ช่วยวิจารณ์กันให้มากๆๆ เพือการพัฒนา

สำเร็จการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาด้วยการพึ่งพาสิ่งใกล้ตัวที่เรามี

 

                การศึกคือการเรียนรู้ตลอดชีวิต  ประโยคข้างต้นเป็นความจริงที่ไม่สามารถปฏิเสธ  เมื่อเด็กหลายคนตั้งความฝันของตนไว้ว่า  “ต้องเรียนให้จบปริญญาตรี” แต่เมื่อเวลาเปลี่ยนไปสังคมการศึกษาย่อมเปลี่ยนไป หากว่าการศึกระดับปริญญาตรีในปัจจุบันไม่ต่างกับการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ เมื่อ ๑๐-๑๕ ปีก่อน การศึกษาไม่มีที่สิ้นสุด ยิ่งเรียนรู้มากยิ่งรู้ว่าในโลกนี้มีอะไรหลายอย่างที่เรายังไม่เรียนรู้ และมีมากขึ้นตามระดับการศึกษา การศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษาเป็นสิ่งที่หลายคนใฝ่ฝันในปัจจุบันนี้ หากแต่ยังรอโอกาสที่จะมาถึง  ในขณะที่อีกหลายคนหรือแม้แต่ผู้ที่กำลังเริ่มศึกษาถอดใจ  เพราะเหตุที่เชื่อว่าการศึกษาระดับสูงเป็นเรื่องของผู้ที่มีความรู้เท่านั้น  แต่ความรู้เป็นสิ่งที่สามารถพัฒนาได้  หรือพิจารณาอย่างรอบด้านพบว่า  ความรู้เป็นเพียงปัจจัยหนึ่งเท่านั้นที่จะทำให้เราสำเร็จการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา  นอกจากนี้เราต้องอาศัยอีกหลายปัจจัยที่จะส่งเสริมให้เราสำเร็จการศึกษาและมีความสำคัญไม่แพ้ปัจจัยด้านความรู้

 

คู่มือการศึกษากับการเป็นครูคนแรก

                ในสังคมการศึกษาและความจริงแห่งโลกมนุษย์  เรื่องหนึ่งที่ต้องยอมรับคือ  ความไม่สนใจในรายละเอียดที่เป็นตัวหนังสือดังงานวิจัยที่ว่า  คนไทยอ่านหนังสือโดยเฉลี่ยวันละ ๘  คำ  เราชอบใช้การถามมากกว่าการอ่าน  เนื่องมาจากเป็นวิธีการที่สะดวก  รวดเร็ว  และเราคิดว่าถูกต้อง  เพราะการอ่านอาจจะนำมาสู่การเข้าใจผิด  ในห้องเรียนหลายครั้งที่อาจารย์อธิบายโดยไม่มีการสรุปประเด็น  คำถามที่ตามมาคือ  “สรุปว่าที่อาจารย์พูดมามันคืออะไร เอาสั้นๆ ชัดเจนเลยครับ/คะ” ซึ่งความจริงแล้วรายละเอียดต่าง ๆ อาจารย์ได้พูดหมดแล้ว เพียงแต่ไม่นิยาม ในการศึกษาจึงถูกกรอบของนิยามและความหมายคุม ดังที่เราพบประจำเมื่อเรียนวิชาใดๆ เรื่องแรกว่าด้วยนิยามและความหมายทั้งสิ้น 

                การอ่านมีความสำคัญมากในเบื้อต้นที่เราจำเป็นต้องศึกษา  ไม่ใช่เริ่มต้นจากคำถามแล้วอ่านในภายหลัง  ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันผ่านระดับการศึกษามาแล้วหลายระดับ  ในการเข้าศึกษาแต่ละระดับนั้นสิ่งแรกที่ได้รับคือคู่มือการศึกษา  และคู่มือการศึกษาเล่มดังกล่าวถูกละเลยและกลายเป็นสิ่งที่ไร้ค่าไร้สาระในสายตาผู้ได้รับ  ในคนหนึ่งร้อยคนมีคนจำนวนมากไม่เคยอ่านคู่มือการศึกษาหรือเกือบทุกคน  อาจจะมีบ้างบางส่วนที่เห็นค่าและให้ความสำคัญ  คู่มือสามารถทำให้การศึกษาประสบผลสำเร็จได้

                การศึกษาคู่มือการศึกษาจะทำให้เราทราบรายละเอียดเกี่ยวกับการจัดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาของมหาวิทยาลัย  ข้อบังคับ  ระเบียบ  ประกาศมหาวิทยาลัย  ค่าหน่วยกิต  ค่าธรรมเนียมการศึกษาและปฏิทินการศึกษา  ข้อมูลดังกล่าวนับว่าเป็นประโยชน์ต่อผู้ศึกษาเป็นอย่างมาก  การศึกษาข้อมูลส่วนนี้ทำให้ทราบถึงรายละเอียดต่างๆ  เช่น  ข้อบังคับมหาวิทยาลัยมหาสารคาม  ว่าด้วยการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา  พ.ศ.๒๕๔๘ (๒๕๕๒ : ๑๔)  หมวด ๖  ว่าด้วยการลงทะเบียนเรียนนิสิต  ข้อ  ๓๐  การลาพักการเรียน  หากไม่ศึกษารายละเอียดว่าสามารถลาพักการเรียนในกรณีใดบ้าง  และในการลาพักการเรียนสามารถกระทำได้กี่ภาคเรียนติดต่อกัน  เป็นต้นจะทำให้การวางแผนการเรียนผิดพลาด  หากจะเปรียบกับการดำเนินชีวิตในสังคมคู่มือการศึกษามีค่าเท่ากับกฎหมาย(รัฐธรรมนูญ) ที่จำเป็นต้องทราบ  หากไม่ได้ศึกษาเมื่อเกิดปัญหาขึ้นจะไม่สามารถอ้างได้ว่าเราไม่ทราบ  จึงจำเป็นที่เราควรศึกษาคู่มือการศึกษาเพื่อช่วยป้องกันให้เราได้

                การเรียนรายวิชาต่างๆ  ตามหลักสูตรกำหนดวิชาตามหลักสูตรที่ต้องลงทะเบียนในแต่ละภาคการศึกษาและตลอดหลักสูตรประกอบด้วยวิชาใดบ้าง  ในส่วนรายวิชาอื่นที่ทางมหาวิทยาลัยกำหนดให้เรียนเพิ่มเติมไม่ได้ถูกกำหนดไว้  แต่มหาวิทยาลัยกำหนดเอาไว้เป็นประกาศว่า  ต้องเรียนหรือสอบให้ผ่านในรายวิชาอื่นๆ เพิ่มเช่น  วิชาภาษาอังกฤษ  สถิติเพื่อการวิจัย  เทคโนโลยีเพิ่มเติมหรือสอบให้ผ่านตามเกณฑ์  หากไม่ได้ศึกษาคู่มือการศึกษาดังกล่าวไม่สามารถทราบได้และไม่สำเร็จการศึกษา  ทั้งที่ศึกษารายวิชาครบตามหลักสูตร  การศึกษาคู่มือจึงทำให้ทราบถึงรายวิชาที่เราต้องศึกษา

                การสำเร็จการศึกษาหลักแต่ละหลักสูตรกำหนดให้ทำวิทยานิพนธ์  การศึกษาค้นคว้าอิสระ  การศึกษาปัญหาพิเศษ  การทำวิทยานิพนธ์หรือการค้นคว้าอิสระมีขั้นตอนและวิธีการหลายขั้นตอน  นับตั้งแต่การเลือกอาจารย์ที่ปรึกษา  การเสนอโครงร่าง  รูปแบบในการจัดทำ  การสอบและการตีพิมพ์  เมื่อศึกษารายละเอียดจากคู่มือจะพบว่ามีรายละเอียดเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวอย่างมากที่มีความสำคัญที่จะสำเร็จการศึกษาหรือไม่

                ที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นได้ว่า  ในการศึกษาตลอดหลักสูตรคู่มือการศึกษาจะมีความเกี่ยวข้องตลอด  นับตั้งแต่เมื่อแรกเข้าจนกระทั้งเราเดินออกจากสถานศึกษาไป  คู่มือจึงเป็นอาวุธประจำกายสำหรับการศึกษา 

 

วางแผนดีมีแววจบ

                การศึกษาคู่มือการศึกษานับเป็นการวางรากฐานที่แข็งแรงในเบื้องต้น  ในระหว่างเรียนนอกจากการใช้คู่มือเป็นอาวุธประจำกายแล้ว  การวางแผนที่ดีมีส่วนสนับสนุนให้เกิดประสิทธิภาพประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น  การวางแผนที่ดีในการเรียนมีหลายประการที่สำคัญคือ  การบริหารเวลา  เช่นการบริหารเวลาในการเรียน  การทำงาน  ทบทวนบทเรียนและการค้นคว้าเพิ่มเติม  ผู้เรียนหลายคนไม่สามารถวางแผนให้เกิดประสิทธิภาพทำให้ไม่สำเร็จการศึกษา

