‘สอนลูกอย่างไรให้คิดเป็น’
เด็กที่คิดไม่เป็น หรือไม่อยากคิด ไม่อยากอ่าน ไม่อยากศึกษา แม้สมองดี ร่างกายดี แต่สิ่งแวดล้อม สังคม และเพื่อนฝูงอาจชักนำให้ดำเนินชีวิตหรือปฏิบัติต่อชีวิตในทิศทางที่ไม่เหมาะสม อาจจะเรียกได้ว่าเป็นคนคิดไม่เป็น คิดไม่ชอบ การฝึกอบรมบ่มนิสัยตั้งแต่เด็กก็คือ การ “สอนลูกอย่างไรให้คิดเป็น” มีแนวทางง่าย ๆ ที่ควรเริ่มสอนโดยครอบครัวให้กับบุตรหลานในวัยเด็ก มีความจำเป็นและมีความสำคัญอยู่ ข้อมูลจากข่าวสารกรมสุขภาพจิต ISSN 0125-6475 ให้ความรู้เรื่องนี้ไว้อย่างดีและง่าย ๆ ดังนี้
การจะสร้างครอบครัวให้อยู่ดีมีสุขในโลกทุกวันนี้คงไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะแรงโหมกระหน่ำจากคลื่นความเปลี่ยนแปลงซึ่งถาโถมเข้ามาสู่วิถีชีวิตผู้คนจนแทบตั้งตัวไม่ติด โดยเฉพาะคลื่นของระบบทุนและเศรษฐกิจ ที่ดึงผู้หญิงออกจากบ้าน ดึงแม่ออกจากลูก พ่อ แม่ต้องช่วยกันทำมาหากิน หารายได้ เพื่อ ช่วยกันประคับประคองครอบครัวให้ผ่านพ้นมรสุมไปได้ ทำให้บางครั้ง แม่ทำงานหนักจนลืมให้ความสำคัญกับลูก การสอนลูกให้คิดเป็น เป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้ครอบครัวไทยยืนอยู่ ในสังคมแบบนี้ได้ และเป็นด่านแรกที่จะป้องกันลูกจากภัยทุก ๆ ด้าน เพราะลูกอาจถูกหลอก ครอบงำได้ง่าย ๆ หากไม่รู้จักที่จะหาข้อเท็จจริงของสิ่งต่าง ๆ ด้วยตนเอง ไม่รู้จักคิดวิเคราะห์ คิดเปรียบเทียบ ผลดี ผลเสียอย่างรอบคอบ
วิธีฝึกลูกให้คิดเป็นโดยใช้เทคนิค 3 เปิด
1. เปิดใจฟังลูก ขั้นแรกอาจจะยากสักหน่อยสำหรับพ่อแม่ที่คุ้นเคยวิถีบิตา-มาตา ธิปไตย (พ่อแม่เป็นใหญ่) ลองเปิดใจกว้างรับลูกวันนี้ เปลี่ยนจากการสอนสั่ง มาให้ลูกเป็นฝ่ายแสดงความคิดเห็น จะถูกหรือผิดไม่ว่ากัน นั่นเป็นเรื่องที่เราค่อย ๆ คุยกัน แต่การเริ่มต้นเปิดใจฟัง เปรียบเหมือนเราได้เริ่มต้นเพาะเมล็ดพันธุ์ให้ลูกรู้จักคิด เพราะการที่ลูกจะพูดจะแสดงความคิดเห็นออกมาได้เขาต้องคิดก่อน หลังจากนั้นจึงค่อยกระตุ้นให้เขาได้คิดกับเรื่องต่าง ๆ รอบตัวอย่างถูกต้อง เหมาะสม
2. เปิดประเด็น เป็นการกระตุ้นให้คิด ช่วงเวลาที่น่าจะเป็นไปได้มากที่สุดก็คือ ช่วงเวลาที่เขาอยู่หน้าจอทีวี ไม่ใช่พอรู้ว่าสื่อมีอิทธิพลกับลูกก็เลยปิดทีวี ปิดหูปิดตาลูกเสียเลย ในเมื่อเรายังใช้ชีวิตอยู่กับสังคม ก็ยากที่จะปิดกั้นสิ่งเหล่านี้ ใช้วิกฤติเป็นโอกาสดีกว่า นั่งดูหนัง ดูละคร ดูโฆษณากับลูก แล้วตั้งประเด็นพูดคุยกับลูกจากสิ่งที่เห็น “ลูกรู้สึกอย่างไรกับโฆษณานี้ มันเป็นจริงได้มั้ย”
3. เปิดทางเลือก ค่อย ๆ ชี้ให้ลูกรู้จัก วิเคราะห์แยกแยะข่าวสารที่ได้รับมา ว่าเขาควรจะเชื่อหรือไม่ เพราะอะไร ข้อดี ข้อเสียคืออะไร ผลที่ตามมาคืออะไร ถ้าไม่ได้เป็นอย่างอื่นแทนได้ไหม ช่วยกันหาทางเลือกหลาย ๆ ทาง เพื่อให้ลูกเห็นตัวอย่างของการคิดหลายแง่มุมและคิดอย่างรอบคอบ และพยายามตั้งประเด็นมาถกกันเล่น ๆ อยู่เสมอ ๆ จะช่วยให้ลูกมีลักษณะการคิดที่ดีขึ้นได้
เมื่อลูกรู้จักคิดเป็น ก็เท่ากับว่าพ่อแม่สร้างเกาะกันภัยให้เขาชั้นหนึ่งแล้ว ไม่ว่าอิทธิพลจากสื่อ หรือเพื่อน ก็ยากที่จะประชิดถึงตัวลูกได้ทันที มันอาจจะยากกว่าการปล่อยตัว ปล่อยใจไปตามแต่ใครจะพาไป แต่ผลที่ได้คุ้มค่ากว่าการตามไปเยียวยาเมื่อเกิดปัญหาขึ้นมาแล้ว.
เดลินิวส์
ชีวิตและสุขภาพ
เป็นความรู้ที่ดี..แต่ทำอย่างไร?ความรู้นี้จึงถึงประชาชนที่อยู่นอกๆเมือง
เปิดใจ เปิดประเด็น เปิดทางเลือก..ขอบคุณนะคะ
เป็นวิธีที่ดีมากเลยค่ะ จะช่วยนำไปขยายผลต่อกับคนที่ไม่ได้อ่าน เพื่ออนาคตของลูกหลาน และเยาวชนตัวน้อยที่จะเติบใหญ่เป็นคนที่คิดเป็น...ขอบคุณมากค่ะที่ให้ความรู้
ขอบคุณทุกท่านที่สนใจ ทุกคำติชมถือเป็นกำลังใจค่ะ