ถอดบทเรียนการเพิ่มผลลิตมันสำปะหลังคุณวันเพ็ญ สิงห์สร้อยที่บ้านสักงาม หมู่1 บ้านสักงาม ตำบลสักงาม อำเภอคลองาน จังหวัดกำแพงเพชร ตอนที่ 1
เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2552 ผมได้มีโอกาสไปร่วมเวทีการถอดบทเรียนเรื่องการเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลัง โดยไม่มีการใส่ปุ๋ยเคมี โดยมีเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นเกษตรกรระดับแกนนำในชุมชนหรือที่เราจะเรียกเขาว่าปราชญ์ชาวบ้านที่มีชื่อว่า คุณวันเพ็ญ สิงห์สร้อย มีอายุ 36 ปี อยู่บ้านเลขที่189หมู่ 1 บ้านสักงาม ตำบลสักงาม อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร คุณวันเพ็ญ ได้เล่าให้ฟังว่า
คุณวันเพ็ญ สิงห์สร้อย
ประวัติของการใช้ที่ดินในพื้นที่นี้มีจำนวน 24 ไร่แต่เดิมเคยปลูกกล้วยไข่มาก่อน ลักษณะของเนื้อดินเป็นดินร่วมปนทราย มีการระบายน้ำได้ดี เมื่อปลูกกล้วยไข่เป็นเวลาที่ติดต่อกันมาหลายปี ดินเริ่มเสื่อมลง ประกอบกับไม่ได้ปรับปรุงดิน จึงส่งผลกระทบให้ผลผลิตกล้วยไข่ต่ำและไม่มีคุณภาพ ที่ดินผืนนี้ ก็มีข้อจำกัดบ้างเหมือนกันคือในกรณีที่พายุและฝนตกหนักก็ทำให้ต้นกล้วยไข่หักล้มและเกิดน้ำท่วมอย่างฉับพลัน จังได้ตัดสินใจเลิกปลูกกล้วยไข่มาหลายปีแล้ว ประกอบกับขณะนั้นสถานการณ์การผลิตมันสำปะหลังมีราคา จึงได้ตัดสินใจปรับเปลี่ยนมาปลูกมันสำปะหลังทดแทนกล้วยไข่ทั้ง24 ไร่ มีประสบการณ์ในการผลิตมันสำปะหลังมาแล้ว 8 ปี
สำหรับการปลูกมันสำปะหลังที่ตนเองและครอบครัว ได้ทำมาจะได้ผลผลิตได้ไม่น้อยกว่า 8 ตันต่อไร่ โดยเฉลี่ย สำหรับในในฤดูการนี้ได้ประมาณ 8.7 ตันต่อไร่นับว่าเป็นผลผลที่น่าพอใจเพราะว่าต้นทุนในการผลิตต่อไร่ต่ำ ข้อสำคัญอีกประการหนึ่งคือไม่มีการใส่ปุ๋ยเคมีเลยยังได้ผลผลิตขนาดนี้
สำหรับขั้นตอนหรือกระบวนการผลิตมันสำปะหลังของตนเองได้ดำเนินการดังนี้
ขั้นที่ 1.การเตรียมดินจะต้องเริ่มทำ หลังจากที่ทำการขุดเก็บหัวมันไปแล้ว ประมาณ 15 วัน โดยการใช้รถไถใหญ่ทำการไถด้วยผาน 3 จำนวน 1 ครั้งเพื่อทำการพลิกย่อยหน้าดิน โดยไถลึกประมาณ 40 ซม. ในขณะที่ไถย่อยดินเสร็จแล้ว ก็ได้ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ (ปุ๋ยอบจ.)ในอัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ โดยวิธีการหว่านให้ทั่วแปลง(ก่อนทำการยกร่อง) จากนั้นก็ทำการยกร่องโดยการใช้รถไถ ระยะห่างของร่อง ประมาณ 80 ซม.
ขั้นที่ 2. การเตรียมพันธุ์มันสำปะหลัง ก่อนอื่นต้องทำการคัดเลือกต้นพันธุ์ที่สมบูรณ์ ไม่เป็นโรคและแมลงทำลาย ขนาดของต้นพันธุ์ใหญ่เท่าเหรียญห้าบาท หรือโตกว่าหัวแม่โป้มือ ทำการตัดต้นพันธุ์โดยให้ตัดจากโคนง่ามกิ่ง ประมาณ 2 นิ้ว โดยนำมาเก็บตั้งกองรวมกันไว้เป็นกองๆ ประมาณ 15 วันก่อนวันปลูก จากนั้นก็ทำการตัดท่อนพันธุ์โดยใช้ใบเลื่อยวงเดือน ตัดเป็นแนวตรงเลือกตัดท่อนพันธุ์ที่มีสีน้ำตาลเท่านั้น สำหรับส่วนที่เป็นสีเขียวอยู่ทางส่วนปลายยอดของกิ่งพันธุ์ทำการตัดออกทิ้งไป ขนาดความยาวของท่อนพันธุ์ ประมาณ 20-25 ซม. เมื่อทำการตัดท่อนพันธุ์เสร็จแล้ว ก็นำไปชุบน้ำยาที่ได้จากการนำซุปเปอร์เทอร์โบ ผสมกับน้ำเปล่าในอัตราส่วน 20 กก.ต่อน้ำ 200 ลิตร หมักทิ้งไว้หนึ่งคืน หลังจากชุบน้ำยาเสร็จแล้วก็จะนำท่อนพันธุ์ไปปลูกให้แล้วเสร็จภายใน 2 วันเพื่อกระตุ้นการออกราก และป้องกันปลวกกัดกินท่อนพันธุ์ ภายหลักการปลูกพบว่าไม่มีแมลงรบกวน ส่วนใหญ่พันธุ์มันที่ปลูกได้แก่พันธุ์ระยอง 5 ซึ่งได้ผลผลิตเฉลี่ยในปีนี้ประมาณ 8.7 ตันต่อไร่ซึ่งมากกว่าทุกพันธุ์ที่เคยปลูกมาเช่น พันธุ์น้องแบม ระยอง 7 และห้วยบง60 (สำหรับวิธีการปลูก โปรดติดตามตอนที่ 2 ต่อไป)
รักษาสุขภาพนะคะ เป็นกำลังใจให้เสมอค่ะ