|
นับตั้งแต่มีการปฏิรูปการศึกษาทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในหลายๆเรื่องไม่ว่าจะเป็นเรื่องคน องค์กร และงานคือมีการเปลี่ยนแปลงวิธีคิดและการทำงานของคนการปรับโครงสร้างองค์กรให้สามารถบริหารงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและวางเป้าหมายการทำงานที่ผลงานคุณภาพโดยการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี้เป็นการร่วมคิดร่วมทำ ระหว่างทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องนับเป็นจุดที่เป็นเป้าหมายในการสร้างให้เกิดความเข้มแข็งและมีพลังในการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้คือ โรงเรียนนั้นเอง
ปัจจัยหนึ่งที่เป็นเครื่องมือในการพัฒนาโรงเรียนคือ การสร้างนวัตกรรมในการพัฒนาที่คำนึงถึงเป้าหมายที่พึงประสงค์สอดคล้องกับความพร้อมและบริบทของโรงเรียน ทั้งนี้เพื่อให้เกิดผลการพัฒนาที่มีคุณภาพจึงทำให้เกิดรูปแบบนวัตกรรมที่หลากหลายสำนักงานเลขาธิการคุรุสภามองเห็นคุณค่าของงานที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาร่วมกันอีกทั้งมุงสนับสนุนให้เกิดกระบวนการพัฒนานวัตกรรมในรูปแบบต่างๆจึงจัดให้มีการคัดสรรผลงาน“หนึ่งโรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม” ขึ้นโดยความคิดริเริ่มของเลขาธิการคุรุสภา
โรงเรียนอนุบาลสุริยาอุทัยพิมายอีกหนึ่งรางวัลเหรียญทองโครงการหนึ่งโรงเรียน หนึ่งนวัตกรรมประจำปี 2547 โรงเรียนอนุบาลสุริยาอุทัยพิมาย โดยมีนายภิรมย์ วิเชียรดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 17 ถนน สุริยาอุทัย ตำบลในเมืองอำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมาเขต 7 จัดการศึกษาช่วงชั้นที่ 1-2 เป็นอีกโรงเรียนหนึ่งที่ให้ความสำคัญกับการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นเมืองพิมายด้วยการบูรณาการกับทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้เพื่อสนองตอบต่อความต้องการของท้องถิ่นและผู้เรียนจนประสบความสำเร็จเป็นต้นแบบที่ดีของการพัฒนาหลักสูตรที่มีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผลที่เป็นแบบอย่างได้
ต้นคิดของแนวทางการพัฒนา
การจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นแบบบูรณาการนี้เป็นการดำเนินงานขณะที่โรงเรียนยังใช้หลักสูตรประถมศึกษาพ.ศ. 2521(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533) ทั้งนี้เพื่อปรับและพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่นมากยิ่งขึ้นโดยจัดทำเป็นหลักสูตรท้องถิ่นเมืองพิมาย วึ่งเป็นแหล่งอารยธรรมเก่าแก่มาแต่โบราณและมีมรดกภูมิปัญญาในด้านต่างๆอยู่เป็นจำนวนมากในการจัดทำและพัฒนาหลักสูตรดังกล่าวนี้ได้นำเนื้อหาสาระเกี่ยวกับท้องถิ่นบรรจุไว้ในหน่วยที่ 4 ศิลปวัฒนธรรมในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5-6 เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับท้องถิ่นในเรื่องต่างๆอาทิประวัติความเป็นมา,ลักษณะภูมิประเทศ,ประชากร,อาชีพ,ศิลปวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น
การเรียนรู้เรื่องราวที่หลากหลายเช่นนี้เนื่อหาสาระมีความเชื่อมโยงกับกลุ่มประสบการณ์ต่างๆ ได้ในทุกประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมที่สุดจึงเป็นเรื่องของการนำหลักสูตรท้องถิ่นเมืองพิมายไปบูรณาการในการจัดการเรียนรู้กับทุกกลุ่มประสบการณ์ซึ่งคณะผู้บริหารและคณะครูได้ร่วมกันกำหนดขั้นตอนไว้จำนวน 10ขั้นตอนดังนี้
ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการของท้องถิ่น
เนื่องจากอำเภอพิมายมีโบราณสถาน วัตถุโบราณและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจที่น่ารื่นรมย์เป็นที่สนใจของบุคคลทั่วไปทั้งในประเทศและต่างประเทศ ดังนั้นคนในท้องถิ่นโดยเฉพาะเยาวชนจึงน่าจะมีความรู้ในเรื่องดังกล่าวซึ่งเป็นของดีในห้องถิ่นของตนอย่างถูกต้องและลึกซึ้ง เพื่อประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้ผู้ท่องเที่ยวสนใจมาเที่ยวมากขึ้นเหมาะสมกับเป็นปีแห่งการรณรงค์ส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย
ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาและวิเคราะห์หลักสูตร
