ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการจัดการศึกษา
ความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่น
ภูมิปัญญาชาวบ้านสิ่งทำให้ชาวบ้านสามารถที่จะพัฒนาตนเองและอยู่ได้ แบบมีฐานข้อมูล มีฐานความรู้ได้ เพราะสิ่งที่มีอยู่ 3 อย่าง ทรัพยากรธรรมชาติ ความรู้ภูมิปัญญา เครือข่ายทางสังคม มีข้อสรุปว่าทำให้มีกินมีใช้ หลักประกันชีวิตมั่นคง มีของฝาก แบ่งปันญาติพี่น้องใกล้ไกล นี่เป็นดรรชนีชี้วัดว่าพึ่งตนเองได้
สภาพปัญหาในการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นใช้ในการจัดการเรียนการสอน
การศึกษาการภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาในโรงเรียนแกนนำร่วมพัฒนาหลักสูตรสังกัดกรมสามัญศึกษากรุงเทพ ผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนส่วนใหญ่มีการศึกษาสำรวจการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาในโรงเรียนแกนนำร่วมพัฒนาหลักสูตร
ปัญหาการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา พบว่าบุคลากรในโรงเรียนขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการนำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ โรงเรียนบางส่วนขาดการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นทำให้ครูผู้สอนไม่สามารถนำมาใช้ได้ บุคลากรในโรงเรียนไม่มีเวลาที่จะดำเนินการและยังขาดการประสานงานระหว่างโรงเรียนกับท้องถิ่น
สิ่งที่ควรส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นให้สืบทอดต่อไป
· ส่งเสริมให้ชุมชนร่วมมือสถาบันการศึกษาท้องถิ่นได้มีโอกาสจัดทำระบบฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นที่พัฒนาโดยชุมชน
· ให้มีการจดลิขสิทธิ์เป็นของชุมชนจะเสนอให้ผลประโยชน์ตกกับชุมชนนั้น เช่น ข้าวหอมมะลิ แต่หากเป็นของเกษตรกรรายเดียวหรือสืบเชื้อสายกันมาจะเสนอให้ผลประโยชน์ตกกับเกษตรกรหรือผู้ที่สืบเชื้อสายนั้นๆ เช่น ทุเรียนพันธุ์หลงลับแล
· ให้เกิดอนุคณะกรรมการทางวิชาการที่มาจากผู้เชียวชาญด้านการวิจัยภูมิปัญญาท้องถิ่น การจัดทำระบบฐานข้อมูล (knowledge base) ทรัพย์สินทางปัญญา และการพัฒนาองค์ความรู้ เพื่อพัฒนาองค์กรให้มีความเชี่ยวชาญระบบ expert system และ Artificial intelligence และ Participatory rural appraisal เพื่อเป็นองค์กรที่ปรึกษาแก่ชุมชนหรือสถาบันอื่นที่เป็นเครือข่าย
· สนับสนุนให้สถาบันวิชาการนำฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นไปพัฒนาประสมประสานกับวิทยาศาสตร์ในแต่ละสาขาเพื่อให้เกิดแนวทางในการวิจัยใหม่ และการพัฒนาเทคโนโลยี่ที่เหมาะสม
สิ่งที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า เรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการจัดการศึกษา นั้น พอสรุปได้ดังนี้
ภูมิปัญญาท้งอถิ่นมีฐานความรู้ได้ เพราะสิ่งที่มีอยู่ 3 อย่าง ทรัพยากรธรรมชาติ ความรู้ภูมิปัญญา เครือข่ายทางสังคม มีข้อสรุปว่าทำให้มีกินมีใช้ หลักประกันชีวิตมั่นคงพึ่งพาตนเองได้ซึ่งควรนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาจัดการเรียนการสอนในสถานศึกษาเพื่อให้ผู้เรียนได้มีความตระหนักถึงคุณค่าที่เป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษสะสมความรู้จนทำให้ชุมชนและคนเข้มแข็งแต่สภาพปัญญาปัญหาการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา พบว่าบุคลากรในโรงเรียนขาดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการนำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ โรงเรียนบางส่วนขาดการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นทำให้ครูผู้สอนไม่สามารถนำมาใช้ได้ บุคลากรในโรงเรียนไม่มีเวลาที่จะดำเนินการและยังขาดการประสานงานระหว่างโรงเรียนกับท้องถิ่น
