ปลูกมะม่วงไว้กินผล ต้นสองต้นที่บ้าน แต่รำคาญเพลี้ยจักจั่น

เป็นที่ทราบกันดีว่า เริ่มต้นปีใหม่มาถึงเมื่อใด ก็จะเห็นมะม่วงออกดอก สำหรับปีนี้มะม่วงที่บ้านออกดอกดกดีกว่าทุกปี  และที่สำคัญไม่ค่อยมีเพลี้ยจักจั่นมารบกวนสักเท่าไรซึ่งนับว่าเป็นเรื่องดี เพราะที่ผ่านไม่ค่อยเป็นเช่นนี้  แต่มักจะได้ยินคำถามที่ผมถูกถามเป็นประจำ คือ

"ปลูกมะม่วงไว้กินผล ต้นสองต้นที่บ้าน แต่รำคาญเพลี้ยจักจั่น  ออกดอกบานช่อใหญ่ แต่ทำไมไม่ติดผล"

ครับ ! นั่นเป็นคำถามที่มักได้ยินบ่อย คำถามซ้ำ แต่คำตอบอาจไม่ซ้ำ

อย่างเช่นวันนี้ ผมมีโอกาสไปที่อำเภอปากคาด (และอำเภออื่น ๆ 2 – 3 อำเภอ)

ได้ความรู้ใหม่ในการกำจัดเพลี้ยจักจั่นอย่างง่ายๆ ในต้นมะม่วง ช่วงออกดอก โดยไม่ต้องใช้ยาฆ่าแมลง ซึ่งเหมาะเป็นอย่างยิ่งกับชุมชนเมือง และที่อื่นๆที่ต้องการปลอดสารพิษ  นั่นคือ

1.     ใช้ขวดพลาสติกซึ่งจะเป็นขวดเปล่าน้ำดื่มที่ใช้แล้ว หรือขวดพลาสติกอื่นในลักษณะเดียวกันนี้ 

2.     ผูกเชือกหรือลวดสำหรับใช้แขวนที่ต้นมะม่วง

3.     จากนั้นให้ใช้น้ำมันเครื่องรถยนต์ หรือน้ำมันพืชก็ได้เช่นกัน ทาชโลมให้ทั่วทั้งขวดพลาสติกนั้น

4.     นำขวดไปแขวนไว้ตามต้นมะม่วงหรือในทรงพุ่มมะม่วงต้นละประมาณ 3-4 ขวด มากน้อยแล้วแต่ตามประสงค์

5.     ขั้นตอนต่อไปก็ให้สั่นกิ่งมะม่วง / เขย่าต้นมะม่วง เพื่อให้แมลงต่างๆ รวมทั้งเพลี้ยไฟ เพลี้ยจักจั่นบินออกมา เมื่อมาสัมผัสโดนกับน้ำมันที่ทาไว้ ความเหนียวหนืดของน้ำมันจะทำให้แมลงติดไปไม่ได้  จากนั้นก็ไม่ต้องทำอะไรปล่อยให้ติดอยู่อย่างนั้นจะแห้งตายไปเอง  ซึ่งวันหนึ่งควรเขย่าไล่แมลงเช่นนี้ประมาณ 2-3 ครั้ง เท่าที่จะมีเวลา (ไม่ได้จำกัดครั้งเหมือนเครื่องดื่มบำรุงกำลังบางชนิด)

          ที่ผมเล่าทั้งหมดนั้น เป็นประสบการณ์จาก  คุณสัมรวย  มีจินดา   ซึ่งเป็นนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร  ประจำที่สำนักงานเกษตรอำเภอปากคาด จ.หนองคาย เมื่อครั้งที่คุณสัมรวย แนะนำวิธีแก้ปัญหาเพลี้ยจักจั่นบนต้นมะม่วงให้เพื่อนที่อยู่ กทม.ซึ่งก็ได้ผลดี จำนวนเพลี้ยลดลง มะม่วงออกดอกติดผล แถมยังประหยัดและปลอดภัยต่อทั้งตนเองและผู้อื่นที่อยู่ใกล้

ผมได้ฟังแล้วเห็นว่ามีประโยชน์ สมควรนำมาเขียนเผยแพร่ออกไป  จึงขออนุญาตจากคุณสัมรวยเพื่อนำมาเขียนบอกเล่าในครั้งนี้ (13/01/2552) หากมีประโยชน์แก่ผู้ที่นำไปทดลองใช้ประการใด ขอยกเครดิตให้กับคุณสัมรวย มีจินดา เจ้าของต้นคิดเรื่องดีๆนี้ครับ

................................................................

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการติดดอกออกผลของมะม่วง

ปกติแล้วมะม่วงจะออกดอกติดผลแตกต่างกันไปแต่ละพื้นที่ แม้จะเป็นพันธุ์เดียวกัน
ภาคกลางออกดอกติดผลเร็วกว่าภาคเหนือ  และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ภาคกลางออกดอก-ติดผล ช่วงเดือน พ.ย. – ธ.ค.  เก็บเกี่ยว มี.ค. – เม.ย.
ภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือ ออกดอก-ติดผล ม.ค.  เก็บเกี่ยว  พ.ค.-มิ.ย.

