สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของชาวผู้ไทนายูง
ท่าน อัญญาหลวง เป็นผู้ที่ชาวผู้ไทนายูง เชื่อว่า ดวงจิตวิญญาณ ของท่านนั้นยังคอยปกป้องคุ้มครองชาวผู้ไทให้อยู่เย็นเป็นสุข โดยดวงวิญญาณของท่านสิงสถิตอยู่ที่วัดโพธิ์ชัยบ้านนายูง อ.ศรีธาตุ อุดรธานี บรรพบุรุษผู้ไท กล่าวไว้และตกทอดมาจนถึงปัจจุบัน คือ
เฮาอยู่เย็นเป็นสุข เฮากะไว้สา เดือดร้อนอยู่มิดี เฮาก็ไหว้สา
วันศีลวันพระ เฮากะไว้สา สิเดินทางไปมา เอาขันย์ห้า บอกกล่าว
(ข้อมูลจากศูนย์วัฒนธรรมผู้ไท ศรีธาตุ)
รออ่านต่อครับ ...น่าสนใจมากครับ
ผมไม่มีข้อมูลมาก่อนว่าที่อ.ศรีธาตุ มีผู้ไทด้วย
ผมสนใจเรื่อง "ท่านอัญญาหลวง" หรือ"อาญาโหลง"(ตามความเข้าใจของผม)
"อาญาโหลง"เป็นชื่อเรียกเจ้าเมืองผู้ไทแต่โบราณครับ ท่านคือผู้ที่รับ อาญาจากแถนโหลงครับ
การที่ชาวผู้ไทนายูง ยังคงเชื่อและนับถือ ดวงวิญญาณของท่านอัญญาหลวง ว่าท่านสิงสถิตอยู่ที่วัดโพธิ์ชัยบ้านนายูง นั้น น่าสนใจมากครับ...น่าจะมีการสืบค้นนะครับว่าท่านมาอยู่ที่นี่ได้อย่างไร ตั้งแต่เมื่อไหร่
ในระดับหมู่บ้านชุมชนผู้ไททั่วไปจะมีเพียงการนับถือผีบ้านเท่านั้น(ส่วนผี้จำหรือผีดำนั้นแทบไม่หลงเหลือ(ผีเครือญาติ))...จะไม่มีผีหลวงหรือผีเจ้าครับ
เพราะความเป็นเจ้าเมืองผู้ไทถูกตัดขาดมานานแล้ว...
ผมเชื่อว่าหากจะมีเชิงพิธีกรรม ความเชื่อและการนับถือ ดวงวิญญาณของท่านอัญญาหลวง ก็จะเป็นในชุมชนที่เป็นเมืองผู้ไท ที่มีเจ้าเมืองผู้ไทมาก่อน ในยุคแรกๆ การตั้งถิ่นฐานผู้ไทในสยาม เช่นเจ้าเมืองเมืองกุดสิมนารายณ์(เขาวง_กาฬสินธุ์) เมืองเว(เรณูนคร_นครพนม) เมืองหนองสูง(มุกดาหาร) ซึ่งอยู่ในช่วงสมัยร.3-4ครับ ผมรู้สึกทึ่งและแปลกใจมาก ว่า "ความเชื่อและการนับถือ ดวงวิญญาณของท่านอัญญาหลวง"ยังมีอยู่ในชุมชนผู้ไทบ้านเราด้วยเหรอ(แต่ผู้ไทที่เวียดนามยังมีอยู่ครับ)
หลังจากเปลี่ยนแปลงการปรกครองของสยามในสมัย ร.5 ตำแหน่งเจ้าเมืองผู้ไท หรือเจ้าเมืองท้องถิ่นอื่นๆก็สิ้นสุดลงไปด้วยครับ เรื่องมันจึงนานมาแล้วครับ
ผมสนใจการที่ชาวผู้ไทนายูงยังคงมีความเชื่อในดวงวิญญาณของท่าน อัญญาหลวง ทั้งที่ในข้อมูล ผมไม่มีประวัติผู้ไทนายูง ว่าผู้ไทนายูงมีความเป็นเมือง หรือมีเรื่องเจ้าเมืองที่นี่มาก่อน....
และผมก็ไม่แน่ใจว่าเมืองผู้ไทเก่าๆที่มีเจ้าเมืองนั้น ยังมีประเพณีการนับถือในดวงวิญญาณของท่านอัญญาหลวง อยู่หรือไม่ ใครรู้บอกด้วยครับ
ผมมีblogที่ตั้งใจจะบันทึกเรื่องราวของคนผู้ไท ที่
http://gotoknow.org/blog/suthepphutai ยินดีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยครับ