ศิลปะการตัดตุง




  “เมื่อมีเทศกาลหรืองานสำคัญ เช่นพิธีต่างๆ ทางภาคเหนือของไทย เรามักจะเห็นตุง เป็นองค์ประกอบในการจัดบริเวณสถานที่อยู่เสมอ ตุงคือ ธงแขวนแบบหนึ่งในศิลปะล้านนา มีหลากหลายรูปแบบ อาจทำจากผ้า ด้าย ไม้ โลหะ หรือกระดาษ เป็นรูปแถบยาว ห้อยสูง ทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก ใช้ประดับหรือประกอบพิธีกรรมตามความเชื่อ หลากหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับพิธีกรรมนั้นๆ”

สัมภาษณ์ ป้านาง (แนะนำตัวเอง อาชีพการตัดตุงขาย)

“ป้านางเป็นอีกคนหนึ่งที่หลงใหลศิลปะ
การตัดตุงชนิดต่างๆ ยายนางเล่าให้เราฟังว่า”

สัมภาษณ์ป้านาง (เล่าให้ฟังถึงการเริ่มตัดตุง ประสบการณ์ประทับใจ)

     “แต่ละพื้นที่มีวิธีการ ลวดลายการตัดแตกต่างกันไป แต่ก็มักจะใช้ประเภทของตุงแต่ละประเภทคล้ายกันตามความเชื่อ โดยรวบรวมชนิดของตุงและการำไปใช้ดังนี้ค่ะ”

• ตุงช่อ ทำด้วยกระดาษสี ใช้ปักตกแต่ง
• ตุงร้อยแปด ทำด้วยกระดาษสี ใช้ในพิธีสะเดาะเคราะห์
• ตุงค่าคิง ทำด้วยกระดาษว่าวสีขาว ใช้ในพิธีสะเดาะเคราะห์และงานสงกรานต์
• ตุงไส้หมู ทำด้วยกระดาษสี ใช้ในงานสงกรานต์ และพิธีทางศาสนา
• ตุงใย ทำด้วยเส้นด้ายหรือไหม ใช้แขวนหน้าพระพุทธรูป
• ตุงเปิ้ง เป็นตุงประจำปีเกิด
• ตุงไชย ทำด้วยผ้าสี ยกเว้นสีดำ มีลักษณะยาว ใช้ในการฉลองวัด
• ตุงสามหาง ทำด้วยผ้าขาวหรือแพรใช้เป็นเครื่องบูชาพระรัตนตรัย
• ตุงกระด้าง ทำด้วยไม้หรือโลหะ ใช้เป็นเครื่องประกอบพิธีกรรม

“ถือได้ว่าตุงนั้นคือศิลปะ ที่มีพิธีกรรม และความเชื่อมาเป็นสิ่งเชื่อมโยงต่อกัน ให้มีผลต่อจิตใจของคนล้านนา วิถีดั้งเดิมที่งดงาม ที่เป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ อันควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้คู่กับสังคมไทยสืบไป”

ขอบคุณความรู้ ดีดี จาก http://www.fm100cmu.com/blog/Lanna/content.php?id=199