เราจะย่ำอยู่กับที่อีกนานนะในความเห็นของผม หากเราไม่คลิกกันว่าสินค้าที่แท้จริงของพวกเราคือกระบวนการเรียนรู้

อ่านบทความเรื่อง สินค้าของ กศน. คืออะไร บล็อก ICT for education.ของพี่ศรีเชาว์ วิหคโต แล้วรู้สึกว่าชอบมากเลยครับ ตรงใจจริง ๆ ตรงกับงานการที่ผมทำอยู่ เป็นบทความคุณภาพ อยากจะแนะนำให้ได้อ่านกัน ใจความก็คือว่าสินค้าของ กศน.ไม่ใช่อะไรหรอก แต่ก็คือกระบวนการเรียนรู้นั่นเอง

ข้อความบางตอนของบทความ "...คงต้องหันมาทบทวนกันอีกสักครั้ง ในการนำนโยบายลงสู่การปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดจุดเน้น การประเมินผลงาน รวมทั้งการจัดสรรงบประมาณ เพื่อสนับสนุนสินค้าหลักของ กศน. ไม่เช่นนั้นแล้ว เราก็จะไปสนใจแต่สินค้าฝากขาย เพาะง่ายดี ไม่ต้องทำอะไรยาก..."

ผมเลยแสดงความเห็นต่อท้ายไปว่า...

พี่ศรีเชาว์

สบายดีนะครับ ไม่ได้ทักทายกันเสียนาน

กระบวนการเรียนรู้ ทักษะการเรียนรู้ เครื่องมือการเรียนรู้ นวัตกรรมการเรียนรู้ ฯลฯ เหล่านี้เท่านั้นคือสินค้าของ กศน. ที่แท้จริง สินค้านี้จะส่งเสริม สร้าง บุคคลเรียนรู้ กลุ่ม สังคม ชุมชนเรียนรู้ เครือข่ายการเรียนรู้ได้ สามารถยกคนส่วนใหญ่ให้มีศักยภาพในการแข่งขันกับประทเศต่างๆ ในภูมิภาค ในโลกได้จริง ๆ มิใช่ไม่กี่ล้านคนที่อยู่ในระบบโรงเรียนเท่านั้น และเป็นการลงทุนให้คนส่วนน้อยที่เป็นการหวังผลในอนาคตอันยาวไกล (เตรียมการระยะยาวเหลือเกินไม่รู้จะเห็นผลได้เมื่อไร คอยกันไม่ไหว)

แต่สำหรับการลงทุนเพื่อคนส่วนใหญ่ ทั้ง 60 ล้านคน เห็นผลการเรียนรู้ได้รวดเร็ว เพิ่มศักยภาพให้กับผู้คนส่วนใหญ่ได้ กระทรวงศึกษาธิการยังลังเลที่จำทำภารกิจนี้ พูดถึงกระทรวงศึกษาธิการ ก็คือกระทรวงของการศึกษาในระบบโรงเรียน ทุ่มเทไปเพื่อการนี้ทั้งนั้น กศน.คือติ่งหนึ่งที่ห้อยไว้ ให้ดูว่าครบองค์ที่จะเป็นการศึกษาตลอดชีวิตแล้ว สร้างภาพลักษณ์ให้ไทยแลนด์ว่ามีการศึกษาตลอดชีวิตกับเขาแล้ว แต่กล้าที่จะทุ่มเท ใช้ กศน.เปลี่ยนแปลงประเทศไทยหรือไม่ ยังไม่ค่อยเห็นกระทรวงศึกษาธิการทำบทบาทนี้ใหม ให้เล่นบทผู้ช่วยการศึกษาในระบบเท่านั้น ตัวตน อุดมการณ์ ปรัชญา กศน.และการศึกษาตามอัธยาศัย เราไม่ได้ทำกันเลย พื้นที่เราเลยดูแคบ เป็นลูกเมียที่เท่าไหร่....

ปฏิรูปการศึกษาครั้งหนึ่ง กศน.โดนมาเยอะ (ในทางที่ไม่ค่อยส่งเสริมเท่าไหร่ บางด้านก็ทำลายด้วยซ้ำ)นี่ก็กำลังจะปฏิรูปครั้งที่สอง นัยว่าครั้งนี้ กศน.เป็นประเด็นหนึ่งที่จะต้องปฏิรูปกันอย่างจริงจัง

เราจะสำแดงความเป็นตัวตนหรืออัตลักษณ์ของเราได้แล้วยัง แคร์กับผู้คนส่วนใหญ่ โดยใช้กลไก โครงสร้าง กฏหมายที่เปิดกว้างให้แล้วขับเคลื่อน

ใช้กระบวนการเรียนรู้ สินค้าหลักตัวนี้นี่แหละครับ

จะเป็นเศรษฐกิจพอเพียง ผู้สูงอายุ คนพิการ ฯลฯ ก็ต้องอาศัยกระบวนการเรียนรู้ทั้งสิ้น ต้องเข้าใจเสียก่อนอย่างที่พี่ว่านั่นแหละคือลงข้อสรุปให้ได้ว่าเราชาว กศน.จะต้องถือว่ากระบวนการเรียนรู้คือสินค้าหลักของเรา อย่างอื่นคือเรื่องรอง

ผมมีประสบการณ์ครั้งหนึ่ง ส่งเสริมให้ชุมชนเรียนรู้เรื่องปุ๋ยหมักกันทั้งจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยงบฯ CEO ถูก สตง.ติงว่า กศน.ไปยุ่งอะไรกับเรื่องปุ๋ยหมัก มันเป็นบทบาทของกระทรวงเกษตรฯเขา เห็นไหมครับว่าระดับ สตง.เอง เขาก็ยังไม่เข้าใจว่า กระบวนการเรียนรู้ คือสิ่งที่เราต้องการที่ปลูกจะฝังให้มันเกิดในผู้เรียน กลุ่มเป้าหมาย เราเล่นกับกระบวนการเรียนรู้ จะให้เรียนรู้กับเนื้อหาหนึ่งเนื้อหาใด ให้กระบวนการเรียนรู้เกาะเกี่ยวไปก็ได้ สตง.เขาก็เคยชินตามที่เขารับรู้ต่อ ๆ กันมา ว่า กศน.ก็ต้องสอนนักศึกษาผู้ใหญ่วันเสาร์อาทิตย์ รับรู้มาอย่างนั้น ๆ จริง ว่าหรือโทษเขาก็ไม่ได้อีก

เราจะย่ำอยู่กับที่อีกนานนะในความเห็นของผม หากเราไม่คลิกกันว่าสินค้าที่แท้จริงของพวกเราคือกระบวนการเรียนรู้

อ่านเต็ม ๆ ได้ที่นี่ครับ สินค้าของ กศน. คืออะไร