ชื่อโครงการ โครงการประสานพลังปัญญาเพื่อพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ตำบลป่าบอน
อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง
1. หลักการและเหตุผล
การพัฒนา "ปัญญา" ของชุมชน เป็นการพัฒนาของคนในชุมชนให้มีทางเลือกในชีวิตมากขึ้น สามารถใช้ชีวิตได้เต็มตามศักยภาพ มีสุขภาวะและชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี มีความมั่นคงในชีวิต รวมทั้งมีศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ทั้งนี้การพัฒนาปัญญาของคนในชุมชน จำเป็นต้องอาศัยสภาพแวดล้อมและการเสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนให้เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนได้อย่างเต็มที่ และให้สามารถเข้าถึงพร้อมกับใช้เครื่องมือสำคัญในการเพิ่มสมรรถนะของชุมชน อันได้แก่ "ความรู้" เพื่อให้สามารถจัดการปัญหาหรือพัฒนาชุมชนท้องถิ่นด้วยตนเองได้ การจัดการความรู้เป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับคนในชุมชน ให้มีส่วนร่วมแสวงหาและสร้างความรู้เพื่อนำไปพัฒนาชุมชนท้องถิ่นของตน
โครงการฯ จึงได้มีแนวคิดที่จะส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้แบบไม่เป็นทางการในชุมชนระดับตำบล และสนับสนุนให้มีการพัฒนาเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ โดยชุมชนระดับตำบลใช้ศูนย์การเรียนรู้ ซึ่งชุมชนดำเนินการจัดเองจากการประสานพลังปัญญา ให้เป็นปัจจัยในการขับเคลื่อนการเรียนรู้และความรู้ ที่ก่อให้เกิดสุขภาวะที่ยั่งยืนในชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง
องค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอนให้ความสำคัญต่อการเรียนรู้ของคนทุกช่วงทุกวัย และเป็นการเรียนรู้อย่างมีบูรณาการกับวิถีชีวิตของผู้เรียนในชุมชนท้องถิ่น นอกจากนี้ ยังสอดคล้องกับนโยบายขับเคลื่อนเพื่อประชาชนมีสุข คือ นโยบายหนึ่งตำบล หนึ่งศูนย์การเรียนรู้ ซึ่งองค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอนได้รับคัดเลือกจาก สสส. ให้เข้าร่วมโครงการในจำนวน 25 ตำบลแรก เพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้ในระดับตำบลซึ่งจะมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาคนและชุมชน รวมทั้งเป็นกลไกสำคัญในการกระจายอำนาจให้กับประชาชนในการพัฒนาตนเอง
2. เป้าหมายการพัฒนา
R ศูนย์การเรียนรู้ชุมชน R ศูนย์เด็กเล็ก
3. วัตถุประสงค์ของโครงการ
1. เพื่อสร้างเสริมกระบวนการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับทรัพยากรการเรียนรู้และความต้องการของสมาชิกในชุมชน
2. เพื่อสนับสนุนให้แกนนำชุมชนจัดและพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบล ที่เหมาะสมกับบริบท และความเปลี่ยนแปลงของชุมชน
4. เป้าหมายและตัวชี้วัดความสำเร็จ
4.1 ด้านปริมาณ
(1) คลังความรู้กลุ่มอาชีพ
(1.1) คลังความรู้กลุ่มอาชีพ จำนวน 5 กลุ่มอาชีพ
