จีรังจริต 6 : ทฤษฏีบุคลิกภาพตามแนวพุทธปรัชญา
จริต คือ อะไร
แนวคิดเกี่ยวกับ จริต ซึ่งเป็นทฤษฏีบุคลิกภาพที่เก่าแก่ที่สุดในโลก มีการใช้อย่างมีประสิทธิภาพมากว่า 2,500 ปี มีปรากฏหลักฐานอยู่ในพระไตรปิฏก คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาต่าง ๆ และเรื่องราวในพุทธประวัติหลายเหตุการณ์ ซึ่งเรื่องของจริตนั้นพระพุทธองค์ทรงใช้เป็นแนวในการพิจารณาจำแนกบุคคล เพื่อเลือกกิจกรรมในการพัฒนาปัญญาให้เหมาะสมกับบุคคลนั้น ๆ ซึ่งจะทำให้การพัฒนาปัญญาดำเนินไปอย่างได้ผลรวดเร็ว มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูง
จริต คือ ลักษณะนิสัยพื้นฐานที่ประพฤติปฏิบัติ เป็นพฤติกรรมตามสภาพของจิตใจอันเป็นปกติของบุคคลนั้น ๆ โดยแบ่งออกเป็น 6 แบบ คือ
1. ราคจริต (คุณรักงาม) มีลักษณะเป็นคนสุนทรีย์ในอารมณ์ รักสวยรักงาม พูดจาอ่อนหวาน สะอาด ประณีต
2. โทสจริต (คุณเก่งเกณฑ์) มีลักษณะเป็นคนจริงจัง เจ้าระเบียบ ใจร้อน โมโหง่าย ชอบชี้นำ พูดดัง เดินเร็ว
3. โมหจริต (คุณฝันซึ้ง) มีลักษณะเป็นคนชอบคิดฝัน ชอบสะสม ยิ้มง่าย พูดไม่เก่ง ไม่ค่อยมั่นใจตนเอง เชื่อคนง่าย
4. วิตกจริต (คุณสลับใจ) มีลักษณะเป็นคนชอบคิดการณ์ไกล แต่เปลี่ยนใจบ่อย หน้าตาไม่ค่อยสดชื่น พูดเก่ง ละเอียดลออ
5. ศรัทธาจริต (คุณเลิศหลง) มีลักษณะเป็นคนนับถือตนเอง เสียสละ มีหลักการ มีศรัทธาแรงกล้าในสิ่งที่เชื่อถือ
6. พุทธิจริต (คุณปัญตา) มีลักษณะเป็นคนมีไหวพริบ จดจำเรียนรู้ได้ดี มีปัญญาดี ประนีประนอม สุภาพ มีเมตตาสูง
เป็นธรรมชาติของบุคลิกภาพแต่ละคนที่จะมีจริตผสมอยู่ทุกแบบ แต่มักจะมีจริตเด่น ๆ อยู่ 1-2 แบบในคน ๆ เดียวกัน โดยทฤษฏีตามแนวพุทธปรัชญาเชื่อว่า เหตุที่คนเรามีจริตแตกต่างกันเกิดจาก “กรรมในอดีต” และสัดส่วนองค์ประกอบของ “ธาตุทั้ง 4” ภายในร่างกายของแต่ละคน ซึ่งเรื่องเหล่านี้สามารถอธิบายได้อย่างเป็นวิทยาศาตร์ สามารถศึกษาอย่างเจาะลึกได้ในหนังสือ “ DNA ชีวิต : การวิเคราะห์และบริหารกรรม” และหนังสือ “จริต 6 ธาตุ 4 : หยั่งรู้ตัวตน สร้างผลสำเร็จ” ของสำนักฝึกอบรม จีรัง เฮลธ์ วิลเลจ
สำหรับผู้ใฝ่ในธรรมสามารถศึกษาแนวทางการปฏิบัติธรรมอย่างได้ผลรวดเร็วโดยศึกษาจากหนังสือ “ปฏิบัติธรรมตามจริต” โดยวิปัสนาจารย์ สำนักฝึกอบรม จีรัง เฮลธ์ วิลเลจ
รู้จริตแล้วได้ประโยชน์อะไร
ความสำเร็จในชีวิตไม่ว่าจะด้านการศึกษา การงาน ครอบครัว หรือด้านอื่น ๆ มีปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สำคัญที่สุด คือ ความสามารถในการทำหน้าที่และมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่นได้อย่างเหมาะสม ซึ่งจะเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพได้นั้น จะต้องเข้าใจธรรมชาติของตนเองและผู้อื่นเป็นอย่างดี ว่ามีลักษณะนิสัยพื้นฐานเป็นอย่างไร รู้ข้อดีและข้อจำกัดของกันและกัน เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ในบทบาทของแต่ละคน ซึ่งล้วนเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันในองค์กรและสังคมประเทศ่ชาติ ซึ่งองค์ความรู้ด้านจริตนั้น จะช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของตนเองและผู้อื่นได้อย่างลึกซึ้ง เพราะเป็นบุคลิกภาพพื้นฐานตามที่เป็นจริงในปัจจุบัน
