การประเมินคุณภาพการจัดการศึกษา

   ผลผลิตทางการศึกษาก็คือนักเรียน โรงงานที่ทำหน้าที่ผลิตก็คือ สถานศึกษาหรือโรงเรียน เมื่อสิ้นปีการศึกษาหรือปลายภาคเรียนที่สองของแต่ละปีการศึกษา แต่ละโรงเรียนต้องมีการประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเพื่อนำผลที่ได้ไปปรับปรุงและพัฒนาการจัดการศึกษา และที่สำคัญก็คือ นำผลที่ได้ไปตัดสินให้นักเรียนได้เลื่อนระดับชั้นที่สูงขึ้น พ่อแม่ ผู้ปกครองก็รอความหวังจากบุตรหลานว่า จะเป็นอย่างไร สอบได้ที่เท่าไร สอบได้เกรดอะไรบ้าง บางคนถึงกับเป็นทุกข์ ไม่สบายใจ

    แต่อย่างไรก็ตาม การศึกษาเมืองไทย มีกฎ มีระเบียบ มีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการศึกษามากมายในเรื่องของการประเมินคุณภาพของนักเรียนหรือโรงเรียน เช่น การประเมินคุณภาพสถานศึกษาทั้งระบบ ที่เรียกว่า การประเมินภายนอก เป็นการประกันคุณภาพของสถานศึกษา กฎหมายก็กำหนดให้ สำนักงานรับรองมาตรฐานและการประกันคุณภาพการศึกษา(องค์การมหาชน) เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ประเมิน ผลที่ออกมา ก็จะพบว่า บางโรงเรียนได้รับรองคุณภาพ บางโรงเรียนไม่ได้รับการรับรอง การที่ไม่ได้รับการรับรอง ก็มีสาเหตุหลายประการ เช่น คะแนนเฉลี่ยไม่ถึงเกณฑ์ หรือมีบางมาตรฐานอยู่ในระดับปรับปรุง หรือมีมาตรฐานที่อยู่ในระดับดีขึ้นไปไม่ถึง 11 มาตรฐานแต่ยังมีรายละเอียดอีกมากมาย ซึ่งถ้าโรงเรียนไหนได้รับการรับรองก็จะสร้างความมั่นใจให้กับผู้ปกครองได้ว่าเป็นสถานศึกษาที่มีคุณภาพ

    แต่การประเมินคุณภาพที่เรียกว่า ผลสัมฤทธิ์ ก็มีการประเมินหลายหน่วยงาน เช่น

     สถาบันทดสอบการศึกษาแห่งชาติ(องค์การมหาชน) หรือเรียกว่า สทศ. เป็นหน่วยงานตามกฏหมายที่ทำหน้าที่ประเมินนักเรียนทุกคนที่จะจบในแต่ละช่วงชั้น และทำการทดสอบในชั้น ป.๓ ป.๖ ม.๓ และ ม.๖ สำหรับปีการศึกษา ๒๕๕๑ ที่ทำการประเมินในวันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์(ป.๖) ๑๓ กุมภาพันธ์(ม.๓) และวันที่ ๒๑-๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ (ม.๖) จะไม่มีการประเมินในชั้น ป.๓ ซึ่งเป็นการทดสอบที่เรียกว่า O-NET (Ordinary National Education Test)

      สำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานหรือเรียกว่า สพฐ. เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นส่วนใหญ่ของประเทศไทย จะทำการประเมินคุณภาพระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อเป็นการประกันคุณภาพของสถานศึกษา สำหรับปีการศึกษา ๒๕๕๑ จะทำการทดสอบนักเรียนชั้น ป.๓ ทุกคน เนื่องจาก สทศ.ไม่ได้ประเมิน สำหรับชั้น ป.๖ จะสุ่มสอบ เนื่องจากนักเรียนชั้น ป.๖ ได้สอบโดย สทศ.แล้ว จะทำการทดสอบในวันที่ ๑๙-๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒

      สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา หรือเรียกว่า สพท. เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในแต่ละท้องถิ่น จะทำการประเมินในระดับท้องถิ่นในชั้นที่ไม่ซ้ำกับ สทศ.และ สพฐ. โดยขึ้นอยู่กำลังความสามารถของแต่ละ สพท. โดยจะทำการประเมินชั้น ป.๒ ป.๕ ม.๒ และ ม.๕ ในวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ บางเขตพื้นที่อาจจะทำการประเมินไม่ครบทุกชั้นก็ได้

      ผลที่ได้จากการประเมินก็จะนำไปแก้ปัญหาหรือพัฒนาตามกรอบหน้าของแต่ละหน่วยงานต่อไป การนำข้อมูล สารสนเทศที่ได้จากการประเมินผลสัมฤทธิ์ต้องนำมาใช้ให้ถูกต้อง เช่น เพื่อ ปรับปรุงและพัฒนา เช่นถ้าวิเคราะห์ พบว่า ผลสัมฤทธ์ต่ำ เพราะมีครูสอนไม่ตรงตามวิชาเอก มีครูไม่ครบชั้นทุกชั้นที่เปิดสอน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็จะแก้ปัญหาเพื่อทำให้คุณภาพดีขึ้น เป็นต้นหวังว่าข้อมูลสานสนเทศ คงจะได้ประโยชน์และไม่เกิดโทษกับคนที่เกี่ยวข้อง