ธรรมชาติมีทุกสิ่งทุกอย่าง ที่สนองต่อการอยู่รอดของสิ่งที่มีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ สัตว์ หรือว่าพืช

        พอเข้าไปในถ้ำตื้นๆ ต่างคนต่างหาที่เหมาะๆ สำหรับตัวเอง ผมกับพ่อเหรียญเลือกก้นถ้ำ ทิดมีกับชาวบ้านอีกสามคนอยู่ถัดออกมา หลังจากวางสัมภาระและปืนประจำตัวแล้ว ผมลงนั่งเหยียดขาหลังพิงผนังถ้ำมือกอดอกด้วยความหนาว มองดูพ่อเหรียญก็เห็นนั่งยองๆ มือกำลังควานหาอะไรบางอย่างในย่าม ส่วนชาวบ้านทั้งสามคนและทิดมีเดินถือปืนกรำฝนออกไปนอกถ้ำ ผมมองตามด้วยความสงสัย

       "ครูพักผ่อนเถอะ ทิดมีไปหากบภูเขา ส่วนสามคนนั่นไปหาฟืน เดี๋ยวก็มา" พ่อเหรียญบอกพร้อมกับล้วงห่อยาเส้นออกมามวน พอมวนเสร็จแกก็ล้วงกลักไม้ขีดไฟออกมา แล้วบ่นพึมพำว่า ไม้ขีดถูกไอฝนจุดไม่ติด ผมจึงพูดขึ้นว่า

       "ไม้ขีดชื้นทำยังไงจะก่อไฟได้ล่ะ" พ่อเหรียญหัวเราะแทนคำตอบ แกหยิบของสามสิ่งออกมาจากย่ามอันหนึ่งเป็นกระบอกใหญ่ประมาณด้ามขวานแต่สั้นเพียงสี่นิ้ว แกกำไว้ด้วยมือซ้าย อีกอันเป็นลักษณะคล้ายก้อนหินสีดำโตขนาดห้วแม่มือ แกใช้นิ้วชี้และนิ้วหัวแม่มือซ้ายคีบไว้ก้อนโลหะนี้จะอยู่เหนือกระบอก อันสุดท้ายเป็นเศษเหล็กตะไบยาวประมาณสองนิ้ว พ่อเหรียญใช้เศษตะไบตีลงไปที่ก้อนโลหะเสียงดัง แชะ แชะ ตีลงไปครั้งใดจะเกิดประกายไฟขึ้นตกลงไปในกระบอก แกตีเพียงสี่ครั้งแกก็ยกกระบอกขึ้นเป่าเบาๆ ผมมองเห็นแสงไฟในกระบอกนั้น เพียงเท่านี้แกก็ได้ไฟจุดบุหรี่

       "โอ...ยอดมาก" ผมอุทาน "ขอดูหน่อยครับ" พ่อเหรียญยื่นกระบอกให้ ภายในกระบอกยังมีไฟแดงๆ อยู่นิดหน่อย เกือบดับแล้ว กระบอกอัดแน่นไปด้วยสำลี ปากกระบอกบุ๋มลงไปเล็กน้อยเห็นสำลีถูกเผาเป็นสีดำสนิท มีไฟไหม้เป็นจุดเล็กๆ วูบวาบ ผมเป่าไปที่ไฟที่ติดอยู่ หวังจะให้มันลุกลามต่อไป แต่มันกลับดับลง

       "ลองดูซิครู ยังจะพอมีไฟไหม" พ่อเหรียญกระเซ้าผม ผมอยากลองทำอยู่แล้ว จึงคว้าของสามสิ่งจากมือพ่อเหรียญ ทำเหมือนที่เห็นพ่อเหรียญทำ ผมตีหินถึงหกครั้ง จึงได้สะเก็ดไฟเล็กๆ ตกลงไปในกระบอก

       "เป่าเบาๆ" พ่อเหรียญบอก ผมรีบก้มลงเป่าเบาๆ ตรงสะเก็ดไฟ มันเริ่มไหม้ถ่านสำลีสีดำที่อยู่โดยรอบและลุกลามไปจนทั่วปากกระบอก

        "ครู..เอากิ่งไม้แห้งนี่ใส่ไฟ" พ่อเหรียญส่งกิ่งไม้แห้งเล็กๆ ให้ผม ผมเอาส่วนปลายแหย่ลงไปในไฟนั้นและเป่าเบาๆ ปลายกิ่งไม้ก็ติดไฟลุกเป็นเปลวขึ้น ผมรีบควานหากิ่งไม้และใบไม้แห้งที่อยู่ใกล้ๆ มากองรวมกันได้ประมาณหนึ่งกำมือ แล้วเอากิ่งไม้ที่ติดไฟจุดไปที่กองกิ่งไม้ใบไม้ ตอนแรกกิ่งไม้ที่ติดไฟดับ ผมเพียรพยายามทำสามครั้ง ก็ได้กองไฟเล็กๆ หนึ่งกอง

        พอดีชาวบ้านที่ไปหาฟืนกลับมาถึง เขาแบกท่อนไม้แห้งเปียกฝนขนาดแขนมาหลายท่อน และถือท่อนไม้สดมาหนึ่งท่อน วางท่อนไม้แห้งลงปากถ้ำแล้วถือท่อนไม้สดเข้ามาหาผม

        "เออดี...ใช้ไฟที่ครูก่อไว้นี่แหละ" แกพุดแล้วนั่งลงข้างกองไฟเล็กๆ ของผม ผมมองแกด้วยความแปลกใจ แทนที่แกจะผ่าไม้แห้งมาใส่ไฟที่ผมก่อไว้ แกกลับผ่าท่อนไม้สดนั้นเป็นริ้วเล็กๆ ยาวประมาณคืบ แล้วใส่ลงบนกองไฟ พอมันโดนไฟก็มีเสียงดังฉี่ๆ...อย่างต่อเนื่อง แล้วสิ่งประหลาดก็เกิดขึ้น ไม้สดนั้นติดไฟเป็นเปลวลุกโพลง สว่างไสวไปทั่วถ้ำหรือเพิงหิน

        "ไม้สนครู  มันเป็นไม้น้ำมันเปียกก็ติดไฟ" พ่อเหรียญแก้ความสงสัยของผม ผมหยิบกิ่งที่ไม่ได้ใส่ไฟมาพิจารณา มันมีลักษณะเหมือนท่อนไม้ธรรมดาแต่เนื้อไม้เป็นสีเหลืองปนแดง สะท้อนแสงไฟเป็นมันวาว

         ผมมองพ่อเหรียญและชาวบ้านทั้งสามคนด้วยความรู้สึกขอบคุณ และมองออกไปข้างนอกที่เริ่มจะมืด เห็นเพียงต้นไม้เตี้ยๆ ที่ปากถ้ำ ใบของมันถูกน้ำฝนตกลงมากระทบสะบัดใบเหมือนคนกวักมือเพยิบพะยาบ ธรรมชาติมีทุกสิ่งทุกอย่างที่สนองต่อการอยู่รอดของสิ่งที่มีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ สัตว์ หรือว่า พืช

อ่านต่อ ตอน 26. เขียดแลว...นิทานขาเขียดหนึ่งขา