นำการวิจัยเชิงปฏิบัติการสวมในงานประจำตอนที่1 แนวทางการพัฒนากล้วยไข่กำแพงเพชร
เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2551 เวลา 13.30 น. ณ.ห้องประชุมสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ผมได้มีโอกาสเข้าร่วมการสนทนากลุ่ม เพื่อนำการวิจัยเชิงปฏิบัติการสวมในงานประจำ โดยได้กำหนดโจทย์วิจัยก็คือ แนวทางการพัฒนากล้วยไข่จังหวัดกำแพงเพชร ซี่งสืบเนื่องมาจากสำนักงานเกษตรจังหวัดมักจะถูกถามอยู่เสมอว่า ทำไมพื้นที่ปลูกกล้วยไข่จึงลดลงอย่างต่อเนื่อง และ มีแนวทางในการพัฒนากล้วยไข่อย่างไร และณ.วันนี้จังหวัดกำแพงเพชรมีพื้นที่ปลูกกล้วยไข่จริงๆเท่าไร นี่อาจจะเป็นคำถามที่อาจจะถูกพัฒนาไปเป็นโจทย์วิจัยกล้วยไข่จังหวัดกำแพงเพชรจริงๆต่อไปก็ได้ครับ ในเวทีการเรียนรู้ในวันนี้ นำโดย คุณพี่พงษ์มนัส ทองกลัด หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการผลิต และทีมงานจากกลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการผลิต กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาเกษตรกรและฝ่ายยุทธศาสตร์และสารสนเทศ และยังมีนักส่งเสริมการเกษตรที่รับผิดชอบพื้นที่การปลูกกล้วยไข่ของอำเภอต่างๆ ได้ร่วมเวทีสนทนาในครั้งนี้
แต่ที่สำคัญเราได้มองย้อนไปในบทบาทภารกิจของนักส่งเสริมการเกษตรที่ปฏิบัติการอยู่ในระดับพื้นที่ ซึ่งจะดูแลและเป็นผู้ประสานงานด้านการส่งเสริมการเกษตรในเขตพื้นที่ที่ตนเองรับผิดชอบแต่ก็ยังคงมีศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบล อาสาสมัครเกษตร เกษตรหมู่บ้าน กลุ่มอาชีพทางการเกษตร รวมทั้งสถาบันเกษตรกร เป็นกลไกในการทำงาน ซึ่งมีความจำเป็นที่จะยกระดับขีดความสามารถให้นักส่งเสริมการเกษตรได้มีความรู้ความเข้าใจในการนำการวิจัยเชิงปฏิบัติการสวมในงานประจำนั่นเอง แต่ก็ต้องสร้างเวทีการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในองค์กรร่วมกันก่อน ถึงจะลงไปปฏิบัติการจริงในระดับพื้นที่ต่อไป ค่อยๆเติมเนื้อหาทางระเบียบวิธีวิจัยให้แก่นักส่งเสริมการเกษตรทั้งระดับจังหวัด และอำเภอหรือผู้ปฏิบัติงานจริงนั่นเอง ซึ่งถูกตั้งให้เป็นคณะทำงานวิจัยและพัฒนาการผลิตกล้วยไข่กำแพงเพชรสำหรับวิทยากรในวันนี้คือ คุณวีรยุทธ์ สมป่าสัก (นวส.6ว. )ที่ได้นำเสนอระเบียบวิธีวิจัยได้ทราบและสร้างความเข้าใจร่วมกัน
ในการสนทนากลุ่มร่วมกันในวันนี้ เราได้กำหนดกรอบแนวคิดในการวิจัยและกำหนดวัตถุประสงค์เบื้องต้น กำหนดขอบเขตพื้นที่ ประชากรเป้าหมายในการวิจัย ซึ่งได้พูดคุยกันในวิธีดำเนินงาน รวมทั้งยกร่างแผนปฏิบัติการร่วมกัน แต่ก็คงจะมีการพูดคุยหารือกันอีกครั้งหนึ่งก่อนที่จะเริ่มดำเนินการ
คุณสมพร จันทร์ประทักษ์ รับผิดชอบ ต.ลานดอกไม้ อ.เมือง
คุณมานพ จันต๊ะโมกข์ รับผิดชอบต.หนองหลวง อ.ลานกระบือ
คุณบุญช่วย เข็มคง รับผิดชอบต.โกสัมพี อ.โกสัมพีนคร
คุณเผด็จ บุญทอง รับผิดชอบต.สระแก้ว อ.เมือง
คุณสวัลส์ ขาวทอง รับผิดชอบต.สักงาม ต.โปร่งน้ำร้อน อ.คลองลาน
คุณเสนาะ ยิ้มสบาย รับผิดชอบต.เขาครีริส อ.พรานกระต่าย
ข้อสรุปเรามีนักส่งเสริมการเกษตรที่อาสาเข้ามาร่วมทีมงานวิจัยด้วยกัน ซึ่งล้วนแต่มีประสบการณ์ทำงานอยู่กับเกษตรกรชาวสวนกล้วยไข่มาแล้วไม่น้อยกว่า 20 ปีแล้ว เพียงแต่ไม่ได้นำมาเขียนเท่านั้นเอง หากเราได้เพิ่มเติมความรู้ด้านระเบียบวิธีวิจัยแล้วให้แก่นักส่งเสริมการเกษตรระดับปฏิบัติการจริงแล้ว เขาคงจะยืนอยู่ในสังคมคมอย่างสง่างามครับ ในวันนี้ มีอยู่จำนวน 6 คนซึ่งในแต่ละพื้นที่จะมีพื้นที่ปลูกกล้วยไข่ไม่น้อยกว่า 300 ไร่ประกอบด้วย อำเภอเมืองกำแพงเพชร ได้แก่ตำบลสระแก้ว ตำบลลานดอกไม้ อำเภอพรานกระต่าย ได้แก่ ตำบลเขาครีรีส อำเภอลานกระบือ ได้แก่ ตำบลหนองหลวง อำเภอคลองลาน ได้แก่ ตำบลสักงาม ตำบลโปร่งน้ำร้อน อำเภอคลองขลุง ได้แก่ ตำบลวังบัว จากนั้นเราได้มีการมอบหมายบทบาทหน้าที่รับผิดชอบ ในการยกร่าง โครงร่างของงานวิจัย เครื่องมือในการจัดเก็บข้อมูล โดยกำหนดวันสนทนากลุ่มร่วมกันเพื่อตรวจสอบเครื่องมือในการจัดเก็บข้อมูล พร้อมวางแผนปฏิบัติงานวิจัยต่อไป ในกลางเดือนธันวาคม 2551 ซึ่งจะได้แจ้งให้ทีมงานอีกครั้งหนึ่ง นับว่าเป็นการพัฒนาอีกก้าวหนึ่งในการพัฒนาระบบส่งเสริมการเกษตรในปัจจุบัน ครับ.....
ทั้งนี้ทางทีมงานวิจัยเชิงปฏิบัติการในระดับผู้ปฏิบัติ ต้องฝากความหวัง การเสริมหนุน จากหัวหน้าโครงการวิจัย ครั้งนี้คือ หัวหน้าพงษ์มนัส ทองกลัด หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการผลิตของสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร คงจะพาพวกเราได้ไปตลอดรอดฝั่งนะครับ....
เห็นความร่วมมือร่วมใจกันอย่างนี้แล้วชื่นใจกับการทำงานจัง มีความคืบหน้าอะไรมาเล่าสู่กันฟังบ้างนะครับ