ผมเป็นหัวหน้าที่ดีแค่ไหนกัน

วันนี้เป็นวันแรกที่ผมต้องเข้ารับการฝึกอบรมตามหลักสูตรสมรรถนะหลัก  (Core  Competency) ของผู้บริหารสายสนับสนุนในมหาวิทยาลัย ฯ   หรือเรียกรวมๆ ให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือ การพัฒนาสมรรถนะหัวหน้างาน นั่นเอง  โดยเริ่มจากวันที่  4  กุมภาพันธ์  -  31  มีนาคม  2552  

 

โครงการดังกล่าวนี้  มีผู้สนใจอยากเข้าร่วมจำนวนมาก 
แต่ด้วยข้อจำกัดรุ่นละ  40  คน  จึงทำให้หลายคนยังต้องเข้าคิวร้องเพลงรอกันไปอีกยกใหญ่ ๆ  โดยก่อนหน้านี้  แต่ละหน่วยงานจะส่งชื่อบุคลากรในสังกัดไปยังกองแผนงาน  เพื่อให้กองแผนงาน  ทำการคัดกรอง หรือพิจารณาคัดเลือกบุคคลเข้าสู่กระบวนการดังกล่าว

 

ครั้งนี้นับเป็นโอกาสอันดีที่ผมหลุดโผเข้ามาได้  (หลังจากเคยหลุดโผมาแล้วถึง 2 ครั้ง)

แต่ก็ไม่รู้ว่าโชคดี หรือโชคร้ายกันแน่  เพราะเพียงวันแรกที่เข้าสู่กระบวนการนั้น  ผมซึ่งอาวุโสไม่มากนัก กลับได้รับเลือกให้เป็นประธานรุ่นนี้ไปโดยปริยาย  - ราวกับมีการล็อกโหวตอย่างไงยังงั้นเลยทีเดียว

 

 

ภายหลังจากพิธีเปิดอย่างเรียบง่าย โดย ผศ.ดร.ศุภชัย สมัปปิโต  ผู้รักษาราชการแทนอธิการบดี  ท่านก็บรรยายพิเศษอย่างกระชับๆ  ซึ่งหลายต่อเรื่องล้วนสะท้อนถึงสภาวะของมหาวิทยาลัยอย่างน่าสนใจ  โดยเฉพาะสภาพปัญหาที่มหาวิทยาลัยกำลังเผชิญหน้าอยู่อย่างหนักหน่วง  อันประกอบด้วยเรื่อง  การเงิน  พัสดุและการก่อสร้าง

 

นอกจากนี้  ท่านยังย้ำให้บุคลากรสายสนับสนุนได้กระตือรือร้นที่จะพัฒนาตัวเองอย่างไม่หยุดยั้งด้วยวิธีการต่างๆ  เช่นการเป็นวิทยากรข้ามสถาบัน  การเขียนบทความและงานวิจัยส่งตีพิมพ์ในวารสารต่างๆ  รวมถึงการสร้างเครือข่ายกับหน่วยงานต่างมหาวิทยาลัย  และที่สำคัญที่สุดที่ท่านไม่อยากให้ทุกคนละเลย หรือมองข้ามไปเลยก็คือ  การผสานใจสร้างวัฒนธรรมองค์กรให้ร้อยรัดไปด้วยมิตรภาพของการทำงาน  มิใช่ชิงดีชิงเด่นและเฝ้าจ้องจับผิดกันและกัน  จนไม่เป็นอันต้องทำงานเลยในแต่ละวัน   

 

เสร็จจากนั้น  ก็ถึงห้วงสำคัญของการฝึกอบรม  โดยมี อาจารย์ ดร.วิทยา  จันทร์ศิริ  จากคณะศึกษาศาสตร์  มาเป็นวิทยากรนำเข้าสู่บทเรียนในเรื่อง “สมรรถนะ”  อย่างจริงๆ จังๆ ...

 

 

โดยส่วนตัวแล้ว  ผมชื่นชอบกระบวนการฝึกอบรมของท่านอาจารย์วิทยาฯ เป็นอย่างมาก  เป็นการนำเสนอสาระที่เป็นวิชาการแบบไม่แห้งแล้ง  มีเกร็ดความรู้จากโลกและชีวิตมาแทรกเสริมเติมเต็มอย่างไม่รู้เบื่อ  มีจังหวะจะโคนที่ชวนคิดชวนฟังเป็นที่สุด  จากเคยง่วงก็พลอยตาสว่าง สดใสแช่มชื่นอย่างเห็นได้ชัด  และในทุกๆ ประเด็นที่ท่านนำเสนอนั้น  ท่านก็ไม่หลงลืมที่จะเปิดโอกาสให้เราได้ร่วมคิดและเสนอแนะ  - 

 

