....วันนี้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองบุเก๊ะยาลอค่อยๆ เผยพร่างให้เด่นชัดจากบอกเล่าจากคนรุ่นแรกๆ ที่แก่เฒ่าผ่านการเดินทางสืบเสาะของคนแรกรุ่นที่อ่อนเยาว์ และหวังว่าเราจะได้เรียนรู้ร่วมกันในความทรงจำที่ดีบนถิ่นฐานที่ทุกคนเคยอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทร....

 

 

 14 พฤษภาคม 2552 (14-16 พ.ค.52 ทริปยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่น 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้)
....พวกเราทีมงานสถาบันรามจิตติ ยังคงอยู่ที่จังหวัดยะลาเพื่อตามรอยเด็กๆ ยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสามจังหวัดชายแดนภาคใต้  โดยเฉพาะกลุ่มเด็กๆ ในจังหวัดยะลา ซึ่งมีหลายกลุ่ม แต่ละกลุ่มล้วนแล้วแต่มีเรื่องราวประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่ชี้ชวนให้ต้องติดตามไปสืบค้นร่วมกัน....งานนี้ทีมสารคดีจึงนอกจากจะสวมวิญญาณตามรอยเด็กๆ แล้ว เรายังเชียร์เด็กๆ ให้ใช้กล้องและวีดีโอเป็นเครื่องมือตามรอยอดีตด้วย เราเองอยากเห็นเรื่องราวประวัติศาสตร์ที่ถูกบอกเล่าผ่านเด็กๆ โดยเฉพาะกลุ่มยุววิจัยที่มองอดีตผ่านเลนส์....

 

 "ตามรอยเมืองบุเก๊ะยาลอ" (เมืองเก่ายะลา)

        กลุ่มสาวๆ ทีมยุววิจัยเรื่อง “ตามรอยเมืองบุเก๊ะยาลอ” เป็นเด็กในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามแห่งหนึ่งในจังหวัดยะลา ที่มาของเรื่องนี้ เริ่มจากความสนใจที่ว่า ทำไมถึงมีเมืองเก่าบุเก๊ะยาลอ อยากรู้ว่าเมืองนี้เป็นมาอย่างไร ก่อนที่จะมีการอพยบผู้คนไปตั้งเมืองแห่งใหม่ กลายมาเป็นอ.เมืองยะลาในปัจจุบัน....

        เด็กๆ จึงตามรอยกลับไปค้นหาเรื่องราวของเมืองเก่าที่ว่านี้ เมืองบูเก๊ะยาลอ อยู่ทางเส้นจากอ.เมืองยะลาวิ่งไปทางยะหา มีภูผาสูงตั้งตระหง่าผ่านทางเข้าเมือง เด็กๆ บอกว่า ถ้าใครถามว่าไปยะลาอย่างไร คนจะนึกและชี้ไปทางเมืองยาลอเพราะถือว่าคือเมืองยะลาเดิม .... 

 

         ....เราก็ฟังเรื่องเล่าไป แล้วก็ตามเด็กๆ ไปตามรอยวังเก่าเจ้าเมืองยาลอ ซึ่งปัจจุบันทรุดโทรมมากแล้ว เหลือเพียงซากคันดินที่อ้างว่า ครั้งหนึ่งเคยเป็นกำแพงดินของวัง และเหล่าเรือนเก่าที่อาบน้ำ ซึ่งยังมีบ่อน้ำเป็นหลักฐานหลงเหลือ ส่วนเรือนวังส่วนอื่นๆ ไม่เหลือสิ่งก่อสร้างให้เห็นแล้ว เด็กๆ พาไปดูบ่อน้ำเก่าที่อ้างว่าเป็นที่อาบน้ำของวัง คุยกับทายาทของวังแห่งนี้ถึงประวัติและที่มาที่ไป ความเป็นอยู่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน ...

