เรื่องเล่าจากคนทำงานแพทย์แผนไทย บริการแพทย์แผนไทย-โรงพยาบาลศูนย์อุดรธานี
30 เมษายน 2552 วันนี้เป็นวันคุ้มครองผู้บริโภคด้วย นัดหมายกันไปที่โรงพยาบาลศูนย์อุดรธานี ซึ่งมีแพทย์หญิงศศิณี อภิชนกิจ เป็นหัวหน้ากลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก มีทีมงานบริการด้านการแพทย์แผนไทยรวมทั้งการแพทย์แผนจีน คือการฝังเข็ม มีการผลิตยาสมุนไพร หลายคนอาจจะสงสัยฝังเข็มไม่ใช่ทางเลือกหรอกหรือ ก็ขอตอบว่าเป็นเรื่องของการให้คำนิยามของประเทศไทยและกำหนดบทบาทการสนับสนุนจากระดับกระทรวงลงมา ซึ่งไม่ว่าจะแผนไทย พื้นบ้าน ทางเลือก แผนจีน ในความเป็นจริงแล้วผู้รับผิดชอบงานตามจังหวัดหรือในสถานบริการเองก็ไม่ได้แยะส่วนคิด เพราะฉะนั้นบางครั้งจะเห็นว่าเมื่อพูดเรื่องแพทย์แผนไทย อาจหมายรวมถึงหมอพื้นบ้าน ฝังเข็ม แมคโครไบโอติกส์ การดูแลสุขภาพ 8 อ. เดิมงานแพทย์แผนไทยเริ่มไว้เมื่อสมัยคุณสลิลลดา คูหาทอง หัวหน้างานสุขศึกษาประชาสัมพันธ์ จัดให้มีงานนี้ร่วมกับกลุ่มผู้สูงอายุ มีโครงการที่ได้รับงบจากสถาบันการแพทย์แผนไทยบ้าง อาจารย์เพ็ญนภามาบรรยายเองบ้าง ก็มีบริการอยู่ที่โอพีดีเดิม เหมือนเป็นโลกส่วนตัวของหมอนวด ต่อมาคุณหมอศศินีมารับงานต่อ ช่วงนั้นก้าวกระโดดพอสมควร มีการปรับปรุงอาคารเรียนพยาบาลเดิมด้านล่างให้มีบริการนวดมีหมอนวดที่ผ่านหลักสูตร 372 ชั่วโมง 14 คน (ทุกคนนวดเป็น ว่างั้นเถอะ) งานด้านฝังเข็มคุณหมอเล่าให้ฟังว่าเพิ่งขยับมารวมกันเพื่อให้การรับนโยบายเป็นไปในทิศทางเดียวกัน รวมทั้งหมอก็จะได้เป็นเรียนต่อเพิ่มเติมเกี่ยวกับการฝังเข็มด้วย เพราะหมอที่ทำอยู่เมื่อมาคิด UNIT COST แล้วอาจจะทำให้โรงพยาบาลต้องรับภาระก็ออกจะล้า ๆ ถอย ๆ อยู่ ส่วนงานด้านการผลิตยาสมุนไพรนั้น ภก.อนุชิต รับไปทำ ซึ่งได้ไปเดินดูอาคารผลิตแล้วเล็ก จิ๋วแต่แจ๋ว มีการควบคุมคุณภาพ มีการเตรียมความพร้อมสำหรับจีเอ็มพีด้วย ที่นี่ก็จัดได้ว่าเจ๋งพอตัว คราวนี้มาดู 2 ประเด็น คือ ประเด็น QD2QP และ ประเด็น M-Spa
ประเด็น QD2QP
1.JSJD หัวหน้ากลุ่มงานคือ คุณหมอศศินี อภิชนกิจ ซึ่งคอยช่วยในการประสานงานกับผู้บริหารโรงพยาบาล ขอสนับสนุนเครื่องมือ อุปกรณ์ ส่วนหัวหน้างานการแพทย์แผนไทย คือพี่แหม่ม หรือคุณจารุวรรณ คนนี้เป็นพยาบาล และเพิ่งผ่านการอบรมนวดหลักสูตร 372 ชม.มาสด ๆ ร้อน ๆ ก็จะคอยเป็นผู้กำกับการทำงานของหมอนวด ซึ่งต้องออกแรงมากหน่อย เพราะพนักงานมากตั้ง 14 คน และเป็นการจ้างแบบแบ่งส่วนรายได้ เลยทำให้นอกจากคิดเรื่องงานบริการแล้ว ยังต้องมาคิดเรื่องการเงินอีกส่วนหนึ่ง บางครั้งก็ต้องคอยไปดูว่าหมอนวดกินปลาร้าแล้วจะล้างมือหรือไม่ เดี๋ยวมานวดแล้วกลิ่นปลาร้าจะติดตัวคนไข้ไป บางครั้งก็เหนื่อยแต่ไม่หน่าย
2.การจัดการความเสี่ยง การพัฒนาคน ที่นี้มีการพูดคุยกันก่อนเลิกงาน และมี CASE CONFERENCE เป็นการฝึกการสื่อสารของคนทำงานด้วยนั่นเอง
3.การจัดการบริการ เน้นบริการนวดให้กับผู้มีสิทธิเบิกได้เนื่องจากยังไม่ได้จ้างไว้ประจำ และมีเทคนิคในการใช้ผ้าปิดจมูกเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อและการพูดคุยกันของหมอนวดด้วย
4.ด้านแนวทางเวชปฏิบัติ
5. รายการแผ่นพับ 3 เรื่อง ได้แก่ การใช้ยาสมุนไพรในผู้สูงอายุ อาหารสมุนไพรประจำธาตุเจาเรือน แนะนำนวดแผนไทย รพศ.อุดรธานี
ประเด็น M-Spa
ที่นี้มีการประสานงานกับงานบริการนวดเท้าในคลินิกเบาหวาน และมีการสรุปวิเคราะห์งานไว้ในระดับหนึ่ง ในตัวเลขเชิงร้อยละ และเป็นงานวิจัยชิ้นหนึ่งด้วย ที่ปรึกษาคือ อ.สมหมาย
คุณหมอเล่าให้ฟังว่ามีโครงการจะประสานงานกับคลินิกโรคที่เกิดจากระบบหลอดเลือด อัมพฤกษ์อัมพาต แต่ต้องรอดูสถานการณ์ก่อน