โดยมีพัฒนาการ ดังนี้

ม.ค.    ดอกบาน
ก.พ.    ผสมเกสร    ติดผลอ่อน

มี.ค.    ขยายขนาดผล

เม.ย.   เข้าไคล

พ.ค.   เข้าไคล

มิ.ย.    ผลแก่  เก็บเกี่ยว

ก.ค.    ตัดแต่งกิ่ง

ส.ค.    ตัดแต่งกิ่ง      แตกใบอ่อนครั้งที่ 1

ก.ย.                       แตกใบอ่อนครั้งที่ 2

ต.ค.    ฟักตัว

พ.ย.

ธ.ค.    แทงช่อดอก

ม.ค.

...........................................................

เหตุที่มะม่วงออกดอกแต่ไม่ติดผล  อาจเกิดจาก

1)    เหตุจากเพลี้ยจักจั่น และโรคราดำ
เพลี้ยจักจั่นหรือแมงกะอ้า มักมาในช่วงมะม่วงออกดอก เพลี้ยจักจั่นจะทำลายโดยดูดกินน้ำเลี้ยงช่อดอกมะม่วง ทำให้ช่อดอกขาดน้ำเลี้ยงไม่สามารถเจริญต่อเป็นผลได้ ดอกจึงร่วง  และในขณะเพลี้ยจักจั่นดูดน้ำเลี้ยงจะขับถ่ายของเหลวมีรสหวานออกมาติดตามใบ และกิ่ง  สารของเหลวนี้เป็นอาหารของราดำเป็นอย่างดีจึงเจริญเติบโตได้ดีตามช่อมะม่วงเป็นสีดำ  ประกอบกับในช่วงเช้าของฤดูหนาว(ฤดูออกดอกของมะม่วง)มักมีหมอกซึ่งเพิ่มความชื้นสูง ยิ่งทำให้ส่งเสริมการเจริญเติบโตของราดำได้เป็นอย่างดี จึงระบาดได้อย่างรวดเร็ว   วิธีกำจัด ถ้าตามตำราก็แนะนำให้ฉีดพ่นสารเคมีฆ่าแมลงเพื่อกำจัดเพลี้ยช่วงแทงช่อดอก –ออกดอก แล้วหยุดพ่นตอนดอกบาน  แล้วหลังจากดอกบานและติดผลเท่าเล็ดถั่วเขียวแล้วค่อยพ่นสารเคมีอีกทุก 7 วัน และหยุดพ่นเมื่อผลโตเท่าหัวแม่มือ ( ซึ่งก็จะเห็นว่าอันตรายไม่น้อยเลย  สู้ทดลองวิธีคุณสัมรวย แนะนำ ผมว่าน่าสนใจกว่าแน่นอน)

2)     เหตุจากมะม่วงออกดอกก่อนถึงวัยที่สมควร  (ปกติควรจะอายุ 4 - 5ปี กรณีติดตา/ทาบกิ่ง  หรือ5 – 6 ปี ถ้าเพาะเมล็ด)  จากเหตุนี้ต้นมะม่วงอาจยังไม่แข็งแรงสมบูรณ์พอ   ควรเด็ดดอกทิ้งไป อย่าเสียดายเพราะถึงแม้ติดดอกผลอาจไม่สมบูรณ์และยังทำให้การเติบโตช้าลงหรือชะงักการเติบโตในปีถัดมา

3)    เหตุจากต้นมะม่วงขาดน้ำหรืออากาศแห้งแล้งในระยะมีช่อดอก ซึ่งจะทำให้ดอกเหี่ยวแห้งและร่วงหล่นไป  ป้องกันโดยรดน้ำอย่างสม่ำเสมอหลังมะม่วงออกดอก อย่าให้แห้ง

4)     ช่อดอกมะม่วงสกปรก จากการที่ดอกแห้งร่วงหล่นติดคาที่ช่อดอก ซึ่งอาจเป็นผลจากของเหลวเหนียวที่เพลี้ยขับถ่ายออกมา เป็นเหตุให้ผลเล็กๆที่ติดแล้วไม่ได้รับอากาศ แสงแดดเต็มที่ จึงไม่เจริญต่อและร่วงในที่สุด  วิธีนี้ได้รับการแก้ไขโดยธรรมชาติคือ ฝนชะช่อมะม่วง  แต่ถ้าไม่มีฝนตกในช่วงเวลาที่เหมาะดังกล่าว เราช่วยได้คือ ช่วงเวลาที่มะม่วงติดผลเล็กขนาดเท่าหัวแมลงวัน หรือเมล็ดถั่วเขียว ให้ฉีดน้ำเบาๆ รดเพื่อชะล้างบนดอกแทนการตกของฝน  แต่ข้อควรระวังคืออย่าฉีดแรง และห้ามฉีดพ่นในช่วงดอกกำลังบาน

5)     เหตุอื่นๆ มีแมลงช่วยผสมเกสรน้อย   บริเวณที่ปลูกนั้นอับแสง ไม่มีลมพัดผ่าน

 

******************