วันที่ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๑
สมาคมผู้ให้ความรู้โรคเบาหวานจัดอบรมหลักสูตรพื้นฐานเป็นรุ่นที่ ๓ ของปี ๒๕๕๑ มีผู้สนใจสมัครเข้าอบรมมากกว่าจำนวนที่ประกาศไว้เช่นเคย แม้ปิดรับสมัครก่อนกำหนดแต่ผู้เข้าอบรมรุ่นนี้ก็มีจำนวนกว่า ๑๕๐ คน พยาบาลมีจำนวนมากที่สุด นอกจากนี้ก็มีแพทย์ นักกายภาพบำบัด เภสัชกร ผู้ช่วยพยาบาล
ดิฉันไปทำหน้าที่สอนเรื่องการสนับสนุนและการให้การศึกษาเกี่ยวกับการจัดการตนเอง ในช่วงเวลาสุดท้ายของวันจันทร์ที่ ๒๔ พฤศจิกายนคือเวลา ๑๕.๐๐-๑๖.๓๐ น. ผู้เข้าอบรมหลายคนคงจะล้าแล้ว บางคนอาจเพิ่งเดินทางมาถึงเมื่อเช้า และการอบรมในวันนี้เป็นการบรรยายทั้งหมด วันต่อๆ ไปจึงจะมีกิจกรรมกลุ่มย่อยและการเรียนรู้ตามฐาน
ดิฉันจึงเริ่มด้วย VDO ที่ใช้เปิดงานมหกรรม KM DM ครั้งที่ ๒ เรื่องราวของชาวเบาหวานที่ครบุรี (อีกแล้ว) ให้ผู้เข้าอบรมได้เห็นกิจกรรมในค่ายเบาหวานของหมอฝน การเรียนรู้ร่วมกันของ “กลุ่มเบาหวานบ้านใกล้” ศักยภาพของพี่ฝอย ลุงหยาด ป้าอ้วน ลุงกลิ่น และอีกหลายๆ คน เรียกความสนใจจากผู้เข้าอบรมได้ไม่น้อย
เมื่อถึงตอนที่สอนเนื้อหาก็ง่าย เพราะสามารถเชื่อมโยงกับกิจกรรมหรือตัวอย่างที่ปรากฏใน VDO ได้ ไม่ต้องอธิบายกันมากและสามารถจบได้ในเวลาก่อน ๑๖.๓๐ น.
วันที่ ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๑
ดิฉันเดินทางกลับนครศรีธรรมราชแต่เช้า รู้มาว่าที่นครศรีธรรมราชฝนยังตกไม่หยุด วันนี้มีนัดจัดกิจกรรมวันเบาหวานโลกร่วมกับอุทธยานการเรียนรู้เมืองนครศรีธรรมราชที่เลื่อนมาจากวันที่ ๑๔ (เรื่องเดิม)
ตามกำหนดการ ภาคเช้าเป็นกิจกรรมการบรรยายเรื่องอาหาร ส่วนภาคบ่ายเป็นการเรียนรู้ตามฐาน ๕ ฐาน คือการประเมินความเสี่ยงต่อเบาหวาน โรคเบาหวานเกิดขึ้นได้อย่างไร เกมปาเป้า หมวดหมู่อาหาร และการอ่านฉลากโภชนาการ มีทีมงานจากบริษัทโรชฯ และบริษัทแอ๊บบอตฯ มาช่วยดำเนินกิจกรรม
กังวลทั้งหากมีคนมาเยอะและมาน้อย ทีมงานของบริษัทแอ๊บบอตฯ ไปดูสถานที่ตั้งแต่วันก่อน ส่งข่าวมาว่าหากมีคนมาเยอะ ห้องที่ฟังการบรรยายจะมีที่นั่งไม่พอ อาจต้องแบ่งครึ่งมาเข้าฐาน สลับกัน ถึงเวลามีคนมาร่วมกิจกรรม ๒๐๐ กว่าคน พอรับมือไหวในรอบเดียว
