จุดเริ่มต้น จุด(บรร)จบ จุดประกาย บทเรียนความสำเร็จเครือข่ายหมอพื้นบ้านกุมภวาปี
จั่วหัวอย่างนั้นก็คงต้องมีการอธิบายกันก่อนเพื่อป้องกันการเข้าใจผิด คำแรกคือความสำเร็จเครือข่ายหมอพื้นบ้านกุมภวาปี ผมใช้คำว่าความสำเร็จเพราะบันทึกนี้เล่าเรื่องเกี่ยวกับการประกวด อสม.ดีเด่น ด้านการแพทย์แผนไทย ที่พี่เครือ เนตรภักดี แห่งบ้านหนองเหี้ย ตำบลหนองหว้า อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี ได้รับการประเมินให้เป็นตัวแทนภาคอีสาน 1 ใน 4 ของประเทศเชียวนะครับ แต่จุดเริ่มต้นที่นอกจากตัวพี่เครือเองแล้ว ซึ่งเกาะติด ยึดที่มั่นงานด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพนี้มาตลอด เพราะมันเป็นวิถีชีวิตของแก พ่อก็เป็นหมอพื้นบ้าน หมอตำแย และยาฝน ที่บ้านก็มีตำราใบลาน ตัวแกเองก็มีลักษณะของคนที่พร้อมจะทำเพื่อผู้อื่น ๆ นี่แหละครับสังคมชนบท แต่ช้างเผือก นางงาม ก็ไม่ได้มาให้เราเห็นง่าย ๆ ถ้าไม่มีโครงการเสวนาหมอพื้นบ้าน ที่พี่คเณศวร ซึ่งเป็นผู้ช่วยสาธารณสุขอำเภอกุมภวาปี และเป็น PROJECT MANAGER โครงการ ซึ่งเอาใจใส่โครงการนะครับ มีเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ สอ.หนองหว้า น้องแหม่ม , หัวหน้า สอ. คุณแป๊ก พี่ต้อม สสจ.อุดรธานี เจ้าแม่ PRESENTATION ช่วยให้การนำเสนอมีชีวิตชีวา (น่าจะช่วยทำให้ทุกคนเลยนะ) และน่าจะมีอีกหลาย ๆ คนที่เกี่ยวโยงใย ตรงนี้ผมเห็นว่าเป็นการอุ้มลุ้มตุ้มโฮม อำนวยช่วยเหลือในบทบาทภารกิจ แต่เราไม่ยึดว่ามันเป็นภารกิจ เรายึดว่ามันเป็นชีวิตชีวา เป็นน้ำเลี้ยงชีวิต (แต่ก็ขาดได้อยู่นะ) ทำให้ทีมเราทำงานกับชุมชนได้อย่างกลมกลืน พี่เครือเป็นผู้ประสานงานเครือข่าย มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขเราเอาความรู้ความสามารถที่มีมาต่อภาพกัน พี่คเณศวรผลักดันงบประมาณ น้องแหม่มเอาข้อมูลที่มีอยู่มาเกลาจนแหลมคมโดยที่ไม่ต้องสร้างงานใหม่ เพราะเรามีงานต่อเนื่อง ที่สำคัญตัวพี่เครือเองที่มีความน่าสนใจ ก็คงต้องมาดูว่าเรื่องจริงผ่านจอเรื่องนี้จะเป็นอย่างไรกับเรื่องเครือข่าย
คำว่าจุดเริ่มต้น ผมจะส่งสารว่าโอกาสที่จะได้สิ่งที่ชีวิตนี้ 1 ครั้งยากนักสำหรับชาวบ้านอย่างพี่เครือ แต่มันจะเป็นพลังใจ เป็นแรงให้แกที่ทุ่มเททำงานด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น หมอพื้นบ้าน ทำมาเรื่อย ๆ แบบเรือเกลือ ไม่เร็ว ไม่ช้า ไม่หยุด ทำให้การเริ่มต้นเรียนรู้กับคนนอกพื้นที่ เริ่มต้นสำหรับเจ้าหน้าที่ที่แทนน่าจะยึดหลักงานเครือข่าย งานที่เราจะได้ “ทำเพื่อไม่ทำ” เพราะนี่คือบทพิสูจน์ว่างานเครือข่ายจะช่วยให้คนชายขอบได้มีโอกาสมากขึ้นในสังคม และคำตอบงานนี้คือพี่เครือได้เป็นตัวแทนภาค
คำว่าจุด (บรร) จบ มันไม่ใช่การจบงานแต่เป็นการบรรจบงาน หยุดเพื่อไปต่อ เพราะเรื่องของเครือข่ายยังมีอีกมาก เรื่องของภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพ อย่างเรื่องตำรายาในใบลานยังมีข้อมูลน้อยมาก ส่วนตัวผมเองฝันเห็น “ศูนย์ศึกษาและพัฒนาใบลาน จังหวัดอุดรธานี” เรารวม เราบิณฑบาต ใบลานไว้ก่อนที่จะถูกนำไปเผากับเจ้าของที่ตายแล้ว เราจะวางแผนปริวรรต เราจะตีผิมพ์ให้คงอยู่คู่สังคม เราจะนำความรู้กลับมาให้และใช้ในชุมชน วันประกวดที่ สสม.ขอนแก่น (29/1/2552) พี่เครือก็ถือมาว่าจะให้ผม แต่ผมว่าเก็บไว้ในชุมชนนะดีแล้ว
นอกจากพี่เครือแล้ว ความน่าสนใจของ อสม.ด้านนี้ของขอนแก่น อำเภอโคกโพธิ์ชัย ที่มีการดูแลแผลงูสวัด สามารถติดต่อผ่านพี่สุพัฒน์ 081-9540129 (ผู้ช่วยสาสุข) มีพ่อท้าว จากจังหวัดเลย หมอยาต้มแทนการอยู่ไฟ 087-4253641 และพ่อประมวล 085-4611084 คำตากล้า สกลนคร ที่มีงานด้านเครือข่ายที่แน่นหนาน่าสนใจมากครับ
ยินดีด้วยนะครับ
6 มีนาคม 2552 นี้ จะมีเรื่องมาเล่าเพิ่มนะครับ