บัณฑิตศึกษา เป็นองค์กรที่บางท่านว่าซ้ำซ้อนกับองค์กรที่มีอยู่คล้ายกันในมหาวิทยาลัย คงเป็นการท้าท้าย ถ้ามหาวิทยาลัยที่มีบัณฑิตศึกษา จะต้องแสดงบทบาทให้โดดเด่น ผมอ่านบทความของพี่วิบูลย์ (ดูอ้างอิง) พบคำว่า "ต้อง" ถึง 13 ประเด็นในส่วนของวิสัยทัศน์ (มีนัยสำคัญ) ดังนี้ครับ
1. ต้องมีความเป็นเลิศในการพัฒนาหลักสูตรบัณฑิตศึกษาที่เป็น “สหสาขาวิชา”
2. เก่งเรื่องการสร้างภาคีผลิต “บัณฑิตคุณภาพ” ต้องทำงานร่วมกับ IRDA และ teaching unit ต่าง ๆ ให้เกิดพลังเสริมซึ่งกันและกัน (synergy) ให้ได้
3. ต้องแสวงหาภาคีจากภายนอกมหาวิทยาลัยทั้งในและต่างประเทศด้วย เพื่อยกระดับสู่สากล
4. ต้องตอบให้ได้ว่าความเป็นเลิศ (excellence) ของงานวิจัยในบัณฑิตศึกษามีอะไรบ้างและสามารถนำไปใช้ประโยชน์เชื่อมโยง กับพันธกิจต่าง ๆ ทั้งของมหาวิทยาลัยและของชุมชนอย่างไร
5. ต้องตอบกับสังคมได้ว่าตัวเองมีบทบาทสำคัญอย่างไรในการเป็น องค์กรหลักขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยสู่การเป็นมหาวิทยาลัยวิจัย
5. ต้องมีการพัฒนาโจทย์วิจัยสำหรับทำวิทยานิพนธ์โดยมุ่งเน้นไปที่ ประเด็นที่เป็น hot issues และมี impact สูงต่อสังคม และมีการร่วมกันทำวิจัยจากนิสิตปริญญาโทและปริญญาเอกจากหลายสาขาวิชาเพื่อ ช่วยกันแก้ปัญหาโจทย์ใน issue เดียวกัน
6. ต้องใช้ศักยภาพของตัวเองที่มีอยู่โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ศูนย์ วิทยบริการเพื่อให้บริการวิชาการกับเครือข่ายศิษย์เก่าของตนเอง กับผู้บริหารในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกับสถาบันการศึกษาทั้งในและต่างประเทศ
7. ต้องรู้จักใช้ความได้เปรียบของตนเองที่ตั้งอยู่ในเขตภาคเหนือ ตอนล่าง โดยยึดหลักการร่วมเคียงบ่าเคียงไหล่กับชุมชนในการร่วมกันสร้างองค์ความรู้ ที่จำเป็นต่อการแก้ปัญหาในพื้นที่
8. ต้องทำหน้าที่นี้อย่างเป็นรูปธรรมผ่านการทำวิจัยในระดับบัณฑิตศึกษาอย่างต่อเนื่อง
9. ต้องทำหน้าที่นี้อย่างเป็นรูปธรรมผ่านการเรียนการสอนและการให้บริการวิชาการแก่ชุมชน
10. ต้องเน้นเรื่องการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ผู้บริหารบัณฑิตวิทยาลัยจะต้องรู้จักและสามารถประยุกต์ใช้ concept ของ partnership และ networking เป็นอย่างดี
11. ต้องรู้จักสร้างวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกันในองค์กรที่ดี ให้ทุกคนในองค์กรรู้สึกไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน (trust) และรู้จักสร้างพลังสามัคคีในองค์กร
12. (มหาวิทยาลัยจะต้องพิถีพิถันอย่างยิ่งที่จะ) ต้องสรรหาคณบดีและทีมงานที่มีความ รู้ความสามารถตรงกับพันธกิจต่าง ๆ ของบัณฑิตวิทยาลัย และจะต้องมีระบบการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานและระบบการพัฒนาผู้บริหาร ให้กับบัณฑิตวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง
13. (ผู้บริหารบัณฑิตวิทยาลัยจะ) ต้องรู้จักปรับโครงสร้างการทำงานใหม่ (restructure) ให้มีการผสมผสานกันทั้งในแนวตั้ง (bureaucratic management) และในแนวราบ (chaordic management) เพื่อพัฒนาบุคลากรของบัณฑิตวิทยาลัยเอง ให้มีคุณสมบัติเป็นบุคคลเรียนรู้ (personal mastery) ที่สามารถเรียนรู้และปรับตัวได้ทันกับการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา พร้อมกับเน้นให้ CIQ (Continuous Quality Improvement) เป็นวัฒนธรรมหลักขององค์กร
อ้างอิง
วิบูลย์ วัฒนาธร วิสัยทัศน์และแนวคิดในการพัฒนาบัณฑิตวิทยาลัย (2551-2565) (2/2) http://gotoknow.org/blog/nurqakm/224328
ขอบคุณแนวคิดและประเด็นที่น่าสนใจครับ
ขอบคุณมากครับ :)
ผมเพิ่งสังเกตตัวเองว่าเดี๋ยวนี้ผมใช้ภาษาที่แข็งมากและบ่อยมากด้วย ก่อนนี้ผมจำได้ว่าผมจะพยายามหลีกเลี่ยงคำว่า "ต้อง" ซึ่งมันดูเป็นการใช้อำนาจหรือบีบบังคับกัน จึงมักจะใช้คำว่า "ควรจะ" แทน ผมขออภัยผู้อ่านด้วยถ้าอ่านไปแล้วรู้สึกถูกบีบบังคับ เจตนาจริง ๆ เพียงเพื่อเป็นการเน้นให้เห็นความสำคัญในประเด็นเหล่านี้เท่านั้น ขอขอบคุณ "พันคำ" ครับที่สนใจเรื่องที่ผมเขียนและกรุณานำมาเผยแพร่เพิ่มเติม