มนุษยศาสตร์เป็นวิชาว่าด้วยคุณค่าของความเป็นมนุษย์   และจารีตของศาสตร์นี้ ศึกษาคุณค่าของความเป็นมนุษย์จากสิ่งที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น   เช่นศิลปะ, วรรณคดี, บทกวี, ดนตรี, ประวัติศาสตร์ (น่าจะรวมการทำลายล้างโดยมนุษย์ด้วย)  ฯลฯ

          เครื่องมือของมนุษยศาสตร์คือการตีความ  การให้ความหมาย  การให้คุณค่า

          ประสบการณ์ KM บอกผมว่า    ผมเห็นสะเก็ดดาวแห่งการสร้างสรรค์ ที่สะท้อนคุณค่าของความเป็นมนุษย์    พร่างพราวอยู่ในกระบวนการ KM    พร่างพราวอยู่ในวง ลปรร. อย่างอิสระ   พรั่งพรูออกมาจากการพูดด้วยใจ และจากการฟังอย่างชื่นชม  

          ดังนั้น ผมจึงเห็นโอกาสในการสร้างสรรค์มนุษยศาสตร์ใหม่    จากการสร้างสรรค์ของคนเล็กคนน้อย ในชีวิตประจำวันของคนเหล่านั้น ผ่านกระบวนการ KM    ซึ่งก็คือ การสร้างสรรค์ในงานประจำ หรือการสร้างสรรค์ในชีวิตประจำวัน

          กระบวนการ KM คือกระบวนการปลดปล่อย และกระตุ้น พลังสร้างสรรค์ของความเป็นมนุษย์   และเป็นกระบวนการให้คุณค่า ให้ความสำคัญแก่ความเป็นมนุษย์   เป็นกระบวนการที่ให้ความเป็นอิสระในการตีความ  ในการให้ความหมาย ให้คุณค่า สิ่งที่ตนได้สัมผัส    เท่ากับ “คุณกิจ” และ “คุณอำนวย” และ “คุณเอื้อ” ของวง KM คือนักมนุษยศาสตร์ภาคปฏิบัตินั่นเอง 

 

วิจารณ์ พานิช
๓ มี.ค. ๕๒