ประโยชน์ที่สำคัญที่สุดของการรู้จริตนั้น คือ ประโยชน์ด้านการพัฒนาตนเอง ทั้งในด้านการพัฒนาศักยภาพเพื่อการประกอบอาชีพ และการพัฒนาด้านจิต (อารมณ์) และจิตวิญญาณ(ปัญญา) ซึ่งต้องอาศัยการฝึกปฏิบัติธรรมที่เหมาะสมกับจริต ถึงจะได้ผลดี การรู้จริตของตน ทำให้เกิดการรับรู้ว่าจะต้องพัฒนาตนเองอย่างไร มีสิ่งใดที่เหมาะสมอยู่แล้ว มีสิ่งใดที่ต้องปรับปรุง เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของตนเอง และการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสร้างสรรค์และมีความสุข
</strong><p></p>
ทำอย่างไรถึงจะรู้ว่า “ตนเอง” จริตอะไร
การวิเคราะห์จริตของบุคคลนั้นทำได้ค่อนข้างยาก วิธีแรกเป็นวิธีดั้งเดิมต้องอาศัยผู้มีญาณหยั่งรู้เป็นผู้พิจารณา วิธีที่สองต้องใช้ชีวิตใกล้ชิดกับผู้มีความรู้ความชำนาญเรื่องจริตระยะเวลาหนึ่งแล้วให้ช่วยพิจารณาให้ โดยจะพิจารณาจากการทำงาน การเดิน การนอน การนุ่งห่ม การรับประทานอาหาร และปฏิกิริยาต่อสิ่งรอบกายต่าง ๆ วิธีที่สามต้องศึกษาและวิเคราะห์ด้วยตนเอง ซึ่งทั้งสามวิธีนั้นเป็นวิธีที่ปฏิบัติได้ยากเนื่องจากข้อจำกัดด้านต่าง ๆ ด้วยเหตุนี้ สำนักฝึกอบรม จีรัง เฮลธ์ วิลเลจ จึงได้ทำการศึกษาวิจัยและพัฒนา แบบสำรวจบุคลิกภาพพื้นฐาน จีรังจริต 6 เพื่อใช้ประโยชน์ต่องานพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยใช้วิเคราะห์บุคลิกภาพบุคคลเพื่อออกแบบกิจกรรมเพื่อการพัฒนาให้มีความเหมาะสม ซึ่งจะทำให้มีประสิทธิภาพสูง เป็นประโยชน์ในการพัฒนาสร้างเสริมความรู้ด้านต่าง ๆ และเป็นประโยชน์ในการพัฒนาปัญญา สามารถเลือกแนวทางการปฏิบัติธรรมได้อย่างเหมาะสมกับจริตของตน
แบบสำรวจบุคลิกภาพพื้นฐาน จีรังจริต 6 นี้ ช่วยให้ทุกท่านสามารถทราบได้ว่าตนเองจริตอะไร โดยใช้เวลาในการทำแบบสอบถามเพียง 20 นาที โดยแบบสอบถามมี 2 ส่วน
ส่วนที่ 1 : ข้อคำถามจำนวน 90 ข้อ ให้อ่านอย่างช้า ๆ แล้วตอบคำถามทันทีทีละข้อตามลำดับ โดยเลือกตอบตามความเห็นของตนที่แท้จริงเพียงคำตอบเดียว
ส่วนที่ 2 : บุคลิกภาพพื้นฐาน 6 แบบ ให้อ่านแล้วพิจารณาเปรียบเทียบกับตนเอง แล้วใส่ตัวเลขเรียงลำดับจากน้อยไปมาก แบบใดเหมือนกับตนเองมากน้อยที่สุดให้ใส่ 1 เรียงลำดับไปจนถึงแบบใดเหมือนกับตนเองมากที่สุดให้ใส่ 6
ทำแบบทดสอบเพื่อวัดจริตตนเอง คลิก http://www.dhammathai.org/jari...
คนเราเกิดมาเพราะกรรม เป็นไปตามกรรม รู้จริตอาจทำให้พัฒนาปัญญาให้หลุดพ้นได้โดยง่าย
เป็นบทความที่น่าศึกษาค่ะ
มาเรียนรู้เรื่องจริตด้วยคนค่ะ
การรู้จริตตนเอง ช่วยให้การพัฒนาชีวิตมีประสิทธภาพ
ขอบคุณ คุณกะปิ คุณทุ่งทานตะวัน คุณberger0123 และคุณคนโชคชัย ที่เข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ไม่น่าเชื่อแม่นจริง ๆ