บ่ายวันที่ ๘ เม.ย. ๕๒ ผมไปที่สถาบันอาศรมศิลป์ เพื่อให้คณะผู้ประเมินภายนอกของ สมศ. สัมภาษณ์   ปรากฎว่าทางมหาวิทยาลัยได้นำเสนอกิจการไปแล้วในตอนเช้า    ผมเตรียมจะไปชี้แจงในฐานะอุปนายกสภาสถาบัน ว่าเรากำกับดูแลคุณภาพการศึกษาอย่างไร    แต่ไม่มีโอกาสชี้แจง    เพราะคณะผู้ประเมินเชื่อไปแล้ว ว่าการศึกษาที่สถาบันอาศรมศิลป์มีคุณภาพสูงมาก


            กลายเป็นว่า คณะผู้ประเมินถามผมว่า มีอะไรจะบอกบ้าง    ผมเรียนท่านว่าสถาบันอาศรมศิลป์เป็นสถาบันอุดมศึกษาทางเลือก   หลักคิดและวิธีการจัดการเรียนรู้แตกต่างจากมหาวิทยาลัยกระแสหลัก   การใช้ regulation และวิธีประเมินแบบเดียวกับมหาวิทยาลัยกระแสหลัก อย่างไร้ความยืดหยุ่น   จะเป็นอุปสรรคต่อการทำงานริเริ่มสร้างสรรค์ของสถาบันอุดมศึกษาทางเลือก


            ผมเสนอให้คณะผู้ประเมิน ดำเนินการ ๓ ขั้นตอน คือ  (๑) ประเมินตัวคุณภาพการเรียนรู้จริงๆ โดยดูจากกิจกรรมจริง (ยังไม่มีบัณฑิตจบการศึกษา)  (๒) ตรวจสอบว่าตัวชี้วัดตามเกณฑ์ สมศ. ใดบ้างที่ไม่เข้าเกณฑ์  (๓) หาข้อมูลและเหตุผลว่า มีปัจจัยที่ไม่อยู่ในตัวชี้วัดของ สมศ. ใดบ้างที่ช่วยให้สถาบันอาศรมศิลป์จัดการศึกษาที่คุณภาพดีถึงเพียงนี้   รายงานของคณะผู้ประเมินจะช่วยให้ สมศ. คิดหาทางยืดหยุ่นในการประเมินสถาบันอุดมศึกษาทางเลือกได้ดีขึ้น


          ทีมผู้ประเมินถึงกับเสนอแนะให้ สถาบันอาศรมศิลป์ แหวกแนวในเรื่องหลักสูตรยิ่งขึ้น   เราจึงต้องชี้แจงว่าสถาบันอาศรมศิลป์เป็นมหาวิทยาลัยเอกชน    การควบคุมเคร่งครัดกว่ามหาวิทยาลัยของรัฐมาก    และหลักสูตรด้านการศึกษายังมีคุรุสภาคอยตรวจสอบอีกชั้นหนึ่ง    เป็นข้อจำกัดในการทำงานคุณภาพสูงอย่างมีนวัตกรรม


วิจารณ์ พานิช
๙ เม.ย. ๕๒