                ในการเรียนระดับบัณฑิตมีความแตกต่างจากการเรียนในระดับปริญญาตรีหลายประการ  การเรียนไม่ใช่อาจารย์ผู้สอนเป็นผู้ให้ความรู้แต่เพียงผู้เดียว  เนื่องจากผู้เรียนต้องมีการศึกษาค้นคว้ามาก่อนในเบื้องต้น  เวลาเรียนบรรยากาศจึงแตกต่างกับปริญญาตรี  การเรียนมีลักษณะการสนทนามากกว่าการบรรยาย  การสนทนาแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างผู้เรียนกับอาจารย์และเพื่อนร่วมห้อง  เป็นการเปิดมุมมองที่กว้างขวางกว่ามุมมองของอาจารย์ผู้สอนจากการบรรยาย  ผู้เรียนต้องมีการแสดงความคิดเห็นมากยิ่งขึ้น  ไม่ใช่การเห็นดีงามตามผู้อื่น  ทั้งนี้ต้องอิงอยู่กับฐานข้อมูลความรู้ที่ยอมรับในวงวิชาการ  การตั้งคำถามในระหว่างเรียนมีประโยชน์ต่อการสนทนา  ในทางปฏิบัติผู้เรียนยังมีความกลัวไม่กล้าแสดงความคิดเห็น  เนื่องจากฐานข้อมูลมีน้อย  การปรับตัวให้เข้ากับกระบวนการเรียนจึงมีความสำคัญในระยะเริ่มต้น  การเรียนในห้องเรียนระดับบัณฑิตศึกษาเป็นการเสริมประสบการณ์ในหลายลักษณะ  เช่น  การฝึกพูดอย่างเป็นทางการหรือมีความเป็นวิชาการ  การแสดงความคิดเห็นและโต้แย้งด้วยเหตุผล  นอกจากนี้ยังเป็นการฝึกการคิดทั้งในและนอกกรอบ  ประโยชน์ในห้องเรียนจะเสริมสร้างให้มีความกล้ามากยิ่งขึ้น  การเข้าเรียนเป็นประจำจึงไม่ได้เกิดเพียงองค์ความรู้เท่านั้น  มีอะไรหลายอย่างจากการเข้าชั้นเรียน

                ในชีวิตจริงผู้เรียนระดับบัณฑิตศึกษาล้วนเป็นผู้ที่มีหน้าที่ประจำต้องรับผิดชอบ  เป็นปัญหาอย่างมากสำหรับการบริหารเวลา  การทำงานในเวลาที่มีมากควรได้รับการเอาใจใส่อย่างเต็มที  การวางแผนการทำงานในแต่ละวันจะช่วยให้สามารถมองเห็นทางเดินที่จะมุ่งหน้าไป  การนำงานที่มีมากมาเป็นตัวกำกับในใจอาจทำให้ตนพ่ายแพ้  ในขณะเดียวกันงานที่ได้รับมอบหมายต้องมีความรับผิดชอบและส่งในเวลาที่กำหนด  ไม่ได้หมายความว่าให้ใช้เวลางานประจำทำงานส่วนตน  แต่ให้นำการบริหารจัดการเวลาเข้ามาบริหารตนเอง  เช่น  การกำหนดภาระงาน  เวลาที่ใช้ในงานแต่ละชิ้น  ลำดับความสำคัญของงานก่อนหลัง  ทั้งงานตามหน้าที่และงานในวิชาเรียน  ผู้เรียนต้องเปิดใจที่จะยอมรับภาระงานที่เพิ่มขึ้นตั้งแต่ตัดสินใจที่จะเรียน 

                การทบทวนเนื้อหาบทเรียนดังที่ได้กล่าวมาในข้างต้นคือการเพิ่มพูนความรู้ก่อนนำไปแลกเปลี่ยนในห้องเรียน  ความสำคัญเรื่องการศึกษาค้นคว้ามีความสำคัญไม่น้อยกว่าการเข้าห้องเรียน  ความรู้ที่เกิดจากการค้นคว้าเป็นความรู้ที่ไม่กำหนดขอบเขตดังเช่นในวิชาเรียน  ในห้องเรียนความรู้ถูกตีกรอบไว้ในลักษณะของเนื้อหาวิชาและเวลาที่จำกัดจึงไม่สามารถสร้างองค์ความรู้ที่เพียงพอต่อการใช้ประโยชน์ในการเพิ่มพูนความรู้แก่ตน  ผู้ที่มีความแสวงหามาย่อมจะได้เปรียบในหลายประการและการทบทวนเนื้อหาเป็นประจำทำให้เกิดการฝั่งแน่นมากยิ่งขึ้น  การเรียนในระดับบัณฑิตจึงไม่สามารถปฏิเสธการค้นคว้าด้วยตนเอง  ความสำคัญอยู่ที่ว่าทำอย่างไรให้มีเวลาในการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติม  การบริหารเวลาที่ได้กล่าวมาในข้างต้นสามารถช่วยให้มีเวลาค้นคว้ามากยิ่งขึ้น

                การศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาหัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่ผลการศึกษาเป็นสำคัญ  แต่ขึ้นอยู่กับปัจจัยในหลายประการดังที่ได้กล่าวมาในข้างต้น  เนื่องจากการศึกษาในระดับบัณฑิตตกอยู่ภายใต้เงื่อนไขหลายประการ  แตกต่างกับการเรียนระดับอื่นๆที่มีเวลาในการศึกษาอย่างเต็มที่  การประสบความสำเร็จทางการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาจึงไม่ใช้การประสบความสำเร็จทางความรู้เพียงอย่างเดียว  แต่เป็นการประสบความสำเร็จในการบริหารตนเอง  ผู้ที่สำเร็จการศึกษาจึงถือว่าเป็นบุคคลที่บริบูรณ์ด้วยความรู้ความสามารถอย่างรอบด้าน  ทั้งด้านวิชาการ  การบริหารจัดการตนเองและการทำงาน  สิ่งต่างๆ  เหล่านี้เกิดขึ้นได้ต้องอาศัยปัจจัยต่างๆ ดังที่ได้กล่าวมาแล้วควบคู่ไปกับการศึกษา