(1.2) คนที่เข้าร่วมกลุ่มอาชีพ จำนวน 74 คน
(2) คลังความรู้ภูมิปัญญาชุมชน
(2.1) คลังความรู้ภูมิปัญญาชุมชน จำนวน 2 กลุ่ม (แกะสลักหนังตะลุงและสมุนไพร)
(2.2) ผู้รู้/ภูมิปัญญาชุมชนที่เป็นต้นแบบ จำนวน 2 คน
(2.3) คนที่เข้าร่วมกลุ่ม จำนวน 69 คน
(3) คลังความรู้ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
(3.1) ชุดความรู้ในการพัฒนาศูนย์เด็กเล็ก อย่างน้อย 1 ชุด
(3.2) ภูมิปัญญาที่เข้าร่วมทำงานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จำนวน 3 คน
(4) กลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาดูงานศูนย์การเรียนรู้
(4.1) กลุ่มแกนนำ ( ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ อบต ป่าบอน ) จำนวน 5 คน
(4.2) ผู้เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้จาก 10 หมู่บ้านรวม จำนวน 40 คน
( 5) กลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้
(5.1) วิทยากรแกนนำหมู่บ้าน จำนวน 20 คน
(5.2) วิทยากรแกนนำตำบล จำนวน 10 คน
(5.3 ) เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านป่าบอนต่ำ จำนวน 89 คน ได้รับการส่งเสริมพัฒนาการ
4.2 ด้านคุณภาพ
(1) ครอบครัวและหรือสมาชิกได้อดออมและลดรายจ่ายจากโครงการอบรมกลุ่มอาชีพ
(2) สมาชิก ครอบครัว และชุมชนได้เรียนรู้จากกิจกรรมสร้างสรรค์และแหล่งเรียนรู้เพื่อสร้างสุขภาวะของตนเอง ครอบครัว และชุมชน
(3) สมาชิกขององค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอนได้เรียนรู้จากการเข้าร่วมกิจกรรมและศึกษาดูงาน ทำให้เพิ่มความสามารถด้านการบริหารจัดการชุมชนให้เกิดสุขภาวะได้ด้วยตนเอง
(4) บุคคลที่เป็นแบบอย่างของความสำเร็จด้านต่างๆ สามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ เพื่อสร้างสุขภาวะให้กับสมาชิกของชุมชนได้อย่างเป็นที่พึงพอใจของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
5. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
5.1 เกิดผู้นำการเปลี่ยนแปลงด้านส่งเสริมการจัดศูนย์การเรียนรู้ชุมชนซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาสุขภาวะชุมชน
5.2 เกิดศูนย์การเรียนรู้ชุมชนระดับตำบลที่เป็นความต้องการของชุมชน และสามารถเป็นกลไกขับเคลื่อนการพัฒนาสุขภาวะของคนในชุมชน
5.3 เกิดองค์ความรู้และปัญญาของชุมชน ที่คนในชุมชนสามารถใช้เรียนรู้เพื่อพัฒนาสุขภาวะของตนเองและชุมชนอย่างต่อเนื่อง
6.กลุ่มเป้าหมาย
1. คณะทำงานองค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอน จำนวน 5 คน
2. ผู้นำในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จำนวน 35 คน
3. สมาชิกชุมชนที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ จำนวน 272 คน
7. แผนการดำเนินงาน
|
ขั้นตอน-กิจกรรม |
ระยะเวลาที่ดำเนินการ |
กลุ่มเป้าหมาย/ผู้รับผิดชอบ |
ตัวชี้วัด |
งบประมาณ |
|
