กล่อมลูก

                                           

                                   เพลงกล่อมลูก

       เพลงกล่อมลูกอีสาน วิวัฒนาการมาจากการเล่านิทาน หรือนิยายให้เด็กฟัง ในเวลานอน เหตุที่ต้องเล่าเป็นเพราะสัญชาตญาณของมนุษย์หรือสัตว์ที่สร้างมาให้มีเพื่อน ไม่อาจอยู่ตามลำพังคนเดียวได้ การเล่าเรื่องต่างๆให้เด็กฟังเวลานอน ก็เพื่อให้เด็กเกิดความอบอุ่นและรู้ว่าตนเองตอนนั้นไม่ได้อยู่คนเดียว แต่มีคนคอยอยู่เป็นเพื่อน เอาใจทนุถนอมอยู่ข้างๆด้วย เด็กจะได้รู้สึกอบอุ่นหลับสนิทไปพร้อมกับมีความสุข

      เพลงกล่อมลูก เป็นวรรณกรรมมุขปาฐะที่มีมานาน แบ่งย่อยๆเป็นหลายประเภทคือ

           เพลงปลอบลูก

           เพลงกล่อมลูก

           เพลงขู่ลูก

                         ความสำคัญของเพลงกล่อมลูก

      เพลงกล่อมลูก เป็นการกล่อมเด็กให้นอนหลับหรือหายกวนโยเย ทำให้เด็กเกิดความอบอุ่น อารมณ์หายขุ่นมัวได้ และยังช่วยผ่อนคลายความเหนื่อยหน่ายของผู้เลี้ยงอีกด้วย

                      ลักษณะฉันทลักษณ์ของเพลงกล่องลูก

   เพลงกล่อมลูกมีลักษณะคำประพันธ์ประเภทร่าย มีจำนวนคำ 5-15 คำขึ้นไปมีสัมผัสร้อยเชื่อมกันไปโดยตลอด ความยาวไม่จำกัดแน่นอน บางบทสั้นบางบทยาวขึ้นอยู่กับเนื้อความที่ผู้ร้องจะถ่ายทอดออกมาคำขึ้นต้นของเพลงกล่อมลูกจะขึ้นต้นด้วยคำว่า " อือ "ขับลำนำก่อน หรือขึ้นต้นด้วยคำว่า "นอนสาหล่าหลับตาแม่สิกล่อม"

                          เนื้อหาของเพลงกล่อมลูก

           เนื้อหาของเพลงกล่อมลูก แบ่งได้เป็น 7 ประเภทคือ

  1.   กล่าวถึงวรรณกรรมหรือนิทานเรื่องใดเรื่องหนึ่ง

  2.  เนื้อหาเกี่ยวกับความรักของพ่อแม่ที่มีต่อลูก

  3.  เนื้อหาที่บันทึกความเป็นอยู่ของสังคม

  4.  เนื้อหาเกี่ยวกับคำสั่งสอน เช่น การคบเพื่อน  การเรียน

  5.  เนื้อหาเกี่ยวกับประเพณี

  6.  เนื้อหาเกี่ยวกับการล้อเลียนเสียดสี

  7.  เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมชาติ

                             ตัวอย่างเพลงกล่อมลูก 

          นอนสาหล่า หลับตาแม่สิกล่อม

        นอนอู่ไหม แม่ไผบ่ฆ่า

        นอนอู่ผ้า บ่มีไผตี

        ทิ่มใส่อู่ ให้เจ้าอยู่เจ้านอน

        ทิ่มใส่หมอนให้เจ้านอนอ้ายซ้าย

        เพิ่นมาขายกล้วย แม่สิซื้อให้กิน

        อินทราพร้อม เทวดาชูซอย

        ขอให้ลูกอ่อนน้อย นอนแล้ว อยู่สบาย