ในวันที่ 9
กค.2551 ชมรมผู้สูงอายุโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชฉวาง
ได้ประกอบพิธีเชิญแม่ซื้อ รับขวัญลูกท่านนายอำเภอฉวาง (นายสกล
จันทรักษ์)ณ ห้องประชุมโกวิทย์วระพงษ์สิทธิกุล
ขั้นตอนพิธีการ
สิ่งของเครื่องบูชา ประกอบด้วย พานบายศรี 2 พาน ข้าวตอก
กล้วย
พราหมณ์เจ้าพิธีประนมมือตั้งนโม 3 จบ สวดบทพิธีอัญเชิญเทวดา
จุดเทียนเครื่องบูชา ทำพิธีเชิญแม่ซื้อ
นำข้าวตอกดอกไม้ในเครื่องบูชามาประพรมแก่ทารก เชิญผู้สูงอายุ จำนวน 9
ท่าน นั่งล้อมวงทารก
อัญเชิญพานดอกไม้เดินเวียนรอบทารกและผู้สูงอายุที่นั่งล้อมวง
พราหมณ์สวด นำถาดเทียนบูชาไปวางไว้ด้านนอก เพื่อบวงสร้วงเทวดา
พราหมณ์นำสายสิญคล้องคอเด็ก เจิมหน้าผากด้วยแป้ง สวดทำพิธีต่อ
ไชยโยโห่ร้อง 3 ครั้ง สวดแก้บายศรี สวดสัพเพสัพพัง ประพรมน้ำมนต์
ผูกข้อมือเด็ก รำเชิญพระขวัญ (โดยผู้สูงอายุ)
ลองค้นหาข้อมูล "แม่ซื้อ" พบว่า
“แม่ซื้อ” เป็นแม่ในความเชื่อของคนสมัยก่อน
ที่เชื่อว่าเด็กทุกคนที่เกิดมาต้องมีแม่ซื้อประจำวัน เกิดคอยดูแล
เพื่อพิทักษ์รักษาไม่ให้เด็กเจ็บไข้ได้ป่วย
เป็นความเชื่อที่มีอยู่ทุกภาค
ซึ่งมีรายละเอียดแตกต่างกันไปบ้างตามพื้นที่ ดังนี้
ภาคกลาง เชื่อว่า “แม่ซื้อ”เป็นภูตประจำทารก มีอยู่ ๗ ตน
มีชื่อเรียกต่างๆกัน คือ
แม่ซื้อวันอาทิตย์ชื่อ “วิจิตรมาวรรณ” มีหัวเป็นสิงห์
มีผิวกายสีแดง
แม่ซื้อวันจันทร์ชื่อ “วรรณนงคราญ” มีหัวเป็นม้า
มีผิวสีขาวนวล
วันอังคารชื่อ “ยักษบริสุทธิ์ มีหัวเป็นมหิงสา (ควาย)
ผิวกายสีชมพู
วันพุธชื่อ”สามลทัศ” มีหัวเป็นช้าง ผิวกายสีเขียว
วันพฤหัสบดี มีชื่อว่า “กาโลทุกข์” มีหัวเป็นกวาง
มีผิวกายสีเหลืองอ่อน
วันศุกร์มีชื่อว่า “ยักษ์นงเยาว์” มีหัวเป็นโค
ผิวกายสีฟ้าอ่อน
วันเสาร์ชื่อว่า “เอกาไลย์” มีหัวเป็นเสือ ผิวกายสีดำ
ทุกตนทรงอาภรณ์(เสื้อผ้า)สีทอง
ในภาคใต้ “แม่ซื้อ” เป็นสิ่งเร้นลับที่อยู่ในความเชื่อของชาวบ้าน
ไม่มีตัวตน จะมีฐานะเป็นเทวดาหรือภูตผีก็ไม่ปรากฏชัด
ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงของทารกตั้งแต่แรกเกิดจนอายุ ๑๒ ขวบ มีด้วยกัน
๔ ตนเป็นผู้หญิงชื่อ ผุด ผัด พัดและผล
แต่ในบททำขวัญเด็กของนายพุ่ม คงอิศโร หมอทำขวัญจังหวัดสงขลา
