเหตุผลนั้นเป็นเหตุผลที่ตั้งอยู่บนความถูกต้องเป็นธรรมเป็นไปในทางสร้างสรรค์หรือไม่ และสิ่งเหล่านี้สามารถ เปลี่ยนแปลงได้หากมีเหตุและผลที่มีน้ำหนักเพียงพอ ที่จะเปลี่ยนเหตุผลในหัวใจของคนคนนั้นด้วยความรัก ความมีมนุษยธรรม ความเห็นอก เห็นใจ ความปรารถนาดีอย่างแท้จริง รับรู้ รับฟัง ปฏิบัติติ่กันเยี่ยงมนุษย์พึงทำ

หากคำกล่าวที่ว่า คนจะเป็นอย่างไรขึ้นอยู่กับประสบการณ์หรือสิ่งที่เขาเคยพบเจอ นั้นเป็นจริง ประสบการณ์นี้ได้มีส่วนที่จะเปลี่ยนตัวฉันให้เป็นตัวฉันที่ดีขึ้น

ขอบคุณอะไรก็ตามที่ทำให้ฉันได้เจอลุง ที่ทำให้ลุงได้เจอฉัน ให้ฉันได้มีส่วนช่วยลุงบ้างและลุงได้ช่วยฉันเช่นกัน ตอนนี้ไม่ว่าลุงอยู่ที่ไหน ฉันของให้ลุงได้รับความปรารถนาดีที่ฉันส่งไปให้ ขอให้ลุงมีความสุขด้วยเถิด

 

ฐาปนีย์ ปันธิโก เขียน

พอลล่า เอามาเล่า อิอิ