ประเภท: พัฒนาทรัพยากรมนุษย์; 
 การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
      ประเภท: พัฒนาทรัพยากรมนุษย์; 
 การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Human Resource Development) คือ กระบวนการเรียนรู้ที่มีลักษณะต่อเนื่องไปตลอดชีวิตของคนในองค์กร ซึ่งเกิดทั้งภายในและภายนอกห้องเรียน และคำนึงถึงความสามารถในการนำความรู้ที่ได้รับไปปฏิบัติงานที่ได้รับงานมอบหมายอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อให้งานโดยรวมของหน่วยงานประสบความสำเร็จ ซึ่งจะหมายถึง การฝึกอบรม รวมไปถึง การพัฒนาสายอาชีพ และการประเมินประสิทธิภาพงาน
      การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Human Resource Development)  หมายถึง การพัฒนาความรู้  ความเข้าใจ  ทัศนคติและทักษะการทำงานของบุคลากรในตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งในองค์กรให้สามารถทำงานบรรลุผลงานตรงตามมาตรฐานผลงานหรือความคาดหวังที่องค์กรมีต่อตำแหน่งงานนั้นๆ  หรือ ความหมาย  ในวงกว้างหมายถึงการพัฒนาสมรรถนะ(COMPETENCY)ของบุคลากร  ให้ทำงานได้ตามมาตรฐานผลงานของตำแหน่งงานนั้นๆ ความจำเป็นในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ * มนุษย์เป็นศูนย์กลางแห่งการพัฒนา  * ในทรัพยากร  4M   คือ  คน  วัตถุดิบ  เงินทอง  เครื่องจักร นั้น  คน นับว่าสำคัญที่สุด  * มนุษย์  เป็นทรัพยากร เพียงอย่างเดียว ที่มีชีวิตจิตใจ  เติบโตได้   เมื่อแก่เฒ่าลงไป  อาจจะลืม   อาจจะด้อยสมรรถภาพลง  แต่ก็กลับมามีสมรรถภาพเช่นเดิม หรือมากกว่าเดิมได้ด้วย    * มนุษย์สามารถกำกับดูแล  อีก  3M ที่เหลือ ได้อย่างดี   อย่างมีประสิทธิภาพ  * ดังนั้น  ในองค์กร จำต้องพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ให้ดีที่สุด  เพื่อบรรลุถึงประสิทธิภาพ ประสิทธิผลสูงสุดขององค์กร     กิจกรรมการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Nadler, 1989) * การอบรม (Training)  คือ การจัดกิจกรรมโดยมุ่งเน้นงานปัจจุบัน  เพื่อให้นำสิ่งที่เรียนรู้มาใช้ทันที เช่น นักบัญชี สอนวิธีการทำบัญชี  * การศึกษา (Education)  คือ การเตรียมบุคลากรในการปฏิบัติงานในอนาคตแต่ยังคงเกี่ยวข้องกับงานที่ปฏิบัติอยู่ เช่น นักบัญชี สอนการบัญชีที่จะเอามาใช้ในอนาคต เช่นอาจจะมีการเปลี่ยนกฎเกณฑ์ต่างๆในการทำงาน  * การพัฒนา (Development)  คือ การจัดกิจกรรมให้มุ่งเน้นอยู่ที่การพัฒนาองค์กรในอนาคต เช่น นักบัญชี สอนการใช้คอมพิวเตอร์ เมื่อมีการใช้ระบบคอมพิวเตอร์ที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ * ปัจจัยภายนอก * การแข่งขันในระดับประเทศและระดับโลกที่สูงขึ้น * ความเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี * ทการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม การเมือง * ปัจจัยภายใน * ผู้เข้าร่วมกิจกรรม * ควรมีทัศนคติที่ดี และ เข้าใจวัตถุประสงค์ * มีความกระตือรือร้น มุ่งมั่นจะเรียนรู้ * นำสิ่งที่ได้เรียนรู้มาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงาน * ผู้บังคับบัญชา
* ผู้บริหาร ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์หรือไม่ * ต้องแจ้งความสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมทราบทุกครั้ง * แจ้งเหตุผลในการคัดเลือกบุคคลให้เข้าร่วมกิจกรรม * ให้ความสนใจและอำนวยความสะดวก เป้าหมายการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในองค์กร * เป้าหมายขององค์กร * เพื่อสอนแนะวิธีปฏิบัติงานที่ดีที่สุด * เพื่อพัฒนาการปฏิบัติงานให้ได้ผลสูงสุด * เพื่อลดความสิ้นเปลืองและป้องกันอุบัติเหตุในองค์การ * เพื่อจัดวางมาตรฐานในการปฏิบัติงาน * เพื่อพัฒนาฝีมือในการปฏิบัติงานของบุคลากร * เพื่อความก้าวหน้าของงานและการขยายตัวขององค์กร * เป้าหมายของบุคคล * เพื่อความก้าวหน้า
* เพื่อเรียนรู้งาน * เพื่อปรับปรุงสภาพการทำงาน * เพื่อเสริมสร้างขวัญกำลังใจในการทำงาน * เพื่อเข้าใจนโยบายและเป้าหมายขององค์กร * เพื่อความพึงพอใจในการปฏิบัติงาน โดย… วุทธิศักดิ์ โภชนุกูล ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี