ขันหมากเบ็งมุขไมตรี 3 (จากผ้า)
การประดิษฐ์ใบโพธิ์
 
          ใบโพธิ์นี้เครื่องแต่งตัวบายศรีหรือตัวแซม ที่ใช้แซมระหว่างช่องว่างขององค์บายศรีให้ดูสวยงามขึ้นมีลักษณะคล้ายกับแมงดาในบายศรีปากชาม ที่เรียกว่าใบโพธิ์นี้ได้ยินพระอาจารย์ที่ท่านเก่งในการทำงานบายศรีแห่งวัดหนองปลาปากจังหวัดอุบลราชธานี ท่านเรียกเลยเรียกตามท่านก็ดูเป็นศิริมงคลดี ก่อนหน้านี้ก็ได้แต่เรียกว่าตัวแซม เพราะไม่ใช่บายศรีปากชามเลยไม่กล้ามั่วเรียกว่าแมงดา ดูขั้นตอนการประดิษฐ์เลยแล้วกัน
           ขั้นตอนการประดิษฐ์จะแยกเป็น 3 ส่วน คือต้องทำส่วนประกอบเตรียมไว้ก่อนคือ พับกลีบเล็บมือนางซ้อน  กลีบกระพุ้ง และประกอบเป็นใบโพธิ์ ดังนี้
 
การพับกลีบกระพุ้ง
 
        
 
 ตัดผ้าออแกนซ่าสีขนาด 1 1/2 x4 ซม. ตามแนวนอนผ้า
 
พับผ้าเฉียงลงด้านล่าง
 
พับทบชายผ้าลงมาตั้งฉาก
 
พับชายอีกด้านหนึ่งยกทบเกยกันหัวแม่มือดันกลีบกระพุ้งขึ้น
 
พับทบลงแล้วเย็บติดด้วยด้ายหรือลวดเย็บกระดาษ
 
ถ้าเย็บติดด้วยลวดเย็บหรือแม็กต้องระวังหากไม่ชำนาญจะทำให้ผ้าหย่นกลีบจะเสียหาย
 
การพับกลีบเล็บมือนางซ้อน
ตัดผ้าออแกนซ่าสีขาว ตามแนวยาวผ้าขนาด 2 1/2 x4 1/2 ซม. พับทบครึ่งลง
 

หาาจุดกึ่งกลางแล้วพับดันกลีบด้านข้างเข้าด้านใน
 
พับทบกลีบด้านหน้าด้านหลังลงเป็นรูปสามเหลียม
 
พับอีกด้านเช่นเดียวกัน
 
ใช้หัวแม่มือซ้ายกดกลีบด้านบนไว้ หัวแม่มือขวาดึงกลีบโค้งทะแยงไปตามโค้งนิ้วหัวแม่มือซ้ายได้กลีบแล้วกดไว้
 
พับอีกด้านเช่นเดียวกัน แต่ยกทับกลีบอีกด้านหนึ่ง
 
พับทบกลีบด้านหลังมาซ้อนทับอีกชั้น
 
ทำทั้งสองด้านจะได้กลีบเล็บมือนางซ้อย ใช้ด้ายเย็บพักไว้
 
ประกอบใบโพธิ์
 
 
เตรียมอุปกรณ์ ลวดเบอร์ 18 จีบกระพุ้ง กลีบเล็บมือนางซ้อน ผ้าแบบใบโพธิ์ ผ้าสีเขียวขนาด 1x2 นิ้ว
 
ตัดกระดาษเป็นแบบแล้ววางทาบกับผ้ารองปกตัดเป็นรูปใบโพธิ์

 
ตัดผ้าสีเขียวขนาด 1x2 นิ้ว
 
ผ้าสีเขียวหากึ่งกลางผ้าตามแนวนอน
พับชายด้านหนึ่งลงมาตั้งฉากกึ่งกลาง
พับอีกด้านหนึ่งลงมาตั้งฉากกึ่งกลางเป็นรูปสามเหลี่ยม
 
นำไปประกบบนยอดของผ้าแบบทั้งสองด้านแล้วเย็บติดด้วยแม็ก
 
 
 
พับกลีบสามเหลี่ยมแล้ววางทับบนยอดกลีบพับทบกลีบด้านหน้าโค้งทะแยงลงเป็นกลีบกุหลาบแล้วเย็บติด
 
 
นำกลีบต่อไปมาวางทับพับกลีบกุหลาบโค้งทะแยงลงลดจากกลีบแรก 1/4 นิ้ว
 
 
กลีบถัดไปทำเช่นเดียวกันจนสุดด้านด้านของแบบ
 
 
ทำอีกด้านเช่นเดียวกัน
 
ด้านหลังไม่ต้องพับกลีบโค้งจะได้ในลักษณะนี้
 
 
นำกลีบเล็บมือนางซ้อนที่เตรียมไว้มาติดลงตรงกึ่งกลางแบบโดยใช้กาวแท่ง
 
ติดโค้งไปตามโค้งแบบทั้งสองด้าน
 
 
นำกลีบกระพุ้งที่เตรียมไว้มาติดให้เต็มสับหว่างระหว่างกลีบแต่ละชั้นให้เต็มแบบ
 
 
พับโค้งลวดเป็นตัวยู ใช้กาวแท่งยึดติดด้านหล้งของแบบ

 
 
ลดจากยอดลงประมาณ 1 ซม. ถ้าต่ำจะจัดโค้งใบตามต้องการยาก
 
 
ปิดทับด้วยผ้าเขียวอีกชั้นดุเรียบร้อยขึ้นถึงแม้จะอยุ่ด้านในก็จำเป็นต้องปิด
 
 
 
เสนอแนะเพิ่มเติม
       การดามด้วยลวดนี้ควรติดไว้ด้านหน้ากลีบก่อนที่จะติดกลีบเล็บมือนางซ้อนและกลีบกระพุ้ง จะทำให้แน่นหนาและเรียบร้อยกว่าแบบติดด้านหลัง
 
 
หมายเหตุ
     ถ่ายภาพครั้งนี้ไม่ค่อยดีเพราะถ่ายตอนกลางคืนต้องใช้ไฟแฟรชจากกล้องเลยสะท้อนแสงต้องใช้โปรแกรมคอมฯปรับกว่าจะได้มาให้ดูก็เสียเวลาโขอยู่