สัตว์มีพิษใต้ทะเล

หน้าร้อนแล้ว หลายๆ ท่านคงต้องการจะไปคลายร้อนที่ชายทะเล การลงเล่นน้ำทะเลเป็นสิ่งที่หลายๆคนนิยมชมชอบและสนุกสนาน แต่อาจจะต้องระวังสิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเลที่อาจจะทำให้เกิดโทษได้ เช่น แมงกระพรุน     

ในช่วงซัมเมอร์ ดิฉันและเพื่อนๆได้เดินทางไปเที่ยวทะเลที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  ที่หาดชะอำซึ่งเป็นหาดส่วนตัวของเพื้่อนดิฉัน บรรยากาศดีมาก มีความเป็นส่วนตัวมาก คือไม่มีผู้คนเยอะมากมายเหมือนหาดอื่นๆที่ดิฉันเคยไปมา แต่โชคไม่ดีนัก พบว่าฝนตกในช่วงสายของวันนั้น และมีแมงกระพรุนเคลื่อนตัวมาแถวชายฝั่งมากขึ้น ทำให้เพื่อนๆและดิฉันอดลงเล่นทะเล จึงได้แต่นั่งรอเวลาที่ฝนหยุดตก และรอให้แมงกระพรุุนลงทะเลไป แต่พวกเราก็ยังพอมีบุญกันอยู่บ้าง จึงทำให้ในช่วงบ่ายฝนได้หยุดตกไป ดิฉันและเพื่อนๆได้ลงไปเดินเล่นที่ชายหาดกัน หาดทรายละเอียดมาก น้ำทะเลใส มีปูลมเดินเล่นเต็มชายหาด ทะเลที่หัวหินสวยมากและสะอาดมากๆ ทำให้ดิฉันและเพื่อนๆอดใจไม่ไหวจึงวิ่งลงเล่นน้ำกันอย่างสนุกสนาน พวกเรามีความสุขกันมาก แต่ก็พบว่าในช่วงเวลาหนึ่งมีเพื่อนของดิฉันเดินกลับมา มีสีหน้าที่เจ็บปวด และบอกว่าปวด และเจ็บแสบที่หลังมาก ดิฉันและเพื่อนๆจึงได้ขึ้นไปยังชายหาดกัน เมื่อดูที่หลังของเพื่อน พบว่ามีรอยแดงนูนเกิดขึ้นเป็นบริเวณกว้าง ซึ่งในขณะนั้นดิฉันและเพื่อนๆตกใจมากไม่รู้ว่าเกิดจากอะไร จึงได้นำน้ำสะอาดล้าง และไม่ได้ทำอะไรอีกเลย และพวกเราก็เดินกลับไปยังที่พัก หายาทาให้เพื่อน และมีผู้รู้คนหนึ่งเดินเข้ามาถามพวกเรา และได้บอกพวกเราว่าเป็นพิษของแมงกระพรุน กว่าพวกเราจะรู้ หลังที่โดนพิษแมงกระพรุนก็เหมือนแผลน้ำร้อนลวกไปซะแล้ว จึงทำให้ดิฉันพยายามค้นหาวิธีแก้พิษแมงกระพรุน


การปฐมพยาบาลเมื่อโดนพิษแมงกระพรุน :
    1. ให้รีบขึ้นจากน้ำทันที เพราะหากพิษรุนแรงอาจจมน้ำเสียชีวิตได้
    2. จากนั้นให้ใช้ทรายแห้งๆ หรือผ้าหนาขัดบรเวณแผล เพื่อให้น้ำเมือกที่ติดอยู่ที่ผิวหนังหลุดออกไป แต่อย่าถูแรงเพราะจะทำให้พิษยิ่งเพิ่มขึ้น และอย่าใช้มือเปล่าถูเพราะอาจโดนพิษได้ แล้วล้างออกด้วยน้ำทะเล แอลกอฮอล หรือแอมโมเนีย
    3. สำหรับนักดำน้ำ มักนิยมใช้น้ำส้มสายชูถอนพิษแมงกะพรุน อาการเจ็บปวดจะทุเลาลง
    4. สำหรับชาวบ้านจะใช้ผักบุ้งทะเลตำให้ละเอียดแล้วพอกบริเวณบาดแผล หลังจากถูเอาเมือกออกแล้ว โดยมี หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ที่มหาลัยมหิดลได้ทำการทดลองแล้ว พบว่าผักบุ้งทะเล มีคุณสมบัติดังนี้
      1.ฤทธิ์ต้านฮีสตามีน โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ทดลองฤทธิ์ต้านการแพ้ของสารสกัดจากผักบุ้งทะเล พบว่าได้ผลดี
     2.ฤทธิ์ลดการอักเสบ โดยมีสารสกัด ether ของส่วนที่ระเหยได้ของใบ มีฤทธิ์ลดการอักเสบ โดยสารสำคัญในการออกฤทธิ์ลดการอักเสบ คือBeta-Damascenone และ E-Phytol ซึ่งสกัดได้จากผักบุ้งทะเล มีฤทธิ์ลดการบีบตัวของกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือด ทำให้การอักเสบลดลง
      นอกจากนี้ในประเทศไทย ยังได้มีการผลิต ครีมที่มีสารสกัดจากใบผักบุ้งทะเลผสม 1% มีฤทธิ์รักษาอาการแพ้พิษแมงกะพรุน พบว่าได้ผลดีขึ้นใน 2 วัน เมื่อใช้ครีมทาทันที และยังพบว่าใช้รักษาพิษแมงกะพรุนได้ดี โดยยับยั้งการทำลายโปรตีน (Proteolytic) และ hemolytic ของพิษแมงกะพรุน ในรายโดนพิษเป็นแผลเรื้อรังจะใช้เวลา 2 สัปดาห์ ในการทำให้แผลแห้ง และจะหายสนิทใน 1 เดือน นอกจากนี้การใช้สารสกัดใบผักบุ้งทะเลด้วยอีเธอร์ก็ให้ผลการรักษาดีเช่นกัน
    5. ยาระงับปวด ถ้ารุนแรงอาจต้องใช้ Morphine รวมกับยานอนหลับจำพวก Barbiturate และให้ยาแก้อาการกล้ามเนื้อเกร็ง เป็นตะคริว หรือ ยารักษาอาการอื่นๆ

 

เรียบเรียงและค้นคว้าใหม่โดย นพ.จรัสพล รินทระ
http://www.fwdder.com/topic/83746