หนอนบำบัด (Maggot Therapy)

จดหมายรักจากคุณณัฐนันท์ (สมร)

 

ดิฉันให้เจ้าหน้าที่พยายามเขียนสิ่งที่ตัวเองรู้เกี่ยวกับการใช้หนอนในการรักษาแผล เพื่อเตรียมให้ สคส. มาจับภาพ คุณณัฐนันท์พูดเสนอเป็น Slide ได้แต่ไม่สามารถเขียนเป็นเอกสารได้

คุณณัฐนันท์ไปเอาเอกสารรายละเอียดหลายๆ หน้ากระดาษมาให้ดิฉันอ่าน ดิฉันไม่ยอมอ่านแต่ขอร้องให้ คุณณัฐนันท์เขียนย่อๆ ตามความเข้าใจ ด้วยความเกรงใจคุณณัฐนันท์ก็ยอมสรุปย่อๆ มาให้พร้อมจดหมายที่แนบมา หากใครสนใจเชิญไปสอบถามได้ที่ PCT ศัลยกรรมค่ะ

คุณณัฐนันท์สรุปมาให้ดังนี้คะ

หนอนบำบัด คือ การใช้หนอนแมลงวัน (Maggot) ในการทำความสะอาดแผลหนองหรือแผลเน่าติดเชื้อ เริ่มมีในยุโรปและอเมริกา และนิยมไปทั่วโลกกว่า 1000 ปี สมัยก่อนใช้รักษาทหารที่บาดเจ็บในระหว่างสงคราม

ปัจจุบันมีคำถามพื้นฐานเกิดขึ้นว่า ในการบำบัดด้วยหนอนจะรู้สึกขยะแขยงหรือไม่ บุคลากรทางการแพทย์ พยาบาล ผู้ป่วยและญาติ จะมีความหวาดกลัวหรือไม่

แนวคิดหลัก : คือ การให้ความรู้ การทำความเข้าใจ โดยนำหลักการมาอธิบายดังนี้

การใช้ "หนอน" ทำลายเนื้อตาย (Necrosis) คือ หนอนจะหลั่งน้ำย่อยออกมาเพื่อย่อย Necrosisให้เป็นของเหลว หลังจากนั้นก็จะดูดกิน Necrosis ที่ย่อยแล้วเข้าสู่ร่างกาย เพื่อเป็นอาหารให้กับตัวมันเอง นอกจากนี้ยังพบว่า เอนไซม์มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อ Bacteria ในบาดแผลและทำให้แผลสะอาด ลดกลิ่นไม่พึ่งประสงค์ กระตุ้นให้เกิดการสร้างเสริมเซลล์เนื้อเยื่อขึ้นมาใหม่ (Granulation Tissue)

ข้อบ่งชี้ให้กับแผลต่างๆ ดังนี้

  • Diabetic ulcers
  • Decubitus ulcers
  • Ulcer cruris
  • MRSA and other wound infection แผลติดเชื้อจาก Staphylococcus aureus
  • Necrotizing tumor wounds
  • Necrotizing fasciitis
  • Burn
  • Thrombangitis obiterans
  • Bacterial soft tissue infections

ประโยชน์ในการใช้ "หนอนบำบัด"

  • ลดจำนวนเนื้อเยื่อที่ตายแล้วอย่างรวดเร็ว
  • เพิ่มจำนวนเนื้อเยื่อที่สร้างขึ้นใหม่
  • ลดจำนวนของเหลวและกลิ่นเหม็นจากแผล
  • ลดความเจ็บปวด
  • ลดระยะเวลาในการรักษาตัวที่โรงพยาบาล
  • หลีกเลี่ยงการผ่าตัด
  • ลดการใช้ Antibiotic

Maggot Therapy เข้ามาในสถาบันบำราศนราดูรโดยนายแพทย์บัญชร  ศิริพงศ์ปรีดา เริ่มใช้ที่ตึก 7/3 กับ Case HIV+ĉ Bed-sore ต่อมานำมาใช้ที่ตึกศัลยกรรม ICU (ผู้ป่วยที่ on ET tube นานๆ มี Bed-sore) แรกๆ พยาบาลรู้สึกขยะแขยงและหวาดกลัว ไม่กล้าเข้า Case Debridement และ Dressing ต่อมามีการ Conference กันมากขึ้น จนถึงปัจจุบัน นำมาใช้อย่างกว้างขวาง

โดย ณัฐนันท์  หาญณรงค์