การบรรยายในรอบเช้าเสร็จก่อนกำหนด ผู้เข้าประชุมพักรับประทานอาหารกลางวันกันตั้งแต่ประมาณ ๑๑ น. ดิฉันและคุณเย็นฤดี นักศึกษาหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาชีวเวชศาสตร์ เดินทางไปถึงก่อนเที่ยงพบว่าผู้เข้าร่วมกิจกรรมพากันกลับบ้านไปเยอะแล้ว เพราะฝนตกหนัก บางคนบอกน้ำท่วมบ้าน เหลืออยู่ไม่กี่สิบคน
กิจกรรมตามฐานเริ่มตั้งแต่ ๑๒.๐๐ น. เสร็จตอน ๑๔ น.กว่าเล็กน้อย คนที่อยู่ร่วมกิจกรรมกับเราแม้จะมีจำนวนน้อยแต่ก็มีความสนใจและตั้งใจจริง ไม่เพียงแต่ทำกิจกรรม บางคนมีการซักถามเพิ่มเติมและจดบันทึกด้วย มีผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ทั้งชาวมุสลิมและชาวพุทธที่มีความเป็นมิตรต่อกัน
ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ทำแบบประเมินความเสี่ยงต่อเบาหวานด้วยตนเอง พบว่าหลายคนมีความเสี่ยงสูง เมื่อให้ตรวจ CBG มีคนที่น่าสงสัยว่าจะมี IGT คนที่เป็นเบาหวานอยู่แล้วบางคนมี CBG หลังอาหารสูงเกิน ๔๐๐ มก./ดล. ถามไปถามมาพบว่าลืมรับประทานยา แต่ก็เจอคนที่คุม BG ได้ดีด้วย ทำให้เกิดความคิดว่าที่อุทธยานฯ น่าจะจัดกิจกรรมค่ายกลุ่มเสี่ยงและค่ายเบาหวานแบบไป-กลับ และน่าจะจัด “กลุ่มเบาหวานบ้านใกล้” เช่นเดียวกันที่ครบุรีได้
การประเมินความเสี่ยงนี้เราไม่ได้เตรียมที่วัดส่วนสูงไว้ จึงมีปัญหาเล็กน้อย เพราะชาวบ้านไม่รู้ส่วนสูงของตนเองและไม่ได้พกบัตรประชาชนที่พอจะกะส่วนสูงจากรูปถ่ายในบัตรได้ การคำนวณ BMI จึงอาจไม่ค่อยตรงนัก
เนื่องจากเวลาในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามฐาน ร่นเวลาขึ้นมาเร็วกว่ากำหนด ดิฉันและคุณเย็นฤดี ไม่มีโอกาสรับประทานอาหารกลางวัน กว่าจะเสร็จงานก็รู้สึกหิวได้ที่ เราจึงปิดท้ายของวันนี้ด้วยการรับประทานอาหารร่วมกันกับทีมบริษัทโรชฯ ที่ร้านชาวเรือ ส่วนทีมจากบริษัทแอ๊บบอตฯ ขอแยกไปไหว้พระบรมธาตุ
ขณะเดินทางกลับมหาวิทยาลัย ลูกน้องโทรศัพท์ไปบอกว่าฝนตกจนน้ำท่วมอีกแล้ว ท่วมทั้งทางเดินภายในมหาวิทยาลัยและที่จอดรถ เย็นนี้ดิฉันมีนัดสอบสารนิพนธ์ของนักศึกษาหลักสูตร MIT ๒ คน ก็ต้องเลื่อนไปก่อน โชคดีที่ดิฉันเอารถกลับไปจอดไว้ที่บ้านพักจึงหมดห่วง รถของมหาวิทยาลัยลุยน้ำพาดิฉันมาส่งถึงบ้านพักแบบต้องเอาใจช่วยลุ้น
วัลลา ตันตโยทัย
