การศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้

                 

             ข่าวมีเด็กนักเรียน จำนวนมากหนีเรียนมาเที่ยวและจับกลุ่มพูดคุยในสวนสัตว์ดุสิต และตรวจสอบพบเด็กชายหญิงนั่งคุยอยู่ในที่ลับตาคน บางกลุ่มกินขนมขบเคี้ยวกันอย่างสนุกสนาน ตำรวจควบคุมตัวมาทำประวัติ พร้อมแจ้งผู้ปกครองมารับตัว และกล่าวว่าหากพบการกระทำลักษณะดังกล่าวซ้ำ ผู้ปกครองต้องถูกปรับรายละ 500 บาท ฐานเป็นผู้ปกครอง แต่ไม่กวดขันดูแลเด็กตาม พ.ร.บ.สิทธิเด็ก
                  คงไม่ใช่เป็นเรื่องใหม่และเป็นเรื่องที่เกิดขึ้น ที่สวนสัตว์ดุสิตเท่านั้น แต่จะเกิดขึ้นอยู่ทั่วไป เพราะมีช่องว่าง ที่เด็กนักเรียนจะหาโอกาสหนีเรียน เมื่อเขาเห็นว่า "ข้างนอกกำแพง เขามีความสุขกว่า"

                 ความหวังของผู้บริหารและครูอยากให้เด็กทุกคนเป็นคนดี และอยู่ในโลกของการเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข สิ่งที่จะช่วยป้องกันและแก้ปัญหาได้ เป็นอย่างดีคือ "ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน"

                ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน คือ  กระบวนการดำเนินงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างมีขั้นตอน พร้อมด้วยวิธีการและเครื่องมือการทำงานที่ชัดเจน โดยมีครูประจำชั้นเป็นบุคลากรหลัก ในการดำเนินการดังกล่าว และมีการประสานความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับครูที่เกี่ยวข้อง หรือบุคลากรภายนอก รวมทั้งการสนับสนุนส่งเสริมจากโรงเรียน

  • การดูแลช่วยเหลือ หมายถึง การส่งเสริม การป้องกันและแก้ไขปัญหา โดยมีวิธีการและเครื่องมือ สำหรับครูประจำชั้นและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้ในการดำเนินงานพัฒนานักเรียน ให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์และปลอดภัยจากสารเสพติด

กระบวนการดำเนินงานตามระบบ ดูแลช่วยเหลือนักเรียน

  • ระบบดูแล ช่วยเหลือนักเรียน โดยครูประจำชั้นเป็นบุคลากรหลักในการปฏิบัติงาน มีองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการ คือ
    1. การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล
    2. การคัดกรองนักเรียน
    3. การส่งเสริมนักเรียน
    4. การป้องกันและแก้ไขปัญหา
    5. การส่งต่อ

การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล เช่น

  • การจัดทำระเบียนสะสม (รบ.6)

  • การประเมินพฤติกรรมนักเรียน (SDQ)

  • การสัมภาษณ์นักเรียน

  • การเยี่ยมบ้าน

  • บันทึกข้อมูลสุขภาพ

  • การสังเกตพฤติกรรมอื่น ๆ

การคัดกรองนักเรียน

  • โดยอาศัยข้อมูลเกี่ยวกับนักเรียน เบื้องต้น จัดแบ่งนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มปกติ และกลุ่มเสี่ยง

การส่งเสริมนักเรียน

  • สำหรับนักเรียนที่อยู่ในกลุ่มปกติ หรือกลุ่มเสี่ยง มีปัญหาที่ได้รับการแก้ไขแล้วโดยการจัดกิจกรรมโฮมรูม จัดประชุมผู้ปกครองนักเรียน เป็นต้น

การป้องกันและแก้ไขปัญหา
        -การให้คำปรึกษาเบื้องต้น
        -การจัดกิจกรรมเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหา กิจกรรมเสริมหลักสูตร 

  •  

    • กิจกรรมวันภาษาไทย สัปดาห์ห้องสมุด

    • กิจกรรมในห้องเรียน

    • กิจกรรมเพื่อนเตือนเพื่อน

    • กิจกรรมซ่อมเสริม

    • กิจกรรมการสื่อสารกับผู้ปกครอง

           -การเสริมสร้างวินัย คุณธรรมและจริยธรรม โดยได้ใช้วิทยากร ทั้งจากหน่วยงานราชการ องค์กรเอกชน ผู้นำท้องถิ่น และผู้นำทางศาสนามาบรรยาย/สาธิต ให้นักเรียนได้รับความรู้ทุกระดับชั้น/สัปดาห์

          -การประสานงานกับชุมชน การร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ตำรวจผู้ประสานงานกับโรงเรียน

       -การตรวจปัสสาวะนักเรียนกลุ่มเสี่ยง/มีปัญหา อย่างต่อเนื่อง

         -การส่งต่อ ปัญหาบางกรณีที่ยากต่อการแก้ไขช่วยเหลือ หรือช่วยเหลือแล้วนักเรียนยังมีพฤติกรรมไม่ดีขึ้น ก็จัดการส่งต่อโดยแบ่งเป็น ส่งต่อภายในและส่งต่อภายนอก

         นอกจากการดำเนินงานตามองค์ประกอบทั้ง 5 ประการแล้ว โรงเรียนอาจจัดระบบดูแลนักเรียนอย่างใกล้ชิดโดยจัดครู 1 คน ดูแลนักเรียนจำนวน 20-30 คน ดังนี้

    1. ครูประจำชั้นห้องละ 2 คน
    2. ครูประจำวิชา
    3. ครูผู้สอนกิจกรรม
    4. ครูประจำคณะสี

          จากการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องคิดว่าจะให้นักเรียนที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสมลดลง และส่งเสริมให้นักเรียนกลุ่มปกติมีความรู้ความสามารถเพิ่มขึ้นและข่าวการหนีเรียน ตามหน้าหนังสือพิมพ์คงจะลดลงหรือหายไปในที่สุด สร้างภาพลักษณ์ที่ดีแก่นักเรียน โรงเรียน และสังคม ที่มองนักเรียน ครูว่าเป็นผู้ที่สร้างสังคมใหม่ของชาติที่แท้จริง...