คำตอบพร้อมน้ำเสียงของครูว่า “ครูติดตามดูผลงานของครูเอง ด้วยความภาคภูมิใจ ครูส่งเธอขึ้นฝั่งแล้ว ครูก็ตามขึ้นฝั่งด้วย ผลผลิตของครูมีค่าต่อสังคมจริงๆ”

            16  มกราคมของทุกปีเป็นวันครู ผมไม่ทราบว่า เขาจัดงานกันอย่างไร หรือไม่ คุรุ ครู พิมพ์ เรือจ้าง แบบ ล้วนแต่เป็นสิ่งที่กล่าวขึ้นเมื่อใด ทุกคนต้องเข้าใจทันทีว่าหมายถึงครูนั้นเอง ครูเป็นคำที่มีความหมายมาก ฐานันดรของครูถูกจัดให้อยู่ใกล้เคียงกับพระ และบิดามารดา ในบางครั้งครูถูกจัดโดยสังคมให้มีฐานะเท่าเทียมกับบิดามารดาด้วยซ้ำไป เราจึงได้ยินคำว่า พ่อแม่ที่สอง คือครู

            ในสมัยผมเป็นเด็ก ผมจำครูได้แทบทุกคน ครูกับครอบครัวเรามีความผูกพันดั่งญาติมิตร ผมอยู่ชั้น ป.1 สอบไล่ได้ที่ 1 ยังจำภาพได้ที่ครูมาแสดงความยินดี ผมได้รับรางวัลสบู่นกแก้ว 1 ก้อน ครูสมัยก่อนเห็นเราเป็นลูกจริงๆเข้ามากอด มาหอม ใบหน้าครูทุกคนผมจำได้ดี โตมาหน่อยเริ่มออกลาย ครูก็จะตามไปถึงบ้าน มีอยู่ครั้งหนึ่งผมถูกครูตีกลับบ้านไปบอกแม่ว่าครูตี ผลที่ผมได้รับคือผมถูกแม่ตีซ้ำ แม่ไม่ถามสักคำว่าครูตีเรื่องอะไร ผมจะนำของฝากจากทางบ้านไปให้ครูเสมอๆ ตอนนั้นก็อายนะครับ แต่ผมจะได้รับสมุดดินสออยู่เสมอจากครู ผมจะเป็นที่รักของครูมาก ที่บ้านมีต้นชบาดอกใหญ่ๆผมจะตอนแล้วเอาไปให้ครูปลูกที่โรงเรียน

            ในสมัยผมจะเกรงครู กลัวครูแบบจริงๆครูว่าอะไรเราจะเชื่อฟัง และต้องยอมรับว่าครูยุคนั้นเหมือนกับครูที่โกทูโนนี่แหละ ความห่วงใยของครูต่อนักเรียนไม่ต้องมีระเบียบมาบังคับ ผมเห็นครูไปเยี่ยมที่บ้านไม่ต้องมีหลักฐานให้ผู้ปกครองเซ็น ไม่ต้องถ่ายรูป ทุกเวลากลางค่ำกลางคืน ครูจะต้องไปบ้านโน้นมาบ้านนี้

            เมื่อผมโตขึ้นมาอยู่ท่ามกลางสังคม ครูที่สอนผมตอนชั้นประถมและเป็นครูใหญ่ด้วย ติดตามผมไม่ว่าผมจะไปพูดหรืออภิปรายที่ไหน ครูจะตามไปฟัง ท่านจะภาคภูมิใจในตัวผมมาก ผมถามครูว่า ทำไมครูต้องตามมาฟังผมทุกที่แบบนี้ คำตอบพร้อมน้ำเสียงของครูว่า “ครูติดตามดูผลงานของครูเอง ด้วยความภาคภูมิใจ ครูส่งเธอขึ้นฝั่งแล้ว ครูก็ตามขึ้นฝั่งด้วย ผลผลิตของครูมีค่าต่อสังคมจริงๆ” ครูผมเพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อไม่นานนี้เอง หลังจากติดตามดูผลงานของท่านเป็นครั้งสุดท้าย ในงานแห่งหนึ่งซึ่งผมได้บรรยายเรื่องปัญหาภาคใต้ ผมจำได้ครูพาร่างกายอันชรา เดินมาหาผม ผมเห็นผมรีบวิ่งไปหาครูในขณะที่บนเวทีกำลังประกาศมอบกระเช้าให้ผม ผมไม่สนใจ ผมวิ่งลงมาหาครูก่อน คนด้านล่างเกือบพันคนตกใจว่าผมวิ่งลงมาทำไม ครูจับมือผมบีบแน่น ผมกอดครู มันเป็นครั้งสุดท้ายจริงๆที่ครูและศิษย์ได้มีโอกาสสัมผัสกันด้วยความรัก

            ผมขึ้นเวทีไปรับกระเช้าผลไม้ โดยมีครูขึ้นไปด้วย ผมขออนุญาตหยิบไมโคโฟน พูดกับทุกคนว่า “ที่ผมมีวันนี้ได้ก็เพราะผมมีครู เพื่อเป็นเกียรติแก่ครู ผมขอให้ครูเป็นผู้รับกระเช้านี้  ผมขอมอบกระเช้านี้ให้ครู เพราะถ้าไม่มีครูก็ไม่มีผมวันนี้ กระเช้าสมควรเป็นของครูไม่ใช่ของผม” เสียงปรบมือดังนานมาก ผมมองที่ใบหน้าครูน้ำตาครูไหลตลอดเวลา ผมจูงครูลงจากเวที และกระซิบกับครูว่า ถ้าครูไม่ตีผม ไม่ไล่ตามผม ไม่ดุด่าผม ภาพวันนี้ไม่มีหรอก ครูไม่พูด น้ำตาครูไหลอย่างเดียว หรือว่าเมื่อก่อนครูพูดมามากแล้ว หรือมันจะเป็นลางบอกว่าต่อไปนี้เธอจะไม่เห็นครู เธอจะไม่ได้ยินเสียงครูอีกแล้ว...

            ครูครับจงไปสู่สุขคติเถิด ลูกศิษย์คนนี้จะสานต่อแนวคิดของครูเอง ครูเคยพูดกับผมใช่ไหมว่าเป็นครูไม่ยากหรอก แต่เป็นครูจริงๆนั้นยากมาก