กิจกรรมที่ 1 - เพื่อพัฒนาองค์ความรู้นำมาถ่ายทอดให้แก่ประชาชนในชุมชน ขั้นตอนการดำเนินงาน 1.1 ประชุมชี้แจงการดำเนินงานโครงการ และคัดเลือกแกนนำในแต่ละหมู่บ้าน พร้อมทั้งคณะผู้บริหาร สมาชิก และเจ้าหน้าที่ อบต. 1.2 บันทึกแผนงานที่ชัดเจนทั้งก่อนและหลังการศึกษาดูงานโดยรายงานส่งผู้เกี่ยวข้องตามขั้นตอน โดยเฉพาะที่จะต้องนำมาถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน เพื่อต่อยอดโครงการเศรษฐกิจพอเพียง 1.3 อบรม ศึกษาดูงานตามโครงการศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงตำบลป่าบอน 1.4 ประเมินกิจกรรมและสรุปผลการดำเนินงานของกิจกรรม |
ม.ค.-ก.พ. 52 |
- แกนนำตำบลป่าบอนหมู่บ้านละ 4 คน จำนวน 10 หมู่บ้าน รวม 40 คน
-ผู้บริหาร สมาชิกและเจ้าหน้าที่ อบต. ป่าบอน 5 คน รวมทั้งหมด 45 คน |
- มีความรักความสามัคคีเพิ่มขึ้นในชุมชน
- ประชาชนรู้จักประหยัด อดออมเพิ่มขึ้น
- ประชาชนมีสุขภาพดี
- ทำให้ระบบสิ่งแวดล้อม และอากาศในชุมชนดีขึ้น |
38,250.- |
|
กิจกรรมที่ 2 - เพื่อถ่ายทอดภูมิปัญญาสู่เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านป่าบอนต่ำ โดยคลังปัญญาในชุมชนป่าบอน ขั้นตอนการดำเนินงาน 2.1 สำรวจทุนเดิมและผู้รู้ในชุมชนเกี่ยวกับภูมิปัญญาที่มีอยู่เดิมในท้องถิ่น และเชิญชวนให้ผู้รู้เป็นวิทยากรภูมิปัญญาแต่ละเรื่อง
|
ก.พ. -มี.ค. 52
|
- เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านป่าบอนต่ำรวมจำนวน 89 คน
- ครูผู้ดูแลเด็ก
- คณะทำงานของ อบต.ป่าบอน
- วิทยากรภูมิปัญญาในชุมชน
|
- ภูมิปัญญาถูกถ่ายทอดสู่ชนรุ่นหลัง
- เด็กๆ ได้รับความสนุกสนานมีสุขภาพกายและใจที่ดีขึ้น
- คลังปัญญาภาคภูมิใจที่ได้ถ่ายทอดความรู้และได้ร่วมทำกิจกรรมกับเด็กๆ
- ชุดความรู้ในการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่น อย่างน้อย 1 ชุด |
20,000.- |
|
กิจกรรมที่ 3 - ขับเคลื่อนกิจกรรมสร้างสรรค์สุขภาวะชุมชน เพื่อให้แกนนำชุมชนสามารถพัฒนาศักยภาพของตัวเอง เป็นวิทยากรประจำหมู่บ้านได้ ขั้นตอนการดำเนินงาน 3.1 จัดประชาสัมพันธ์งานด้านสุขภาวะให้ประชนในตำบลได้รับทราบ 3.2 จัดกระบวนการอบรมเพื่อสร้างบุคลากรที่มีความสามรถในชุมชนเพื่อเป็นวิทยากรชุมชน 3.3 สร้างการเรียนรู้เรื่องสุขภาวะโดยคนในชุมชน และเพื่อชุมชน 3.4 จัดเวทีชาวบ้านในแต่ละหมู่บ้านเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานด้านสุขภาวะให้ขยายทั่วทุกหมู่บ้าน 3.5 สร้างกระบวนการเรียนรู้เรื่องสุขภาวะ กระตุ้นชุมชนให้งด ละเว้นอบายมุข และการมีครอบครัวที่อบอุ่น เพื่อชุมชนที่เข้มแข็งต่อไป 3.6 จัดทำเอกสารบันทึกความสำเร็จ |
ม.ค.-เม.ย. 52 |
- แกนนำหมู่บ้านๆ ละ 2 คน รวม 20 คน
- แกนนำตำบลจำนวน 10 คน
- คณะทำงานของ อบต.ป่าบอน |
- แกนนำชุมชนมีความรู้ด้านสุขภาวะและมีศักยภาพในการทำงานมากขึ้น
- วิทยากรประจำหมู่บ้านมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น
- ประชาชนในชุมชนสนใจเรื่องสุขภาวะมากขึ้น
|
16,200.- |
|