โดยศึกษาเอกสารหลักสูตรประถมศึกษา พุทธศักราช 2521 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533)โดยเฉพาะส่วนของกลุ่มสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิตระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5-6 ถึงเนื่อหาเวลาเรียนที่หลักสูตรกำหนดจำนวน 750 คาบ/ปีหน่วยที่ 4 จำนวน 180 คาบ และแยกย่อยให้หน่วยย่อยที่ 4 มีเวลาเรียน21 คาบโดยกำหนดเนื้อหาให้เหมาะสมกับวัยวุฒิภาวะของนักเรียนที่เรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพตลอดจนศึกษาคู่มือใช้หลักสูตรประถมศึกษาและคู่มือการประเมินผลการเรียนเพื่อจัดทำเป็นแนวทางการสอนแก่ผู้ใช้หลักสูตรนี้
ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาแนวคิด และรูปแบบในการพัฒนาการใช้หลักสูตร
ศึกษาแนวคิดและรูปแบบในการพัฒนาการใช้หลักสูตรจากเอกสารการพัฒนาหลักสูตรตามความต้องการของท้องถิ่น ของกรมวิชาการกระทรวงศึกษาธิการ โดยปรับและเพิ่มเติมรายละเอียดของเนื้อหาจากหัวข้อที่กำหนดมีคำอธิบายหลักสูตรให้สอดคล้องกับสภาพท้องถิ่น โดยไม่ทำให้จุดประสงค์คาบเวลาเปลี่ยนแปลงไปจากที่หลักสูตรกำหนด
ขั้นตอนที่ 4 กำหนดจุดประสงค์ชองเนื้อหาหลักสูตร
ดำเนินการยกร่างหลักสูตร โครงสร้างเนื้อหา เวลาเรียน การจัดการเรียนการสอน การวัดและประเมินผลเพื่อดำเนินการให้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
ขั้นตอนที่ 5 กำหนดจุดประสงค์ของเนื้อหาหลักสูตร
เมื่อครูผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามแนวดำเนินการและแผนการสอนที่จัดทำให้แล้ว นักเรียนจะมีความรู้ความสามารถตลอดจนทักษะที่จะนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
ขั้นตอนที่ 6 เขียนแผนการสอน
เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิธีสอนเน้นการปฏิบัติจริง โดยการอภิปราย จัดป้ายนิเทศ ทัศนศึกษา สาธิตเป็นมัคคุเทศก์นำชมสถานที่ท่องเที่ยวของอำเภอพิมายในภาคปฏิบัติสื่อการสอนใช้ของจริงให้มากที่สุด
ขั้นตอนที่ 7 จัดทำเอกสารประกอบการใช้หลักสูตร
ซึ่งประกอบด้วย 3 ส่วนด้วยกันคือ ส่วนที่ 1 หลักสูตร ส่วนที่2 แผนการสอน ส่วนที่ 3 ความรู้สำหรับครูผู้สอน
ขั้นตอนที่ 8 ทดลองใช้หลังสูตร
หลักสูตรที่จัดทำนำไปใช้ในโรงเรียนนำร่อง 3 โรงเรียนในสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาอำเภอพิมาย คือโรงเรียนสุริยาอุทัย โรงเรียนกุลโนและโรงเรียนท้าวสุนารี (ระดมอนุสรณ์) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่5-6 ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2541
ขั้นตอนที่ 9 ติดตามประเมินผลการใช้หลักสูตร
สำนักงานการประถมศึกษาอำเภอพิมายจะติดตามและประเมิณผลการใช้หลักสูตรท้องถิ่นของพิมายจากผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่นครูผู้สอน นักเรียน และผู้ปกครอง เกี่ยวกับความพึงพอใจ ความเหมาะสมของเนื้อหาวิธีสอนและการประเมินผล เมื่อใช้หลักสูตรท้องถิ่น 1 ปีการศึกษาแล้วนำข้อมูลไปปรับปรุงแก้ไขในหลักสูตรที่จัดทำให้สมบูรณ์ขึ้นต่อไป
ขั้นตอนที่ 10 สรุปผลการดำเนินการ
เมื่อดำเนินการทำหลักสูตรเสร็จเป็นรูปเล่มและนำไปใช้ได้ผลอย่างไรต้องเก็บข้อมูลสรุปการดำเนินการรายงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
บทสรุปของความสำเร็จ
ความสำเร็จของการจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นแบบบูรณาการเกิดความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมที่ชัดเจนดังนี้
ด้านผู้เรียนได้เรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับท้องถิ่นของตนอย่างลึกซึ้งเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกรักแผ่นดินถิ่นเกิดอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญาของชาติสามารถเป็นมัคคุเทศก์น้อยนำชมอุทยานประวัติศาสตร์พิมายได้เป็นอย่างดี
ด้านครูเกิดความร่วมมือในการจัดการเรียนรู้แบบบรูณาการร่วมกันส่งเสริมกระบวนการทำงานเป็นทีมที่มีความเข้มแข็งมีประสิทธิภาพร่วมกันประดิษฐ์ท่ารำเพื่อเป็นสื่อการเรียนรู้และประกอบการแสดงให้แก่นักท่องเที่ยว
ด้านผู้บริหารพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่น
ด้านชุมชนมีส่วนร่วมในการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับประวัติ ตำนาน ความเป็นมาซึ่งเป็นความรู้แบบมุขปาฐะที่เป็นประวัติศาสตร์จากคำบอกเล่าที่สามารถนำไปเป็นกรณีวิเคราะห์ทางด้านการศึกษาได้
พลังของการจัดการเรียนรู้บูรณาการเป็นการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ที่มีคุณค่ายิ่งต่อการส่งเสริมกระบวนการอ่านเขียน คิดวิเคราะห์ที่มีประสิทธิภาพยิ่ง
|
