คนทะเลทางภาคพื้นเอเชียอาคเนย์ รู้จักลูกกะสัก กันดี โดยเฉพาะพวกชาวเรือไวกิ้ง ที่ชอบต่อเรือนำเรือออกสู่ท้องทะเล มีชีวิตอยู่บนท้องทะเล

ลูกกะสักคืออะไร ใครรู้บ้าง

ฉันย่ำเท้าไปตามชายฝั่ง ริมเลที่บ้านชายทะเลรางโคกขาม ต.พันท้ายนรสิงห์ อ.เมืองฯ จ.สมุทรสาคร

เพื่อนับจำนวนแสมดำ แต่ฉันก็นับได้เพียง 1 ต้น และยังไม่สามรถถ่ายภาพเก็บไว้ได้ เพราะมันอยู่หน้าทะเล ทีไม้แสมขาวพัง ส่วนด้านอื่นๆก็ถูกน้ำปิดล้อมไว้

คงเก็บตกได้เพียงสาวดำคนงามแห่งเรือไวกิ้ง เพียงต้น เดียว หลงมาได้อย่างไร ที่จริงใช้คำว่าหลงไม่ได้ เพราะที่นี่คือกำเหนิดของเขา จนถึงดงแสมของ กทม.

แต่ขณะนี้แสมดำกลับหายาก มันถูกน้ำทะเลกัดเซาะล้มหายไปเมื่อคราวลินดามาเยือน

อ้า..ฉันเจอมา 2 ต้น ขึ้นคู่เคียงกันเหมือนคู่รักคนละสีผิว

 แสมดำต้นใบเรียวยาวกว่า

 

แสมขาว ซึ่งมีใบมนกว่า ป้อมๆกว่า ทั้งคู่ยังอ่อนเยาว์    

                                           

        ต้นแสมดำที่เติบโตจนถึงวัยกลางที่แข็งแรงบึกบึน จะถูกนำมาทำเป็นลูกกะสัก  ลูกกะสักทำหน้าที่เหมือนตะปู แต่เป็นตะปูมหัศจรรย์ ที่คนยุคก่อนรู้จัก และนำมาใช้ในการต่อเรือ โดยตอกลูกกะสักลงไปที่กระดานให้เย็บติดกับกระดูกเรือ(โครงร่างของเรือ ที่มีลักษณะเหมือนกระดูกงู) เอ........มันจะเหมือนหรือเปล่าฉันก็ฟังคนเฒ่า คนแก่ท่านเล่าให้ฟัง ความตอนหลังนี้ยังไม่ได้พิสูจน์

ภารกิจที่ฉันมอบหมายให้กองทัพมดน้อย จำนวน 9 คนในหมู่บ้านคือออกสำรวจหาแสมดำในสัปดาห์หน้า หลังจากสอบเสร็จแล้ว 

หมู่บ้านชายทะเลรางโคกขาม แต่ก่อนมีผู้คนอาศัยอยู่ประมาณ 100 หลังคาเรือน ปัจจุบันหนีการกัดเซาะจากน้ำทะเลขึ้นไปอยู่ด้านบน                                      คงเหลือแต่หน่วยกล้าตาย ....55+ ...ไม่รู้จะไปไหนดี ....อีก 20 หลังคาเรือน มีเด็กเล็กตั้งแต่ ป1 ถึง ป.6 ก็ 9 คนนี่แหละที่เป็นกองทัพมดฉันตั้งให้เป็นนักสำรวจ ริมเลจากกระท่อมน้อยแสนรู้ อิอิ....ฟังดูค่อยเข้าท่าหน่อยนะ กำลังใจเป็นสิ่งที่มองข้ามไม่ได้ แรงเสริม กระตุ้นให้เด็กน้อยรู้สึกภูมิใจในตนเอง และเห็นความสำคัญของตนเองเป็นสิ่งที่ฉันชอบทำ

                 ส่วนเด็กวัยมัธยมศึกษาก็ประมาณ 11 คน ใน 11คนนี้ มีเจ้าสน ลูกศิษย์ของฉันไม่เรียนต่อ เพราะไม่มีเงินทุนเรียน และไม่ชอบไปโรงเรียน โธ่..กว่าเจ้าสนจะจบป6 ได้ ก็เล่นเอาฉันแทบกระอักเหมือนกัน เพราะเจ้าสนสร้างเรื่องราวกับครูผู้สอนได้ทุกวิชา จนวันไหนเจ้าสนไม่มาโรงเรียนฉันรู้สึกว่าครูๆเขาจะสบายใจ  ก็จะไม่ให้สบายใจได้ไง  เมื่อเจ้าเจ้าสนเดินเข้าประตูโรงเรียนก็จะถูกครูเวรเล่นงานเรื่องผม เรื่องรองเท้า ถุงเท้า ฉันได้แต่ทอดสายตามองเจ้าสนของฉันด้วยความเห็นใจ  และก็ควักกระเป๋าจ่ายค่าตัดผม ค่ารองเท้า แทบจะทุกเรื่องที่เจ้าสนไม่พร้อมกับใครเลย ทุนก็ไม่มีใครอยากลงมติให้เพราะมีข้อกำหนดว่าต้องขยันมาโรงเรียน จึงจะได้ทุน เรื่องราวของเจ้าสนมีอีกมากมาย แล้วฉันค่อยบันทึกถึงเจ้าสนใหม่ เพราะดูเหมือนฉันจะเขวออกนอกเขตกะสักเสียแล้ว ...อิทธิพลเจ้าสนทำฉันได้..........

