สัปดาห์ที่แล้วผู้ใหญ่ชัยพฤกษ์ กับพ่ออำนวยควัก (โทรมาให้ไปช่วยเป็นวิทยากร) ในโครงการบูรณาการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่เศรษฐกิจชุมชน ที่กองทุนช่วยเหลือเด็กด้อยโอกาส ซีซีเอฟ ในพื้นที่อำเภอบ้านดุง ซึ่งพี่ชัยพฤกษ์เป็นกรรมการด้วย ซึ่งผมเองได้รับการประสานงานก่อนหน้านั้นแล้วจากพี่ชัยพฤกษ์ แต่เพิ่งมาทราบเอาเมื่อวันอังคารที่ 17 มีนาคม 2552 นี่เอง ซึ่งเป็นช่วงที่ทีมงานของผมจัดอบรมโปรแกรมการใช้รหัสการรักษาทางการแพทย์แผนไทย 16-19 มีนาคม 2552 พอทราบเรื่องจากเจี๊ยบ ผมก็วางแผนชีวิตตนเองว่าสงสัยจะต้องขับรถไปเอง แล้วก็รีบกลับมาให้ทันช่วงบ่ายที่ตัวเองก็อยากจะชี้แจงให้ผู้เข้าอบรมการใช้รหัสได้ทราบด้วย วันพุธ ก็เลยขับรถแต่เช้าไปถึงตำบลแรก (ของผม) ก็คือตำบลบ้านชัย มีน้องนักศึกษาฝึกงานเป็นผู้จดบันทึก มีน้องคนนึงน่าสนใจครับ แต่อย่าคิดเป็นอื่น น้องเขาชื่อเยาว์เป็นสาวประเภทสอง ผมเล็งไว้ว่าน่าจะชวนมาทำงานเป็นผู้ประสานงานที่ดีได้ (นี่คือสาเหตุที่เล็ง) ไปถึงพ่ออำนวยกำลังเล่าให้ผู้ปกครองพ่อแม่ของเด็กกลุ่มเป้าหมายเกี่ยวกับเรื่องสิบสองปันนาที่พึ่งกลับมาครับ ซึ่งผมเห็นว่าพ่ออำนวยไปน่าจะดีกว่าผม เพราะนี่เป็นโควตาของอุดรที่ทางคุณหน่อยจัดให้ ผมคิดว่าถ้าเราเอาแต่ได้ เราอาจจะไม่ได้อะไรเลย และที่สำคัญ พ่ออำนวยไม่ได้ทำให้ผิดหวังเลย ประสบการณ์จากการไปนั้น พ่ออำนวยนำกลับมาเล่าให้ฟังในรูปแบบเรื่องราวที่พอ ๆกันกับที่ผมได้เคยอ่านในวารสาร ที่ข้าราชการระดับสูงไปดูงานต่างประเทศแล้วนำกลับมาเขียนเลยละครับ ก็เลยมาแผนว่าต่อไปน่าจะมีพ๊อคเกตมันนี่ให้ติดไม้ติดมือไปด้วย ซึ่งวันแรกของผมนั้นผมยังไม่ทราบว่าจะให้มาคุยเรื่องอะไร ต้องไล่เรียงวัตถุประสงค์จากน้องฝึกงานก่อน สักพักพ่ออำนวยก็ให้ผมได้พูดคุยเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพสู่เศรษฐกิจชุมชน ผมก็ได้ยกตัวอย่างและแบ่งกลุ่มตามที่พี่ยงยุทธได้เคยแบ่งให้ไว้แล้วระดับหนึ่ง คือเป็นกลุ่มหมอสมุนไพรบำบัด , หมอกายบำบัด , หมอจิตบำบัด อาจจะมีกลุ่มหมออาหารบำบัดหรืออาจจะมองเป็นเรื่องของความรู้ภูมิปัญญาของคนอีสานในการใช้อาหารดูแลสุขภาพ ซึ่งหมอเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจชุมชนไม่ทางตรงก็ทางอ้อม เช่นค่าใช้จ่ายในการรักษาไม่มาก ไม่ต้องเดินทาง ไม่ต้องหยุดงาน และอีกจิปาถะ และอีกอย่างคือถ้าป่วยน้อยลง ค่าใช้จ่ายในการซ่อมสุขภาพก็น้อยตามไปด้วย ตั่นแรกนี้นั้นผมไม่ได้เตรียมไมโครโฟนไปด้วย และทีมงานที่จัดก็ไม่มี พอวันที่สองผมเลยเอาม์ส่วนตัวที่เป็นไมค์ลอย และเทปขยายเสียงส่วนตัวไปด้วย ทั้งที่บ้านกุดดู่ ตำบลนาไหม และ วัดศรีอุดม ตำบลบ้านดุง รวมทั้งผมเอาเชือกรักของไปสานตะกร้อให้ไทบ้านดูด้วย ก้ไม่ผิดหวังครับ หลายคนสนใจมากและอยากจะนำมาทำเป็นของไปวัด ก็ต้องขอบคุณพี่ชัยพฤกษ์ที่ควักมา
