"พ่อบอกว่าหากเราได้กล้าที่มีอายุที่เหมาะสมกับการดำนากล้าที่ดำจะฟื้นตัวเร็วและจะเจริญงามดี ออกรวงจะได้เมล็ดข้าวสมบูรณ์ และได้เมล็ดข้าวต่อรวงมาก"

จะทำอะไรก็ต้องเตรียมความพร้อม

ในช่วงไถดะนี้ พ่อ แม่ และพี่ชาย ก็จะเตรียมแปลงนาบางแปลงอย่างดี เตรียมหลายแปลงเพื่อทำการตกกล้า (เตรียมต้นข้าวเอาไว้ดำนา) การทำนาที่แปดริ้ว จะมีการทำอยู่ 2 ลักษณะ คือนาหว่าน และนาดำ นาดำนี้แหละครับที่เอากล้าที่ถอนจากแปลงแล้วนำไปดำ แม่ผมบอกให้ฟังว่าเมล็ดข้าวเปลือกที่จะเอาไปทำเมล็ดพันธุ์นั้นถูกแม่คัดเลือกเอาหลายปีแล้ว ตอนปีแรกๆแม่ต้องเลือกเอาข้าวที่แก่แล้ว และเป็นรวงที่สมบูรณ์ ไม่มีเมล็ดลีบ ที่ละรวงๆ จนได้มากพอ แล้วนำไปตากให้แห้งสนิท เก็บเอาไว้ในพ้อม (ทำด้วยไม้ไผ่ที่แม่สานเป็นคล้ายกับตะกร้า แต่ใหญ่กว่ามากแบกไม่ไหว เอามูลควายผสมน้ำทาทั้งภายในและภายนอกน่าจะป้องกันแมลง และรักษาเนื้อไม้) ก่อนที่พ่อจะเตรียมแปลงกล้าสัก 4-5 วัน ผมเห็นแม่เอาเมล็ดพันธุ์ที่เก็นเอาไว้มาแช่น้ำ น่าจะสักวันหนึ่งพร้อมกระสอบป่านคลุมไว้ เพื่อรักษาความชื้นพร้อมทั้งรดน้ำทุกวัน ผมสังเกตเห็นเมล็ดข้าวเริ่มงอก การเตรียมแปลงกล้าก็ซับซ้อนพอควรเริ่มจากการไถครั้งที่2 ที่ทางบ้านผมเรียกว่าไถแปร และให้คราดๆเอาหญ้าออกให้ได้มากที่สุด ผมเห็นว่าดินเรียบมากเป็นโคลนแทบจะไม่มีน้ำให้เห็นเลยในแปลงกล้า หากแปลงไหนใหญ่มากพ่อก็จะใช้จอบทำเป็นร่องน้ำเล็กเพื่อเป็นแปลงให้ย่อยลง ในขณะเดียวกันพันธุ์ข้าวที่ได้เตรียมไว้ออกจะถูกย้ายจากที่บ้านไปให้พ่อ พ่อผมที่ทำหน้าที่หว่านให้เสมอกันทั่วทั้งแปลง การหว่านข้าวแบบนี้พี่ชายผมคนเดียวที่ทำได้ดีอย่างพ่อ ผมเคยลองดูเหมือนกันผลก็คือกล้าตรงนั้นเป็นกระจุกๆ เจริญช้ากว่าตรงอื่นๆ และก็ไม่ได้นำไปใช้พ่อบอกว่าหากกล้าไม่สมบูรณ์ข้าวที่เราดำผลผลิตก็จะไม่ดีตามมาด้วย ที่ผมหว่านกล้าเลยเปล่าประโยชน์  ผมเคยถามพ่อว่า “ทำไมนาดำไม่พร้อมกัน แต่ก็ออกรวงใกล้เคียงกัน” พ่อบอกว่าข้าวที่เราปลูกมีอยู่ 2 ชนิดหลักๆ ได้แก่ข้าวเบา (ข้าวที่ใช้เวลาปลูกจนเก็บเกี่ยวใช้เวลาสั้น) และข้าวหนัก (ข้าวที่ใช้เวลาปลูกจนเก็บเกี่ยวใช้เวลานาน) พ่อได้บอกเป็นตัวเลขให้ผมรู้แล้วแต่ผมจำไม่ได้ว่าสั้น และยาวมันกี่เดือน หรือกี่วัน ดูเหมือนว่าพ่อจะตกกล้าให้ระยะเวลาห่างกันในแต่ละแปลง พ่อบอกว่าหากเราได้กล้าที่มีอายุที่เหมาะสมกับการดำนากล้าที่ดำจะฟื้นตัวเร็วและจะเจริญงามดี ออกรวงจะได้เมล็ดข้าวสมบูรณ์ และได้เมล็ดข้าวต่อรวงมาก ที่บ้านทำนาเป็นร้อยไร่ ส่วนใหญ่เป็นนาดำ พ่อต้องเตรียมแปลงกล้าหลายแปลงผมไม่ทราบหรอกว่าอายุกล้าเท่าไรจะพอเหมาะพอดีกับการนำไปดำนา แต่พ่อ และแม่ก็กะเกณฑ์ได้พอดี พอแปลงหนึ่งหมดก็ขยับไปแปลงถัดไปที่สัมพันธ์กันการเตรียมแปลงสำหรับการดำนา

การเตรียมพื้นที่สำหรับการดำนานั้นกระบวนการไม่ต่างกันมากนักกับการทำแปลงกล้าจะง่ายกว่ามากโดยพาะหญ้าไม่ต้องเอาออกพ่อมักจะใช้คราดๆจนหญ้ากับดินแยกออกจากกันจะเห็นรากหญ้าขาวๆบางที่ก็เอาดินกลบทับให้หญ้าเน่ากลายเป็นปุ๋ย บางครั้งก็เอาขึ้นไว้บนคันนา การเตรียมแปลงนำดำมีน้ำขังอยู่นิดหน่อยประมาณ 3-4 นิ้วจากพื้นดิน

""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

มีกล้าแล้วเตรียมที่นาแล้วตอนต่อไป  พ่อเป็นครูคนแรกที่สอนผมทำการวางแผน