              ในวันหยุดเสาร์ อาทิตย์ เด็กโตจะลงทะเลหากุ้ง หอย ปู  ปลามาไว้ทำอาหาร และขายบ้าง ส่วนเด็กเล็กตั้งแต่ ป1 ถึง ป6 ..กองทัพมด..กองพันผสม มีทั้งคนแก่รุ่นคุณปู่ เด็กเล็กๆ ก็จะพากันไปปลูกโกงกาง ตามจำนวนที่ฝักโกงกางแก่เต็มที่จะล่วงหล่นลงมาให้เราจัดสรรบริเวณให้อยู่และเติบโตอย่างที่คิดว่าจะเป็นระบบ เอาแบบบ้านจัดสรรกันเลย ให้ดูเป็นทิวแถวงามตา นอกจากนี้แล้วกองพันผสมของฉันยังทำหน้าที่พิทักษ์ป่าที่เขาปลูกโดยจะต้องเอาไม้หลักลงไปปัก และซ่อมแซมป่าโกงกางที่ปลูกกัน และหากพบว่าบริเวณใดต้นโกงกางหายไปก็จะทำการเติมเต็มปักฝักลงไปใหม่

        ฉันมองเด็กๆทำงาน แล้ว ทำให้นึกถึงการเติมเต็มความรู้ที่ขาดหายไป หากเด็กๆ เข้าใจ และมองออกว่าเขาขาดความรู้อะไรก็จะดีมากๆ   ..แต่ความหาเป็นดังที่คิดไม่ เด็กหลายคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเขาเรียนอะไร ได้อะไร เขาทำตัวเป็นหุ่นได้เยี่ยมทีเดียว ที่ซังกะตายมาร่ำเรียน

        ฉันคิดเองนะ ว่าบทบาทของครูคงด้อยลงไป ครูไม่ยอมรับว่าตัวเองไม่รู้ว่าจะมีวิธีการใดจัดการกับความไม่รู้ตรงนี้ และมักเหมาเอาว่าคงเป็นอย่างนั้น อย่างนี้ โดยไม่ศึกษาให้ลึกลงไปว่าแท้จริงว่าตัวปัญหานั้นคือใคร  .....ปัญหาอยู่ตรงไหน หาประเด็นไม่ถูก อย่างนี้ทฤษฎีอะไรก็ใช้ไม่ได้ ทั้งนั้น นำมาใช้ก็ไม่ได้ผล กลายเป็นของลวงตา ลวงใจ ..บาปเปล่าๆ 

อ้า...ออกนอกประเด็นเป็นครั้งที่ 2 แล้วนะ..ฉันต้องคอยสำรวจตัวเอง มิเช่นนั้นแล้วเจ้าความคิดของฉันมักจะชักใบให้เรือเสียซะบ่อย

                ความคิดทีกระโดดเร็วมาก ยิ่งฉันต้องสนทนากับใครแล้วบางครั้งฉันจบเรื่องนั้นแล้ว และฉันลืมไปว่าคู่สนทนาของฉันยังไม่จบ ขณะกำลังงง งง เหมือนสมัยเรียนหนังสือที่อาจารย์เข้ามาแล้วก็พูดโครงสร้างของวิชาที่ต้องเรียน บอกให้ทราบแหล่งเรียนรู้ บอกแหล่งค้นคว้า แล้วก็หันมาถามฉันว่าคุณพร้อมที่จะส่งงานผมเมื่อไหร่ และฉันก็จะตามอาจารย์ไม่ทัน คงเอ๊อ...อาจารย์ก็จะบอกว่าอีก2สัปดาห์แล้วกัน คุณคงพร้อม แล้วอาจารย์ก็จากไป พวกฉันก็จะมองหน้ากัน บ้างก็วิพากษ์กันหลากหลายอารมณ์ แต่ฉันเลือกที่จะพุ่งตัวไปหอสมุด จัดการหาหนังสือดังที่อาจาย์ว่า แล้วก็หอบกลับบ้านครั้งละหลายเล่ม ไปถึงบ้านก็วางมันลง เออ...แนะฉันก็คว้ารางวัลมาได้ทุกที รางวัลของคนขยันอ่าน ขยันรายงานหน้าชั้นเรียน แต่....รางวัลเหล่านั้น ที่ได้มาจากการศึกษาแลกเปลี่ยนตามเนื้อความ ...อยากบอกว่าฉันไม่ได้เอามันมาใช้ในชีวิตจริงได้เกิน 50% เวลานี้ฉันก็กำลังทำเช่นนั้นกับคู่สนทนาเหมือนกัน..จริงซิ..รึลูกไม้จะหล่นได้ไม่ไกลต้น จริง !

 การสืบค้นเรื่องของกะสักของดีจากต้นแสมดำ ไม่ริมทะเลโคลนน่าจะดำเนินต่อไป วันหนึ่งหากเกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นกับโลกใบนี้ จากโลกโลกาภิวัฒฯ กลับสู๋ ธรรมชาติ สู่ความพอเพียงตามแนวพระราชดำริ ฉันเชื่อว่ากะสักจะกลับมายิ่งใหญ่เคลียคลออยู่ในหัวใจคนไทยอีกครั้ง