ใกล้ถึงวันอาสาฬหบูชา และวันเข้าพรรษา  พอดีได้อ่านข้อเขียนของ รศ.ดร.อุทัย  บุญประเสริฐ (ท่านกรุณาแบ่งปันให้ผมเป็นประจำ) เห็นน่าสนใจดี เลยนำมาแบ่งปันต่อ...       
            วันอาสาฬหบูชานั้นตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 ของทุกๆปี เป็นวันที่พระพุทธเจ้า ทรงแสดงปฐมเทศนา คือ วันที่แสดงธรรมโปรดให้แก่ปัญจวัคคีย์ และเป็นผลให้ปัญจวัคคีย์ขออุปสมบทเป็นพระสงฆ์ชุดแรกในพระพุทธศาสนา

 

แต่เดิมประเทศไทยไม่ได้ถือว่าวันนี้เป็นวันสำคัญ  เราถือเอา วันเข้าพรรษา  ซึ่งเป็นวันรุ่งขึ้นถัดจากวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 เป็นวันสำคัญ  ในขณะที่ประเทศที่ถือพระพุทธศาสนาหลายประเทศ ได้ให้ความสำคัญกับวันอาสาฬหบูชากันมาก่อนแล้ว 

หลัง 25 พุทธศตวรรษ รัฐบาลไทยได้ให้ความสำคัญของวันอาสาฬหบูชา และได้ยกฐานะให้เป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่ง เพราะถือเป็นวันที่พระพุทธเจ้า ทรงแสดงปฐมเทศนา คือ วันที่แสดงให้ปัญจวัคคีย์ และเป็นผลให้ปัญจวัคคีย์ขออุปสมบทเป็นพระสงฆ์ชุดแรกในพระพุทธศาสนา

       

            ในวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 ที่ทรงแสดงปฐมเทศนานั้น เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นหลังจากทรงตรัสรู้แล้ว 2 เดือน เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลังจากที่ทรงดำริแล้วเห็นว่า พระธรรมที่ทรงตรัสรู้นั้น เป็นสิ่งที่อยู่ในวิสัยที่เวไนยสัตว์จะพึงรู้ ปฏิบัติตามได้ และรับผลได้

 

จึงทรงตัดสินพระทัยประกาศพระธรรม การแสดงพระธรรมครั้งแรกจึงได้ชื่อว่า ปฐมเทศนา คือการแสดง ธัมมจักกัปปวัตนสูตร ซึ่งเป็นการแสดงอริยสัจ อันเป็นหลักธรรมสำคัญที่สุดในพระพุทธศาสนา ตลอดถึงเป็นแนวการฝึกฝนอบรมในพุทธศาสนา เพื่อถึงซึ่งความดับทุกข์ อย่างครบถ้วน

 

ความจริงอันประจักษ์ชัดแล้วก็คือ พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระธรรม โดยทรงแสดงปฐมเทศนา ก่อนที่จะมีพระสงฆ์อุบัติขึ้น และหลังจากที่ได้ฟังธัมมจักกัปปวัตนสูตรแล้ว พระอัญญาโกณฑัญญะเข้าถึง จึงมีความศรัทธาขออุปสมบท พระพุทธเจ้าจึงทรงประทานเอหิภิกขุอุปสัมปทาให้เป็นครั้งแรก พระอัญญาโกณฑัญญะ จึงเป็นพระสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนา

 

        ในขณะที่ได้อุปสมบทนั้น พระอัญญาโกณฑัญญะก็เพียงแค่ได้ดวงตาเห็นธรรม ยังไม่ถึงซึ่งเป็นพระอรหันตสาวก หลังจากนั้น เมื่อได้ฟังพระธรรมเทศนาเรื่องอนัตตลักขณสูตรแล้ว พระอัญญาโกณฑัญญะจึงบรรลุถึงซึ่งความเป็นพระอรหันต์


        วันอาสาฬหบูชา ซึ่งเป็นวันแสดงปฐมเทศนาครั้งแรก จึงเป็นวันประกาศหลักธรรมคำสอนที่สำคัญที่สุดในพระพุทธศาสนา เป็นวันที่พระธรรม ได้ถูกประกาศเป็นครั้งแรกในโลก และต้องรอจนกระทั่งทรงประทานเอหิภิกขุอุปสัมปทาแล้วจึงได้บังเกิดมีพระสงฆ์ขึ้นในพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง
       
   ถ้าจะอ้างว่า วันอาสาฬหบูชา เป็นวันพระธรรม ก็น่าจะมีน้ำหนักสูงมาก

 

            ท่านพุทธทาสก็ได้เคยกล่าวไว้ว่า โดยแท้แล้ววันอาสาฬหบูชา ยังเป็นได้มากกว่าวันของพระธรรม คือ อาจถือได้ว่า เป็นวันของพระรัตนตรัย  เลยทีเดียว คือ เป็นวันที่พระรัตนตรัยบังเกิดครบในวันนั้น

       
            ส่วนวันมาฆบูชานั้น เป็นวันชุมนุมสงฆ์ครั้งใหญ่ครั้งแรก เป็นวันเพ็ญเดือน 3 ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นหลังจากตรัสรู้ถึง 9 เดือน และเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นหลังจากทรงแสดงธัมมจักกัปปวัตนสูตร 7 เดือน ความสำคัญที่แท้ของวันมาฆบูชาคือ เป็นวันประชุมพระอรหันตสาวกครั้งใหญ่ในสมัยของพระพุทธองค์

       
            ถ้าจะลำดับเวลา นับแต่วันตรัสรู้  ซึ่งตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 6 และถือว่าเป็นวันของพระพุทธเจ้าแล้ว เวลาลำดับถัดมาก็คือวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 ซึ่งเป็นวันของพระธรรม และเพราะมีพระธรรมจึงมีพระสงฆ์บังเกิดขึ้น

 

จึงเป็นลำดับ วันพระพุทธ วันพระธรรม และวันพระสงฆ์ ได้ตามลำดับ.

 

วันวิสาขบูชา เป็น วันของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธก็ดูเหมือนจะพูด สอนและถือกันไปในทางเดียวกันอยู่แล้ว ไม่ค่อยขัดแย้งหรือเห็นแตกต่างกัน  เห็นตรงกันหรือคล้อยกันอยู่ว่า วันวิสาขบูชา เป็น วันของพระพุทธเจ้า ค่อนข้างแน่นอน  คือ เป็นวันประสูติ วันตรัสรู้ และวันปรินิพพาน ซึ่งตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ของทุกๆปี