หลังเกษียณอายุราชการ(ก่อนกำหนด) ผมก็ยังได้รับเชิญเป็นวิทยากรบรรยาย และเป็นที่ปรึกษาให้แก่บุคคล หน่วยงานต่างๆอย่างต่อเนื่อง ที่เป็นไปเพื่อให้บริการ โดยไม่ติดอยู่ในกรอบต้องผูกพันอะไรเหมือนในระบบราชการ ถือเป็นกิจกรรมช่วยเหลือสังคมอีกทางหนึ่ง นอกจากการปลูกต้นไม้ ปฏิบัติธรรม ออกกำลังกาย ไปท่องเที่ยว ฯลฯ ก็รู้สึกว่าจิตใจโล่งสบายดี
เรื่องกิจกรรม 5ส.เป็นเรื่องหนึ่งที่ผมยังถูกเชิญเป็นวิทยากร (ซึ่งเป็นมาตั้งแต่ปี 2528) ก็ยังเป็นเรื่องทันสมัยอยู่ ผมเคยถูกทางบ้านแซวบ่อยๆว่า
"เป็นวิทยากร 5ส.แต่ทำไมที่บ้านตัวเองยังปล่อยให้หนังสือเต็มตู้รกไปหมด มีแต่สะสมขึ้นมาเรื่อยๆ"
เมื่อสัปดาห์ที่แล้วเลยถือโอกาสทำ 5ส.ที่ชั้นหนังสือของตนเองเสียที
จำได้ว่าตอนเป็นวิทยากรบรรยาย เคยพูดถึงหลัก ส.ตัวแรก คือ สะสางไว้ว่า
การสะสาง จะเริ่มต้นด้วยการพิจารณาสิ่งของรอบตัว เช่น ตู้ หลังตู้ มุมอับ ชั้นวางของ ฯลฯ เพื่อจำแนกสิ่งต่าง ๆ ว่ามีสิ่งใดบ้างที่จำเป็น และไม่จำเป็นสำหรับตัวเองหรือหน่วยงาน สิ่งใดที่จำเป็นก็จะวางหรือเก็บ แต่ต้องให้สะดวกต่อการนำกลับมาใช้ สิ่งใดที่ไม่จำเป็นก็จะพิจารณาให้คนอื่นหรือขาย หรือทิ้ง
ในการทิ้งหรือขาย หรือให้คนอื่น มีข้อควรระวัง ดังนี้
§ ไม่ให้ของจำเป็นหรือของมีค่าสำหรับตัวเองหรือหน่วยงานติดไปกับของไม่จำเป็น
หรือของไม่มีค่า เพราะจะทำให้เกิดความเสียหาย
§ ไม่ให้ของไม่ดีติดไปกับของไม่จำเป็นที่ต้องการจะทิ้ง หรือขาย หรือให้คนอื่น เพราะจะ
ทำให้ตัวเองหรือหน่วยงานเสียชื่อ
§ ไม่ให้ผิดกฎระเบียบหรือขั้นตอนการทิ้งหรือขายให้คนอื่นของหน่วยงาน
และยังมีหลักง่ายๆว่า
"ถ้าหยิบของสิ่งใดขึ้นมาเกิดความสงสัยว่าจะใช้หรือไม่ใช้ต่อไป ให้สะสางทันที เพราะแน่นอนว่าถ้าขืนเก็บไว้ จะถูกสะสมต่อไป และไม่มีวันนำมาใช้อีก (เหมือนคนแก่ที่ชอบเก็บของ)"
ผมก็พยายามเทียบเคียงหลักสะสางกับชั้นหนังสือที่บ้านของผม โดยมีอีก 2หลักเพิ่มขึ้นมาคือ
"การปล่อยวาง" และ "สร้างประโยชน์"
ดังนั้นจึงเริ่มคัดแยกหนังสือที่คิดว่าจะเป็นประโยชน์แก่ครูอาจารย์ ผู้บริหาร และนักเรียนนักศึกษา ออกมาจัดเป็นกลุ่มๆ มัดแยกไว้ โดยไม่เสียดายหรือเก็บไว้เป็นอนุสรณ์(ก่อนตาย) ก็พบว่ามีหนังสือดีดีเยอะมาก โล่งตู้ไปเลย หนังสือใดที่ดูแล้วไม่มีประโยชน์อีกก็ทำการสะสางไป แม้แต่หนังสือที่เพิ่งซื้อมาอ่านใหม่ๆพออ่านจบก็มัดรวมเป็นกลุ่มหนังสือบริจาคทั้งหมด ไม่ยอมเก็บเอาไว้
ผมได้นำหนังสือที่ยังมีคุณค่าดังกล่าวทั้งหมดมาบริจาคเข้าห้องสมุดที่โรงเรียนสยามบริหารธุรกิจ นนทบุรี (SBAC) ดร.ประสาน ประวัติรุ่งเรือง (ผอ.) ท่านได้ทำพิธีรับ-มอบหนังสือที่หน้าเสาธง
สิ่งที่ได้จากการทำ 5ส.ครั้งนี้ นอกจากผมจะมีความสุขที่ได้บริจาคทางปัญญา และทำให้บ้านเกิดบรรยากาศสภาพแวดล้อมที่ดีขึ้นแล้ว ผมคิดว่าน่าจะเป็นวิธีการจัดการที่ดี ที่เคลื่อนย้ายเอกสารความรู้ที่เก็บไว้สำหรับตัวเองเท่านั้น(ซึ่งไม่รู้ว่าจะใช้ประโยชน์อีกหรือไม่เพียงใด ที่คนแก่หลายๆคนคิดว่าเก็บไว้เป็นอนุสรณ์และสมบัติของตนเอง) นำมาไว้ในห้องสมุดที่เป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่คนจำนวนมาก และถ้าหากตนเองอยากจะอ่านอีกเมื่อไรก็เข้ามาสืบค้นอ่านได้ทุกเมื่อ
ใครจะคิดอย่างผมบ้างก็เชิญนะครับ...มีความสุขจริงๆครับ
น่าจะเอารูปมาอวดด้วยนะคะ
อยากดูจัง
สวัสดีค่ะ ท่านธเนศ
ผมเป็นตัวแบบที่ไม่ดีหรือเปล่า ไม่ต้องรอเกษียณก็ได้ครับ ส.ตัวสุดท้ายคือสร้างนิสัยครับ ระยะหลังไม่ค่อยได้ถ่ายรูปเลย
เยี่ยมมากครับ
สุขสันต์วันพ่อค่ะ