กิจกรรมที่ 4 - เพื่อพัฒนาฝีมือแรงงานกลุ่มอาชีพตามความถนัด ขั้นตอนการดำเนินงาน 4.1 ประชาสัมพันธ์ให้สมาชิกของแต่ละกลุ่มรับทราบ 4.2 คัดเลือกสมาชิกแกนนำตามความเหมาะสมของกิจกรรมกลุ่มต่างๆ 4.3 จัดกิจกรรมอบรมการฝึกอาชีพของกลุ่มต่างๆ ให้กับแกนนำทั้งห้ากลุ่มอาชีพโดยใช้กระบวนการจัดการความรู้
4.4 แกนนำของแต่ละกลุ่มอาชีพขยายผลโดยถ่ายทอดความรู้ใหม่ที่ได้รับจากข้อ 4.3 ให้กับสมาชิกของกลุ่ม แล้วสมาชิกของกลุ่มจึงร่วมกันพัฒนางานการผลิตและงานด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยววข้องในการหารายได้เสริม
4.5 ประเมินผลการจัดอบรมและจัดทำกระบวนการทบทวนหลังการทำงานทุกกิจกรรม |
ม.ค.-มี.ค. 52 |
- สมาชิกกลุ่มอาชีพเพาะเห็ดนางฟ้าบ้านควนนุ้ยจำนวน 7 คน - สมาชิกกลุ่มอาชีพทำพริกแกงบ้านไร่จำนวน 17 คน - สมาชิกกลุ่มผู้สูงอายุจักรสานบ้านป่าบอนต่ำจำนวน 20 คน - สมาชิกกลุ่มผู้สูงอายุทำดอกไม้จันทน์บ้านควนนุ้ยจำนวน 10 คน - สมาชิกกลุ่มอาชีพสตรีบ้านป่าบอนต่ำจำนวน 20 คน รวมทั้งหมด 74 คน - คณะทำงานของ อบต.ป่าบอน |
- ใช้เวลาว่างหลังจากเสร็จงาน รวมกลุ่มกันทำกิจกรรม
- สมาชิกในกลุ่มฯ มีเงินออม เป็นมีรายได้เสริมจุนเจือครอบครัว
- ประหยัดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน
- วิทยากรสามรถถ่ายทอดความรู้สู่ประชาชนในชุมชนที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมดีขึ้น
- กลุ่มสามรถสร้างผลกำไรได้
- สมาชิกในกลุ่มเกิดความรักความสามัคคีมากขึ้น - สร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันในครอบครัวและหรือชุมชน |
62,860.-
|
|
กิจกรรมที่ 5 - เพื่อพัฒนาฝีมือเด็กนักเรียนจนเกิดการเรียนรู้และมีความชำนาญการแกะสลักหนังตะลุงจนสามารถถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้ (ต่อยอดโครงการคลังปัญญาผู้สูงอายุแกะสลักรูปหนังตะลุง ตำบลป่าบอน) ขั้นตอนการดำเนินงาน 5.1 เชิญวิทยากรปราชญ์ชาวบ้านเข้าไปสอนทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ ในโรงเรียนวัดป่าบอนต่ำ วันละ 2 ชั่วโมง จนครบจำนวน 60 ชั่วโมง โดยมีครูโรงเรียนวัดป่าบอนต่ำเป็นผู้รับผิดชอบการดำเนินงาน 5.2 คัดเลือกนักเรียนที่มีศักยภาพ/ ความถนัด/ ความสนใจ โดยการจัดการสอบด้านทฤษฏีและปฏิบัติเกี่ยวกับการแกะหนังตะลุง แล้วจึงจัดกิจกรรมส่งเสริม สนับสนุนให้นักเรียนเหล่านี้ 5.3 จัดทำเอกสารบันทึกความสำเร็จเพื่อเผยแพร่ให้แก่ผู้ที่สนใจและนักเรียนรุ่นต่อไป |
ม.ค.-มิ.ย. 52 |
- นักเรียนโรงเรียนวัดป่าบอนต่ำ จำนวนอย่างน้อย 20 คน
-นายเพื่อม ศรีอยู่สุข
- ครูที่ปรึกษา |
- คลังปัญญาผู้สูงอายุ ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้สู่อนุชน
- คลังปัญญาฯ มีอายุที่ยืนยาวขึ้นเนื่องจากสุขภาพจิตและสุขภาพกายดีขึ้น - นักเรียนมีจิตใจที่สุขุมเยือกเย็นขึ้น
- นักเรียนใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์และห่างไกลยาเสพติด
- สามารถถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่อนุชนสืบไปได้