 
       
         
          จากนั้นพาไปดูผายาลอ เป็นภูเขาหน้าผาที่ว่าสูงสุดในจังหวัดยะลา แล้วมีเรื่องเล่าตำนานอยู่หลายเรื่อง เช่น เรื่องว่า เคยมีคนได้ยินเสียงร้องจากภูเขา ก็ที่หินผาจะถล่มลงมาจนเหลือหน้าผาให้เห็นในปัจจุบัน ด้านล่างของฐานเขายังมีถ้ำและแอ่งน้ำใต้ถ้ำ บนเขามีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเสือ และสัตว์ป่า เด็กๆ เล่าว่าพวกเขาตื่นเต้นมาที่ได้ขึ้นไปบนเขา กลัวก็กลัว แต่ก็อยากขึ้นไปให้ถึงยอด เพราะคิดว่าคงไม่มีโอกาสนัก และปัจจุบันก็ไม่มีใครค่อยจะขึ้นไป สมัยก่อนมีพิธีการเอาธงขึ้นไปปักบนยอดเขาด้วย ปัจจุบันเหลือน้อยมาก และไม่ค่อยเห็นแล้ว แต่เด็กๆ ก็ได้ตามรอยนายพรานเป็นเพื่อนรุ่นพี่ๆ ที่อยู่ละแวกเมืองนี้พาขึ้นไป เด็กๆ เราว่าได้ขึ้นไปถึงยอดสุด แล้วก็ดีใจและภูมิใจมาก กลับจากลงเขา ยังตามกลับมาเล่าให้ที่บ้านและเพื่อนๆ ที่โรงเรียนให้ตื่นเต้นกันไปด้วย....
 
  
       ถัดจากไปดูผาแล้ว ก็ตามรอยกันไปบ้านคุณยายอายุ 106 ปี ซึ่งเด็กๆ เองก็ตื่นเต้นที่ได้พบเจอคุณยายนี้ ไม่คิดว่าจะมีคนแก่อายุยืนมากขนาดนี้ และยังความจำดี เล่าเรื่องราวครั้งอดีตได้อีกด้วย คุณยายเล่าเรื่องชีวิตวัยสาว บ้านเมืองเมื่อครั้งเก่าก่อน ความสัมพันธ์ของคนในชุมชน ชีวิตของคนในยุคก่อนอยู่อย่างไรกินอยู่อย่างไร และมันเปลี่ยนแปลงมาอย่างไร จน ณ บัดนี้ สิ่งหนึ่งที่เด็กๆ บอกว่า คุณยายเองก็ดีใจที่มีคนมาหา รู้สึกเหมือนมีลูกหลานมาเยี่ยม เด็กๆ ก็รู้สึกเช่นเดียวกันว่าเหมือนได้พบคุณยายของตน เด็กๆ ได้เรียนรู้เรื่องราวของวิถีคนยาลอในอดีตจากคำบอกเล่าคุณยาย ทำให้เข้าใจคนรุ่นก่อนว่าเป็นอยู่อย่างไร แม้ในปัจจุบันที่โลกเปลี่ยนไป คนก็ปรับตัวตามยุคตามสมัยมากขึ้น แต่เด็กๆ ก็รู้สึกว่า สิ่งหนึ่งที่สัมผัสได้จากคนรุ่นก่อน คือการใช้ชีวิตแบบพอเพียงเรียบง่าย เช่นคุณยายที่เด็กๆ ได้พบ...

        เรื่องราวของเมืองยาลอ ยังมีอีกมาก ถ้าอยากรู้มากกว่านี้ก็คงต้องติดตามตอนต่อไปจากเด็กๆ อีกเช่นกัน....


      ....วันนี้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองบุเก๊ะยาลอค่อยๆ เผยพร่างให้เด่นชัดจากบอกเล่าจากคนรุ่นแรกๆ ที่แก่เฒ่าผ่านการเดินทางสืบเสาะของคนแรกรุ่นที่อ่อนเยาว์ และหวังว่าเราจะได้เรียนรู้ร่วมกันในความทรงจำที่ดีบนถิ่นฐานที่ทุกคนเคยอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทร....

แด่คุณยาย "ชีวิตเกินร้อย" 

 Mchula_RJ : เก็บมาเล่าต่อ

ป.ล. เด็กๆ กลุ่มนี้ถ่ายหนังกันด้วยนะ เด็กว่า มือใหม่อยากลอง.... เราคงได้ดูฝีมือในตอนต่อๆ ไป

--เรื่องราวรวบรัด ถ้าท่านใดจะกรุณาขยายความรู้เชิงประวัติศาสตร์ให้ชัดเจนยิ่งจักเป็นพระคุณ...

ค้นต่อ :

http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%A2%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%B2