พอวันที่ 24 25 มีนาคม 52 ซึ่งนัดกับคุณกุ้ง ซึ่งจะมาช่วยเขียนเรื่องราวของเครือข่ายหมอพื้นบ้าน บ้านดุง ตามที่พี่กระรอก กับคุณหน่อยแจ้งแล้วนั้น ผมนัดมาให้ตรงกับกิจกรรมการอบรมหมอยาน้อย แต่พ่ออำนวยขอเลื่อนการอบรมเป็น 25 26 มีนาคม 52 ก็ไม่เป็นไร ไหน ๆ นัดแล้วก็เลยให้พี่กุ้งได้เจอกับคณะกรรมการชมรม ที่บ้านพี่สำรวย พี่กุ้งก็มาพูดคุย สอบถามความเป็นมาของชมรม การสะท้อนความรู้สึก ความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวชมรม การมารวมกลุ่มกัน ตอนบ่ายไปเที่ยวบ้านพ่อชาย ทำงานกันมาตั้งนานเพิ่งได้เคยแวะไปบ้านพ่อชายจริงจังนี่แหละครับ พ่อชายพาไปดูยาสมุนไพรที่บ้าน มียาฝนซุมใหญ่ เจี๊ยบเตือนผมว่าอย่าขอนะ พ่อชายพาเดินรอบบ้านเลยครับ แล้วก็แวะไปวัด เพื่อดูยาดองที่พระอาจารย์ท่านดองไว้ ซึ่งพ่อชายก็เป็นผู้มีส่วนร่วมในการหายา แต่พระอาจารย์ไม่อยู่ สมุนไพรในวัดก็มีไม่น้อยนะครับ แวบความคิดเลยคิดว่าน่าที่จะได้สำรวจป่าของวัดไปด้วยเลย ที่วัดมีศูนย์เด็กเล็กด้วยก็เลยแวะเข้าไปคุย ถามเกี่ยวกับการจัดการ ความขาดแคลน ความต้องการการช่วยเหลือ ซึ่งเด็กเล็กไม่มีของเล่น หรือเครื่องเล่นก็ชำรุด ไม่น่าเล่นครับ เรื่องนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่คิดว่าจะเอากลับไปพูดคุยกับคนที่รับผิดชอบ หรือไม่ก็คุยกับ อบต.ให้จัดหาของเล่นมาให้เด็กเสียเลย
25 มีนาคม 52 วันนี้เปิดการอบรมหมอยาน้อย ระหว่างนั่งรถไปก็คุยกันเกี่ยวกับเรื่องราวของชุมชน แล้วก็ที่คุยกับพี่กุ้งอีกเรื่องคือหนังสือทำมือ หนังสือมือทำ คือการบอกเล่าเรื่องราวของเราเองผ่านตัวอักษรและรูปภาพ ก็น่าที่จะเป็นการกระจายข่าวสารของเราได้ในอีกทางหนึ่ง พอไปถึงศูนย์ห้วยแล้ง ก็พอดีเวลาที่จะเริ่มการอบรม พ่อโทน รองนายก อบต.บ้านม่วงมาเปิดให้ ก็ทีมงานคุ้นเคยนะครับ ผมพาให้ทำความคุ้นเคยกันก่อนด้วยกิจกรรมฟังด้วยใจ และก็ทำความเข้าใจ เล่าให้หมอยาน้อยฟังเกี่ยวกับงานที่หมอยาน้อยจะได้ทำ ได้แก่การสัมภาษณ์ การส่อคั๊กๆกับหมอพื้นบ้าน คนป่วยของหมอพื้นบ้าน เพื่อที่จะได้ช่วยในการบันทึก การสำรวจภูมิปัญญาในใบลาน การสำรวจป่าสมุนไพร และก็ให้ได้มีการสัมภาษณ์ข้อมูลกับหมอพื้นบ้าน หรือคณะกรรมการที่มาในวันนี้ด้วย ฝนตกครับ แต่ไม่ย่นย่อ ทั้งหมอยาน้อย หมอยาใหญ่ กรรมการที่มา จบวันนั้นมีใบงานฝากให้ ยุ้ยกับนี ตามเรื่องกับหมอยาน้อยอีกหลายงานเลย ก็รออีเมล์จากน้องทั้งสอง เช่น เรื่องราวที่ให้หมอยาน้อยแต่ละคนได้ทำความคุ้นเคยกัน ว่าแต่ละคนมีที่มาอย่างไร คาดหวังอะไรจากการมาเป็นหมอยาน้อย , เรื่องราวที่หมอยาน้อยสัมภาษณ์หมอพื้นบ้านไปแล้วเป็นอย่างไร น่าจะมีข้อมูลใหม่ ๆ ถ้ามีก็จะได้เอาไปเพิ่มเติมในระบบฐานข้อมูลซะเลย รวมทั้งข้อมูลคนป่วยของหมอด้วยที่ยุ้ยกับนีน่าที่จะได้เริ่มพิมพ์งานส่งได้แล้ว น้องๆก็จะได้มีผลงานการทำงานด้วยเลย
วันที่ 31 มีนาคม 52 พ่ออำนวยนัดกับรายการอีสานทีวี จะมาจัดทำรายการด้วยที่บ้านพ่ออำนวยเอง
