สองมุมมองของคำว่า “ครู”

          เมื่อคืนวันที่ 31 ธันวาคม 2551 ผมได้มีโอกาสนั่งคุยกับนักวิชาการท่านหนึ่ง  ที่ร้านสีฟ้า ย่านเซ็นเตอร์พอยท์  กรุงเทพมหานคร  เป็นการพูดคุยเพื่อรอเวลานับถอยหลังต้อนรับปีใหม่

นักวิชาการท่านนี้ เป็นนักวิชาการด้านประวัติศาสตร์  ตอนหลังท่านได้มาจับพลัดจับผลูมาทำงานพัฒนาวิชาชีพครู  ทั้งครูประถม และ ครูมัธยม   ก็พูดคุยกันหลายเรื่อง  ช่วงหนึ่งท่านได้พูดคุยเรื่องอาชีพครู

ท่านบอกว่า  คำว่า “ครู” เป็นคำที่สอดคล้องกับคำว่า “Guru”  หมายถึง ผู้รู้   นั่นคือ ครูจะต้องเป็นผู้รู้  รู้ดีและเก่ง ในเรื่องที่ตนจะสอน

ผมเลยวิภาษวิธีออกไปว่า  ผมขอเสนอความคิดที่แตกต่าง  ตามทรรศนะของผม ผมคิดว่า คำว่า ครู มาจาก “ครุ”  แปลว่า หนัก  นั่นคือ  ครูจะต้อง “หนักแน่น”  หนักแน่นที่จะต้องควบคุม “อัตตา” ของตนเอง ไม่ให้ออกมาอาละวาด

ดังนั้น คำว่า “ครู” ตามทรรศนะของผม  ถ้าจะเป็น Guru  ก็จะต้องเป็น Guru ใน 2 เรื่อง คือ

     1.  Guru ทางโลก  คือ   เก่ง  “วิชา”   เก่งทางนี้ เอาไว้พัฒนาตัวเอง

      2. Guruทางธรรม  คือ เก่ง “วิชชา” เก่งทางนี้ เอาไว้พัฒนาผู้เรียน

          ผมคิดว่า ถ้าแปลคำว่า ครู คือ Guruกลัวว่าจะมีความหมายแคบๆ  คือ เก่ง วิชา  อย่างเดียว  ก็จะยิ่งเพิ่ม “อัตตา” ให้ตัวเอง เป็นการบดบังการพัฒนา “ปัญญา” ของผู้เรียน

          ถ้าจะให้ความหมายของ “ครู” ครอบคลุม  ก็น่าจะแปลว่า “หนักแน่น” จะดีกว่า

      และที่สำคัญ   ผู้บริหารครู   ก็จะต้องเป็นผู้  “หนักแน่น”  ด้วยเช่นเดียวกัน  หนักแน่นที่จะควบคุม “อัตตา” ของตัวเอง เพื่อให้ครูได้แสดง “ปัญญา” ออกมา

          นักวิชาการท่านนั้นได้ฟังผม ก็ได้วิภาษวิธีกลับมาว่า  ครูตามความหมายของผม  น่าจะมีแต่ในสังคมยูโทเปียละมั้ง

          ผมไม่รับ หรือ  ไม่ปฏิเสธ  เพียงแต่ถามเขาไปว่า  คิดอย่างนั้นหรือ

         ก่อนที่จะเปลี่ยนเรื่องพูด