ก๊าชชีวภาพ(Biogas) คือก๊าชที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ จากการย่อยสลายสารอินทรีย์โดยจุลินย์ภายใต้ภาวะที่ปราศจากออกซิเจน ก๊าซชีวภาพนี้จะประกอบด้วยก๊าซหลายชนิด ส่วนใหญ่เป็นก๊าซมีเทน(CH4) 50-70 % และคาร์บอนไดออกไซด์ 30-50 % ส่วนที่เหลือเป็นก๊าช อื่นๆ เช่น ไฮโดรเจน ออกซิเจน โฮโดรเจนซัลไฟด์ ไนโตรเจน และไอน้ำ
การเกิดก๊าซชีวภาพจะประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นตอนที่ 1(การย่อยสลายสารอินทรย์) กรดอมิโน จากโปรตีน กรดไขมัน จากไขมัน กลูโคส จากคาร์โบไฮเดรท
ขั้นตอนที่ 2 (ระยะเกิดกรด) กรดน้ำส้ม แอลกอฮอล์ คาร์บอนไดออกไซด์ ไฮโดรเจน
ขั้นตอนที่ 3 (ระยะเกิดก๊าซมีเทน) มีเทน(CH4)
ประโยชน์ของก๊าซชีวภาพ
1. ประโยชน์ทางด้านพลังงาน
ก๊าซชีวภาพมีคุณสมบัติเป็นเชื้อเพลิง ที่สามารถทดแทนพลังงานเชื้อเพลิงจากแหล่งอื่น เช่น ฟืน ถ่าน น้ำมัน ก๊าซถัง ไฟฟ้า ฯลฯ
2. ประโยชน์ทางด้านการเกษตร
กากมูลสัตว์ที่ได้จากการหมักก๊าซชีวภาพ สามารถจะนำไปใช้เป็นปุ๋ยได้ดีกว่ามูลสัตว์สด (ปุ๋ยคอก) ทั้งนี้เนื่องจากในขณะที่มีการหมักนั้นจะมีการเปลี่ยนแปลงสารประกอบไนไตรเจนในมูลสัตว์ให้กลายเป็นแอมโมเนียที่พืชสามารถนำไปใช้ได้ง่ายกว่าและยังมีคุณสมบัติที่ดีก่วาปุ๋ยเคมีในการใช้ปรับปรุงดินเพื่อการเกษตร ให้มีสภาพที่ดีขึ้น
3. ประโยชน์ทางด้านการปรับปรุงสิ่งแวดล้อม
การนำมูลสัตว์มาหมักในบ่อก๊าซชีวภาพ เป็นการช่วยกำจัดมูลบริเวณที่เลี้ยงสัตว์ ทำให้กลิ่นเหม็นและแมลงวันในบริเวณนั้นลดลง ผลที่ได้จากการหมักมูลสัตว์ในบ่อก๊าซที่ปราศจากออกซิเจนเป็นเวลานานทำให้ไข่พยาธิและเชื้อโรคส่วนใหญ่ในมูลสัตว์ตายด้วย จึงทำให้ผู้อยู่อาศัยในบริเวณนั้นมีสุภาพอนามัยที่ดีขึ้น และยังเป็นการป้องกันมูลสัตว์ไม่ให้ถูกชะล้างลงไปในแห่งน้ำตามธรรมชาติอีกด้วย
บ่อก๊าซชีวภาพคืออะไร
บ่อก๊าซชีวภาพ คือ บ่อสำหรับหมักอินทรีย์สารต่าง ๆ เช่น มูลสัตว์ เศษพืช ฯลฯ ในสภาพที่ไม่มีอากาศ เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ที่จะสร้างบ่อก๊าซชีวภาพได้ จะต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับระบบของบ่อก๊าซชีวภาพ กล่าวคือสามารถเข้าใจว่าการทำงานของบ่อก๊าซชีวภาพแบบโดมคงที่ เป็นการทำงานระบบไดนามิค คือเมื่อก๊าซเกิดขึ้นในโดมบ่อหมักก๊าซจะดันน้ำในบ่อหมักให้ไหลขึ้นไปในบ่อล้นและท่อเติม เมื่อมีการเปิดก๊าซ น้ำในบ่อล้นและท่อเติมจะเป็นตัวผลักดันก๊าซไห้ออกไปใช้ได้ ฉะนั้นเมื่อเกษตรกรเข้าใจระบบการทำงานของบ่อแล้ว ก็สามารถได้รับประโยชน์เต็มที่จากการสร้างบ่อก๊าซชีวภาพ
จะต้องทำอย่างไรจึงจะมีบ่ก๊าซชีวภาพได้
การสร้างบ่อก๊าซชีวภาพได้จะต้องเป็นเกษตรกรที่เลี้ยงสัตว์อยู่ตลอดเวลาและมีเงินทุนในการก่อสร้าง ตลอดจนต้องมีเวลาและแรงงานในการที่จะดูแลรักษาบ่อในระยะยาว
หมายเหตุ สนใจติดต่อ คุณจำรัส สถิตย์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร 6ว สำนักงานเกษตรอำเภอสะเดา เบอร์ 0-7441-1054
สวัสดีค่ะ
แวะมาเยี่ยมเยียนนะคะ ขอบคุณกับความรู้ชุดนี้ค่ะ