ขอบคุณผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ฝ่ายการศึกษา ม.มหิดล, กระบวนกรและเจ้าหน้าที่ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา, กัลยาณมิตรคณาจารย์ผู้นำการศึกษาต่างคณะร่วมรุ่น 2 ครั้งที่ 2 วันที่ 3-5 ก.ค. ณ Rosegarden สวนสามพราน

จากบันทึก http://gotoknow.org/blog/otpop/264876

ผมประทับใจในพลังชีวิตของตนเองและการเรียนรู้พลังชีวิตของคนอื่นๆ ที่ทำงานด้านการบริหารหลักสูตรและจัดการเรียนการสอนที่มีคุณค่าแก่นักศึกษาหลายหลักสูตรของ ม.มหิดล

ผมเรียนรู้ตามธรรมชาติของมนุษย์ที่มีกระบวนการคิดเชื่อมโยงกับชีวิตอย่างพลวัต ดังนี้

  • สิ่งที่มนุษย์เรียนรู้และคิดด้วยใจอย่างใคร่ครวญทำให้เกิดพลังความคิดที่ถ่ายทดอสู่กระบวนการเรียนการสอนระหว่างครูและนักเรียนอย่างเป็นธรรมชาติ
  • กระบวนการสะท้อนความคิดอย่างใคร่ครวญ นั้นประกอบด้วย เนื้อหาที่เรารู้เห็น (content) กระบวนการที่รู้เห็น (Process) และกระบวนทัศน์หรือกรอบความคิดที่เป็นจริงพิสูจน์ได้ (Premises) ซึ่งองค์ประกอบสุดท้ายเรามิค่อยสะท้อนออกมามากนักในการศึกษาไทยปัจจุบัน
  • ครูควรจับแก่นหรือหัวใจของวิชา ซึ่งถือเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มีชีวิต เน้นจับประเด็นเป้าหมายของวิชา ใธประเมิน รูปแบบตนเอง และให้นักเรียนเห็นพลังชีวิตแห่งตน
  • เราควรผ่อนพักตระหนักรู้ ทบทวนตนเองในความเงียบ มีสมาธิ และมีสติ ว่าไม่มีเทคนิคการสอนที่ดีที่สุด แต่ไม่มีพื้นที่ใดไร้การเรียนรู้ พื้นที่การเรียนรู้เกิดขึ้นสูงต่ำ ซ้ำซ้อน และยั้งยืน ตามกระบวนการทางธรรมชาติ การสอนเป็นเพียงหนึ่งกระบวนการ

บทสรุปที่ผมตระหนักรู้ คือ ไม่มีคำจำกัดความใดที่จะกำหนดถึงจิตตปัญญาศึกษา นอกเสียจากกระบวนการคิดด้วยใจอย่างใคร่ครวญด้วยตนเอง เราควรเปิดใจยอมรับถึงการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงของผู้เรียนอย่างลึกซึ้ง ได้แก่ ทัศนคติ มุมมอง ความเข้าใจแก่นวิชาความรู้ที่เชื่อมโยงกับความคิดความเข้าใจโลกและชีวิต ซึ่งวัดได้จากการสะท้อนความคิดของผู้เรียนอย่างลึกซึ่งย้อนมองความเชื่อสมมติฐานของตนเองจนเห็นคุณค่าของสิ่งที่ได้เรียนรู้มากขึ้นหรือเข้าถึงชีวิตของวิชามากขึ้น

สุดท้าย ผมเชื่อมั่นว่า ครูที่ดีต้องมี Style ของตนเอง ต้องเตรียมการสอนอย่างถ่องแท้ และเข้าใจชีวิตของวิชาที่เสมือนการแบ่งปันประสบการณ์ดีๆ กล้าที่จะสอนให้นักเรียนคิดด้วยใจอย่างลึกซึ่ง

ที่สำคัญ ครูต้องซื่อสัตย์กับตนเองว่า เราไม่ควรสอนวิชาที่ตายแล้วแก่นักเรียน มิฉะนั้นความสร้างสรรค์ต่อยอดความคิดความเข้าใจคงไม่พัฒนาขึ้น

"ครูคนเดียวที่จะเปลี่ยนโลกและชีวิตของตนเองและส่งผลต่อนักเรียนได้! "