การรู้จักตัวตน นั้นทำได้หลายวิธี
- กิจกรรมสี่ทิศก็เป็นวิธีการหนึ่งที่จะพาให้เรารู้จักตัวเอง และคนรอบข้างได้ดีขึ้นด้วยการสังเกตบุคลิกภาพ วิธีคิด วิธีตัดสินใจ วิธีตอบโต้กับสถานการณ์ ฯลฯ ที่แตกต่างกันออกไป
- voice dialogue เป็นการเข้าถึงต้นสายปลายเหตุที่ประกอบกันจนเกิดเป็นตัวตนของแต่ละคน เคล็ดลับ คือ การไปเข้าใจเขาอย่างที่เขาเป็น ด้วยการรับเอาส่วนที่เป็นเขา ที่เราไม่ชอบใจเข้ามาในเราสักหน่อย แล้วความเข้าใจ และความสมดุลก็จะเกิดขึ้นในเรา
การจัดการศึกษาจะสนุกขึ้น ถ้าครูใช้ความรู้ความเข้าใจเรื่องตัวตนเหล่านี้ไปสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับผู้คนไม่ว่าจะเป็นการสร้างบริบทการเรียนรู้ การสร้างวิธีเข้าถึงตัวตน และโลกภายในของเขา เข้าไปรู้จักกับพรมแดนความรู้ พรมแดนศักย (สิ่งที่เขาทำได้ และทำไม่ได้) ฯลฯ ทั้งที่เหมือนและแตกต่างกันออกไป
การรู้จักตัวตนด้วยการรับฟังกันอย่างลึกซึ้ง
ในการรับฟังถ้อยคำของใครคนใดคนหนึ่ง เราต้องเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว และของโลกภายในของเขา เราจึงมีโอกาสได้สัมผัสกับตัวตนของเขาอย่างแท้จริง
ประเด็นที่ควรตั้งข้อสังเกตเอาไว้คือ
- คุณภาพการรับฟังของเราเป็นอย่างไร
- เราอยู่กับความคิดของเรา หรือ อยู่กับเรื่องราวของเขา
- ทำไมในบางห้วงขณะเราจึงรับฟังได้ดี
- เราฟังใครบางคนเพราะวุฒิภาวะของเขา หรือ เราฟังทุกคนเท่ากัน
- เราฟังจนคำของคนอื่นเข้ามากระแทกตัวตนของเราได้ไหม
- เราให้คำพูดนั้นอาบเข้ามาในตัวเราแล้วกระทบ และเปลี่ยนแปลงตัวตนของเราได้หรือเปล่า
- การคุยของเราเป็นกระบวนการอย่างไร
- ลองทำให้มีอีกสายตาหนึ่ง เข้ามามองตัวเรา แล้วดูว่าเราเห็นอะไร
