มะม่วงที่อยู่บนต้นเป็นของเจ้าของ แต่ถ้ามันหล่นแล้วเป็นของทุกคน


วันนี้...ได้เงยหน้าดูฟ้าอีกแล้ว แต่คราวนี้ฟ้าสว่างเพราะกลับบ้านเร็ว
เลยได้อมยิ้มกับต้นมะม่วงที่กำลังออกพวงน้อยใหญ่มากมายอยู่บนต้น

"นี่มะม่วงของฉัน นั่นก็มะม่วงของฉัน"  ความเป็นเจ้าของเกิดขึ้นในจิตใจ 

ในสังคมเมืองที่มีความเป็นปัจเจกสูง ไม่ค่อยพึ่งพาอาศัยกัน และไม่รู้จักแบ่งปันนัก

อะไรก็เป็นของฉันเสียหมด...ไม่มีของเรา

ย้อนให้คิดถึงคำสอนจากผู้เฒ่าผู้แก่ที่ "ลุ่มน้ำลำพระเพลิง"
เกี่ยวกับการเป็นเจ้าของและการแบ่งปันให้ฟังว่า

"มะม่วงถ้าอยู่บนต้นนั้น...เป็นของเจ้าของต้นที่จะเก็บไปกินเพราะได้ลงแรงปลูก
แต่ถ้ามะม่วงหล่นอยู่ใต้ต้น...ใครจะเก็บไปกินก็ได้
เช่นเดียวกัน...
ข้าวที่อยู่ในนา...เป็นของเจ้าของผู้ลงแรงปลูกและดำขึ้นมา
แต่ปลาที่อยู่ในนานั้น...เป็นของทุกคนในหมู่บ้าน ใครจะมาจับไปกินก็ได้"

ผู้เฒ่าเล่าว่า...คำสอนนี้ได้สืบต่อกันมานาน ทำให้หมู่บ้านไม่เคยมีขโมย
เพราะอะไรนะหรือ...

ก็เพราะว่า...คนในสังคมมีการเผื่อแผ่กันและกัน
และยังเปิดทางให้กับคนที่ไม่มีจะกิน ได้มีโอกาสอยู่ได้ในชุมชน

เพราะมะม่วงที่หล่นแล้ว...แสดงว่าเกินกว่าความต้องการของเจ้าของ จึงปล่อยให้หล่น
ปลาที่อยู่ในนานั้น...เกิดขึ้นเอง เจ้าของนาไม่ต้องลงแรงเลี้ยง
เป็นปลาที่มากับน้ำที่เจ้าของนาวิดเข้านา...จึงเป็นของธรรมชาติ เป็นของชุมชน

บรรทัดฐานเช่นนี้ ทำให้คนยากจน คนไม่ที่ที่ดินทำกิน คนพิการ คนแก่ และเด็ก
สามารถยังชีพได้ ด้วยการเก็บผลไม้ จับปลา ประทังชีวิตได้
ถ้าเห็นใครเก็บมะม่วงหล่น หรือจับปลาในนาคนอื่น ก็ไม่ถือว่าเป็นขโมย
สังคมนี้จึงไม่มีขโมย...ไม่มีคนอดอยาก 

แต่สำหรับสังคมเมืองใหญ่เช่นนี้ ความเป็นเจ้าของมันสูงนัก
ขนาดมะม่วงที่ยื่นกิ่งออกไปข้างบ้าน หรือยื่นไปที่ถนน
มะม่วงนั้นยังเป็น "มะม่วงของฉัน" อยู่ดี
มันหล่นแล้วก็ยังเป็น "มะม่วงของฉัน" อยู่นั่นเอง

มิน่า...สังคมแห่งนี้ จึงแห้งแล้งด้วยน้ำจิต น้ำใจ ไปทุกที

มีมะม่วงมาแบ่งปันค่ะ...อันนี้เป็นมะม่วงของเราทุกคนค่ะ



...................
บันทึกภาพ ณ ชานเมืองกรุงเทพฯ
วันที่ 10 มีนาคา 2552
เวลา 17.00 น. โดยประมาณ