ทำทุกอย่างที่กินกินทุกอย่างที่ทำใช่หรือไม่

กว่าที่คนไทยจะเข้าใจเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง พระองค์ท่านก็ต้องตรัสเรื่องนี้มานานกว่าสามสิบปี จนวันนี้ที่ทุนนิยมล้มระแนระนาดก็ยังหาความเข้าใจในเรื่องนี้อย่างแท้จริงไม่ พอพูดถึงเรื่องนี้ทีไรทุกคนก็จะคิดว่า เราต้องปลูกผัก ทำสวนครัว กันทุกคน ทำเอาว่าบรรดาคนรวยทั้งหลายจะต้องมาปลูกผักกินเสียเอง แล้วถ้าคนรวยประหยัดถึงขนาดนั้น คนจนไม่ตายหมดหรือ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ต้องทำความเข้าใจคำว่าปรัชญาก่อนว่าคืออะไร มันก็คือการใช้ปัญญาในเรื่องความเป็นอยู่ ถ้าทุกคนปลูกสิ่งที่กิน กินในสิ่งที่ปลูก หมายถึงทำกันทุกคน ชาวไร่ชาวสวนก็เจ็งแน่ๆ ผมเคยไปพูดให้คนที่ไปดูงานแห่งหนึ่งซึ่งพอดูงานเสร็จแล้ว ก็ขอข้อมูลจะกลับไปทำทำทุกสิ่งที่ได้ดูงานมา อันนี้ต้องตำหนิผู้นำหรือหน่วยงานที่พาไปดูงาน ที่สักแต่จะใช้งบประมาณให้หมดๆไป ผมเลยต้องพูดชี้แจ้งว่าลองคิดดูถ้าหากผมไปดูงานบ้านท่านซึ่งสานกระเป๋าผมก็กลับมาทำกระเป๋า ผมไปดูงานอีกบ้านหนึ่งทำสบู่ ผมก็กลับมาทำสบู่ สุดท้ายผมทำทุกเรื่องที่ผมไปดูมา และทุกกลุ่มก็ทำแบบนี้ ผมถามว่าแล้วท่านจะขายสิ่งที่ทำให้ใครกันละ ผมเลยเสนอว่าเอาอย่างนี้ดีไหม ทุกกลุ่มที่ทำสินค้าไม่ต้องตามกัน แต่ถ้าท่านอยากจะใช้กระเป๋า ก็ซื้อจากกลุมนี้ อีกกลุ่มก็ไปซื้อสิ้นค้าอีกอย่างที่กลุ่มอื่นๆผลิต มันก็จะมีการแลกเปลี่ยนซื้อขายซึ่งกันและกัน ทุกกลุ่มก็จะอยู่ได้ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงก็คือการใช้ปัญญาในเรื่องเศรษฐกิจ ไม่โลภ ไม่เอาเปรียบ มีคุณธรรม ทุนนิยมแผลงฤทธิ์ขนาดนี้ไม่ทราบว่าจะสำนึกได้หรือไม่ เห็นเงินก็ยังซื้อทุกสิงได้อยู่ดี เห็นทีธรรมจะแพ้อธรรมเสียแล้ว