กล่าวว่าแม่ซื้อมีทั้งชายและหญิงดังบททำขวัญที่ว่า “แม่ซื้อสี่คน
ชื่อเสียงชอบกลทั้งหญิงทั้งชาย เพ็ดทูล เพ็ดพล่าน เพ็ดทนเพ็ดทาน
อาจารย์กดหมาย เรียกว่าปู่ตา รักษาร่างกาย แม่ซื้อผู้ชาย
เร่งคลายออกมา นางกุมารี นางเอื้อย นางอี นางนาฏสุนทรี ที่เฝ้ารักษา
เชิญมาแม่มา บูชาส่าหรี”
ส่วนในบททำแม่ซื้อของนายปาน เพชรสุวรรณ จังหวัดนครศรีธรรมราชบอกว่า
“แม่ซื้อ” เดิมเป็นเทพธิดา พระอิศวรมีบัญชาให้
“อันตรธานหายกลายเป็นแม่ซื้อ ลงมารักษาทารก” ตามความเชื่อ
แม้ว่าแม่ซื้อจะถือว่าเป็นพี่เลี้ยงทารกก็จริงอยู่
แต่บางครั้งก็ให้โทษได้เช่นกัน
มีการแปลงเพศพันธุ์เป็นสิ่งต่างๆหลอกหลอนให้ทารกตกใจ
หรือเจ็บป่วยได้
ดังนั้น เพื่อให้ทารกหายเป็นปกติ จึงมีการจัดพิธี “ทำแม่ซื้อ”หรือ
“เสียแม่ซื้อ”ขึ้น บางครอบครัวแม้ทารกจะไม่มีอาการผิดปกติใดๆ
ก็ยังทำพิธีดังกล่าวอยู่ดี ทั้งนี้ ด้วยเชื่อว่าจะเป็นสิริมงคลแก่เด็ก
สำหรับพิธี”ทำแม่ซื้อ” หรือ
“เสียแม่ซื้อ”นั้นหมายถึงพิธีกรรมที่จัดขึ้นเพื่อให้
เด็กทารกหายจากอาการสะดุ้งผวา หรือการเจ็บไข้ได้ป่วย
และได้รับการดูแลรักษาด้วยดีจากแม่ซื้อ
การทำพิธีมักจะทำในวันเกิดของเด็ก หากเป็นวันข้างขึ้นก็ให้ใช้วันคี่
ข้างแรมให้ใช้วันคู่
“แม่ซื้อ” แม้จะเป็นเพียงความเชื่อ
แต่ก็นับเป็นภูมิปัญญาที่ชาญฉลาดของคนโบราณที่พยายาม
คิดค้นวิธีการต่างๆที่จะปกป้องลูกหลานของตนให้มีชีวิตอย่างปกติสุข
หลีกเลี่ยงการเจ็บไข้ได้ป่วย
อีกทั้งยังเป็นการสร้างขวัญและกำลังใจแก่พ่อแม่ผู้เลี้ยงดูเด็กให้เกิดความเชื่อมั่นขึ้นอีกด้วย
รายละเอียดเพิ่มเติมที่ http://romphosai.com/forums/13109-post4.html
แม่ซื้อ "เทวดาพิทักษ์คุ้มครองเด็กทารก"
เ ทวดาพิทักษ์คุ้มครองเด็ก ความเชื่อและศรัทธา ที่เลื่อนหายไป
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
เกียรติก้องไกร บุญนำ · 1 เม.ย. 2552
ชมพู่ · 1 เม.ย. 2552
Prof. Vicharn Panich · 1 เม.ย. 2552
รพีพรรณ · 1 เม.ย. 2552
Prof. Vicharn Panich · 1 เม.ย. 2552
สวัสดีครับได้ความรู้ในเชิงประวัติศาสตร์ทางความเชื่อดีมาก
เป็นเรื่องจริงค่ะ และเป็นความเชื่อที่ดีปฏิบัติ กันมายาวนานแล้ว
สวัสดีค่ะคุณ "เกียรติก้องไกร"
ยินดีต้อนรับสู่บ้าน Gotoknow ค่ะ