- นักเรียนได้ความรู้และสามารถแกะหนังตะลุงได้ |
6,000.- |
|
กิจกรรมที่ 6 - เพื่อศึกษา เรียนรู้และประยุกต์ใช้สมุนไพรบ้านโคกนากบุตร ขั้นตอนการดำเนินงาน 6.1 ประชุมชี้แจง และรวบรวมองค์ความรู้จากวิทยากรของศูนย์ 6.2 จัดกิจกรรมเกี่ยวกับสมุนไพรเช่นการปลูกพืชสมุนไพรในพื้นที่ศูนย์การเรียนรู้ 6.3 สนับสนุนโดยให้ประชาชนเรียนรู้การประยุกต์ใช้สมุนไพร เพื่อรักษาโรคแทนยาแผนปัจจุบัน 6.4 จัดหาวิทยากรให้คำแนะนำและความรู้ที่เกี่ยวของกับเรื่องของสมุนไพรต่างๆให้กับประชาชนที่สนใจเข้าร่มกิจกรรม |
ม.ค. -มิ.ย. 52 |
- คณะกรรมการที่เป็นวิทยากรของศูนย์การเรียนรู้ใต้ร่มไทรสมุนไพรหมู่ที่ 5 (บ้านโคกนากบุตร) จำนวน 49 คน - ประชาชนในตำบลป่าบอนที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรม - คณะทำงานของ อบต.ป่าบอน
|
- ประชาชนในชุมชนรู้จักใช้พืชสมุนไพรมากขึ้น
- ใช้เป็นผักประกอบอาหารหรือกินสดๆ เพื่อสุขภาพ
- เป็นศูนย์เรียนรู้เรื่องพืชสมุนไพรของตำบลป่าบอน
- สามารถถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชนใกล้เคียงได้
|
52,000.- |
|
กิจกรรมที่ 7 - สรุปบทเรียนและสรุปผลการดำเนินโครงการพร้อมรวบรวมเอกสารรายงานทีมงานส่วนกลาง ขั้นตอนการดำเนินงาน 7.1 ประชุมให้สมาชิกคณะทำงานและผู้เกี่ยวข้องจากหน่วยงานในพื้นที่พูดคุย แลกเปลี่ยนข้อมูลเพื่อสรุปบทเรียนการทำงาน แล้วนำข้อบกพร่องไปแก้ไข และนำข้อเด่น/ความสำเร็จไปพัฒนาต่อรวมทั้งสังเคราะห์ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาสุขภาวะ ที่ได้จากการมีส่วนร่วมในกิจกรรมของโครงการฯ
7.3 ประมวลผลการสรุปและสังเคราะห์จากข้อ 7.1-7.2 ร่วมกับผลการเรียนรู้ และการดำเนินงานตามจุดประสงค์ของแต่ละกิจกรรม/ แล้วนำมาเขียนเป็นรายงานผลการดำเนินงานโครงการฯ เพื่อส่งทีมงานส่วนกลาง |
มิ.ย.-ก.ย. 52 |
ตัวแทนกิจกรรมที่ 1 จำนวน 20 คน ตัวแทนกิจกรรมที่ 2 - 6 กิจกรรมละ 5 คน รวมทั้งหมด 45 คน - คณะทำงานของ อบต.ป่าบอน
|
- ประเมินโครงการวัดจากความสำเร็จของแต่ละกิจกรรม โดยใช้ตัวชี้วัด
- ติดตามกิจกรรม อุดหนุนผลักดันให้แต่ละกลุ่มดำเนินกิจกรรมต่อไปอย่างมีประสิทธิ์ภาพและยั่งยืน
- ได้ชุดความรู้จากการดำเนินงานของแต่ละกิจกรรม
- ได้รายงานผลการดำเนินงานโครงการ |
4,600.- |
8. งบประมาณ
งบประมาณโครงการที่เสนอในครั้งนี้ งบประมาณรวม 313,710 บาท
จำนวนงบประมาณที่ต้องการสนับสนุนจาก สสส. 199,910 บาท
งบประมาณสมทบจากองค์การบริหารส่วนตำบลป่าบอน 113,800 บาท
สวัสดีครับ รู้สึกบุคลากรของ องค์กรนี้มีคุณภาพทุกคนเลย สามารถพัฒนาบล็อกได้ยอดเยี่ยมอย่างรวดเร็วมาก ขอชื่นชมครับ
เข้ามาอ่านแล้วนะคะ
บล็อกสวยค่ะ เขียนเล่าเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ในนี้อีกนะคะ
ผมขอขอบคุณท่านอาจารย์ประจักษ์ และท่านอาจารย์ทัศนีย์มากครับ ที่เข้ามาให้กำลังใจ จะพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ ครับผม