ไม่พูด Root Cause (ของวิกฤตการศึกษา)

          ยิ่งนับวัน ผมก็ยิ่งชัดเจนกับตนเองว่า การศึกษาไทยป่วยเป็นโรค “ความล้มเหลวของระบบ” (Systems failure)    ถ้าระบบการศึกษาไทยยังเดินตามแนวเดิม จะไม่มีวันพัฒนาคุณภาพได้    วิกฤตินี้คือวิกฤติระบบ คล้ายๆ เอาเกวียนมาแล่นบนไฮเวย์ ในยุคปัจจุบัน

          เปรียบเทียบเป็นเกวียนยังน้อยไป

          เพราะระบบที่ดีต้องเป็นระบบที่คนดีครองเมือง   ต้องให้คนดีได้รับประโยชน์ และมีสิทธิ์มีเสียงในการกำหนดระบบให้คนยิ่งทำความดี   ให้เป็นระบบที่ชักจูงผู้คนให้ทำความดีแก่ส่วนรวม

          แต่ระบบการศึกษากลับตรงกันข้าม   ลองตรองดูเถิดว่าระบบการศึกษายกย่องครูดีน้อยเกินไป   และไม่มอบอำนาจในการใช้ทรัพยากรให้แก่ครูดี  

          ระบบการศึกษาไทยในปัจจุบันอยู่ใต้อิทธิพลมืด   ที่มีครูเพียง ๘ – ๙ พันคนเล่นการเมืองเพื่อตนเองและพวกพ้อง     เชื่อมโยงกับการเมืองระดับชาติและระดับท้องถิ่น   เรียกร้องผลประโยชน์และบ่อนทำลายความเข้มแข็งของการศึกษาแบบหนอนชอนต้นไม้    ทำให้ “ต้นไม้” ยืนต้นตายแบบไม่รู้ตัว             

          นี่คือ root cause ของความอ่อนแอของระบบการศึกษาไทย    ที่ถ้าไม่แก้ root cause ถมเงินลงไปเท่าไร ก็ไม่มีวันเต็ม

          ระบบการศึกษาที่ดีต้องให้เกียรติ ลาภ ยศ อำนาจ แก่ครูดี ครูเพื่อศิษย์    ให้ครูดีจำนวนมากเหล่านี้ทำหน้าที่น้ำดีไล่น้ำเสีย   หากไม่ปฏิรูประบบให้เป็นเช่นนี้   จะไม่มีวันแก้ วิกฤติการศึกษาได้

วิจารณ์ พานิช
๑๘ มี.ค. ๕๒