ซึ่งเกี่ยวกับประเด็นเรื่อง “สมรรถนะหลัก”  ของผู้บริหารสายสนับสนุนนั้น  อาจารย์ ดร.วิทยา  จันทร์ศิริ  ได้เสนอกรอบแนวคิดอันเป็นหลักสูตรครั้งนี้  5  ประเด็นหลัก  อันได้แก่  สมรรถนะด้านการทำงานเป็นทีม  (Teamwork)  สมรรถนะด้านการวางแผนและการจัดการ  (Planning and  Management)  สมรรถนะด้านการเป็นผู้นำ  (Leadership)  สมรรถนะด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์  (Creative Thinking)  และสมรรถนะด้านจริยธรรม  (Ethics) 

 

 

สำหรับการบรรยายในประเด็นสมรรถนะทั้ง 5 ด้านนั้น  นอกจากผลึกความรู้ที่ท่านสังเคราะห์มาเองแล้ว   ท่านยังนำเอาทัศนะของใครอีกหลายคนมาเติมเต็มในประเด็นต่างๆ  ได้อย่างลงตัว  ช่วยให้ผมสัมผัสได้ทั้งกระบวนการของการได้ “ยิน” และได้ “ฟัง”  อย่างออกรสออกชาติ  ได้ครบทั้งบันเทิง-เริงปัญญา  เป็นต้นว่า ....

 -  สมรรถนะเป็นตัวแปรที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดที่ควรใช้ในการทำนายผลการปฏิบัติงานของบุคคล (David C McClelland) 

-       การทดสอบความเป็นผู้นำ  คือการทำให้คำว่า “ตัวเรา”  กลายเป็น “พวกเรา”

-      ผู้นำต้องคิด พูดและทำอย่างมีวินัย  (ศ.ดร.นพ.กระแส  ชนะวงศ์)

-      ผู้นำต้องกล้าตัดสินใจ  Service Mind  และอยู่ในสถานการณ์ทุกสถานการณ์  (รศ.ดร.เทพ พงษ์พานิช)

-     คนไทยบกพร่องทางความคิด 4 อย่าง คือ ไม่คิด  คิดไม่เป็น  คิดผิด คิดแล้วไม่ทำ  (ศ.ดร.เกรียงศักดิ์  เจริญวงศ์ศักดิ์)

-     จินตนาการสำคัญกว่าความรู้  (อัลเบิร์ต  ไอสไตน์)

-  เพื่อนร่วมทีมอาจทำให้วิสัยทัศน์ของคุณกว้างไกล  หรือสกัดกั้นความฝันของคุณก็ได้"  (จอห์น ซี แม็กเวลล์)

รวมถึงคำสำคัญที่ควรใช้ในองค์กร  อันได้แก่

หนึ่งคำ  ที่สำคัญมากที่สุด  คือ“เยี่ยม”
สองคำ ที่สำคัญมากที่สุด คือ  “ขอบคุณ” 
สามคำ  ที่สำคัญมากที่สุด คือ  “แล้วแต่คุณ” 
สี่คำ ที่สำคัญมากที่สุด คือ“คุณคิดยังไง” 
ห้าคำ ที่สำคัญที่สุด คือ“ผมภูมิใจในคุณ”
ส่วนหนึ่งคำที่สำคัญน้อยที่สุด คือ “ฉัน”  

และนอกจากนี้  ท่านยังนำเสนอแนวคิดของตนเองเกี่ยวกับหัวหน้าที่พึงประสงค์ไว้อย่างน่าฟัง  ซึ่งมีด้วยกัน  3  ประเด็น  ได้แก่  รู้ดี – ทำดี – สอนดี 


ขณะที่ผมก็ถือโอกาสแลกเปลี่ยนแนวคิดหลังโดนโยนไมค์มาอย่างเผาขนว่า หัวหน้าที่ผมต้องการนั้น ต้องประกอบด้วยคุณลักษณะที่สำคัญ 3 ประการ คือ  คิดออก-บอกได้-ไปถึง

 

นี่คือ  ส่วนหนึ่งที่ผมเก็บประเด็นมาจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในวันนี้  ทุกครั้งที่วิทยากรได้ให้ความรู้ หรือทัศนะต่างๆ  นั้น  ผมยิ่งรู้สึกราวกับว่าตนเองกำลังเห็นตัวตนของตนเองสะท้อนผ่านออกมาจากกระจกเงาบานใหญ่  และภาพที่สะท้อนออกมานั้น  ก็ชวนให้ตนเองอดหวนคิดไม่ได้ว่า วันนี้ “ผมเป็นหัวหน้าที่ดีแค่ไหนกัน” ...

แต่ถึงกระนั้นก็เถอะ   

ผมก็คงไม่รอให้ลูกน้องมาสะท้อนคำตอบในเรื่องนี้ให้ผมฟังเป็นแน่   
เพราะในเวทีของวันนี้ 

ผมรู้และตระหนักแล้วว่า   “ผมยังต้องลงแรงพัฒนาตัวเองอีกมาก ..และมากจริงๆ”