ควรมีการพัฒนาการส่งเสริมให้มีการนำเอาภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการเรียนการสอนอย่างจริงจังเพราะภูมิปัญญาคือรากเหง้า ความแข็งแรงของชุมชน การที่ผู้เรียนมีภูมิปัญญาในการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น การอนุรักษ์คุณค่า และการเลือกสิ่งเทคโนโลยีที่จำเป็นต่าง ๆ โดยให้มีความเหมาะสมกับตนเอง มากกว่าไปหลงไปกับกระแสนิยม บางครั้งก็หลงไปกับสิ่งยั่วยุต่าง ๆ แต่ถ้ามีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เข้มแข็งก็สามารถทำให้สังคมเข้มแข็งไปด้วย
อ้างอิง
เสรี พงศ์พิศ การถอดรหัสภูมิปัญญาท้องถิ่น http//farmdev.doae.go.th
ภัทรวดี อุดมมนกุล การศึกษาการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการพัฒนาหลักสูตร
(บทคัดย่อ : 2545) http://lib.edu.chula.ac.th
วิจัยภูมิปัญญา ท้องถิ่น http//www.qsbg.org
สานสุ่มไก่ สานไซดักปลา สานตะกร้า สานเสื่อ แล้วนำไปขายคงบ่ได้เงินพอซื้อผงชูรสและให้ลูกไปโรงเรียนหรอกนะโอท๊อปทุกวันนี้แทบสิบ่มีภูมิปัญญาท้องถิ่นหรอกนะเขาไปถึงดวงจันทร์และดาวอังคารแล้วล่ะกินมาม่าอร่อยกว่ากินแกงปลา
ขอบคุณที่เห็นด้วยแต่ส่วนมากคนมักจะหลงไปกับกระแสสังคมมากกว่ามองย้อยสิ่งดี ๆ ที่เป็นภูมิปัญญาของตน
เห็นด้วยค่ะ เพราะเดี๋ยวนี้เด็ก ๆ ไม่ใส่ใจในท้องถิ่นของตนเอง ไม่รู้ด้วยว่าในครอบครัวของตนเองมีอะไรดี ๆ ที่เป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ ..ดิฉันกำลังพยายามแก้ไขนักเรียนที่อยู่ในความรับผิดชอบให้ตระหนักในเรื่องนี้อยู่ค่ะ..
เชื่อนะว่าต่อไปผู้คนจะหันมาหาสิ่งที่เป็นธรรมชาติมากขึ้น เดี๋ยวนี้อะไรต่างๆ ที่ทันสมัยผู้คนเขารู้แล้วว่ามันมีอันตรายมากมายเพียงไร แต่คนส่วนใหญ๋มองไม่เห็น เห็นแต่ความสะดวกสบาย
เห็นด้วยกับการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นเหล่านี้ไว้ และนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน
จะได้มีอายุยืน รอดูความเป็นไปของโลกไงล่ะ
เห็นด้วยนะคะ โดยเฉพาะสังคมชนบทที่ห่างไกล การพึ่งพาตนเองให้ได้สำคัญเลย
การรู้จักคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ในชุมชน ให้คนในชุมชนซึมซับและตระหนักเห็นความ
สำคัญด้วยใจนี่เป็นเรื่องยากจริงๆนะคะ แต่ก็คงไม่เกินความสามารถถ้าเราช่วยกัน
เอาภูมิปัญญามาบูรณาการสอดแทรกกับเศรษฐกิจพอเพียงก็น่าจะดีนะคะ
ให้ลูกๆเรา เด็กๆ รู้จักพอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันในตัวเอง บนเงื่อไขความรู้
คู้คุณธรรมตามแนวิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่ ได้ทรงพระราชทาน
สำคัญคือผู้ใหญ่ต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้เค้า งานนี้ใจซื้อใจเลยนะคะ
สังคมแห่งนี้เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วตลอดเวลา
การรับข้อมูลข่าวสารจากโลกภายนอกโดยไม่มีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว จึงน่าเป็นห่วงสำหรับ
อนาคตของชาติ
เรื่องนี้ดีครับ เป็นสมบัติของบรรพบุษเราที่สะสมมา ทดลอง ทำมา จนเป็นเกิดภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นสิ่งที่น่าศึกษา น่าเคารพ และน่าศรัทธา
ถ้าเรารู้จักนำมาใช้โดยตรง หรือประยุกต์ใช้ให้เข้ากับสถานการณ์
ความเป็นปัจจุบัน จะเป็นสิ่งที่น่ายกย่องมาก จะให้ประโยชน์อย่างมากแก่ตนเอง และสังคม
ดีมากเลยครับงานเขียนเรื่องนี้ แต่จะดีที่สุดถ้าหน่วยงานที่รับผิดชอบตระหนักถึงความสำคัญของการนำภูมิปัญญาเข้าสู่ระบบการเรียนการสอน
ปัจจุบัน...คนส่วนมากมักจะรอใ้้้้้้ห้ต่างชาติคิดนวัตกรรมใหม่ๆออกมาแล้วเราก็รอซื้อเพีียงอย่างเดียว...เป็นการแสดงใ้ห้เห็นถึงการขาดภูมิปัญญาทางความคิดอย่างแรง