ถอดบทเรียนคุณวิสูตร ทองถนอม เกษตรกรชาวนา
จากการถอดบทเรียน ของเกษตรกรชาวนา ชื่อคุณวิสูตร ทองถนอม เป็นเกษตรกรระดับแกนนำ สาขาทำนา อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 8/1 บ้านร้อยไร่ ตำบลคลองขลุง อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร มีอายุ 42 ปี จบการศึกษามัธยมตอนปลาย จากศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน อำเภอคลองขลุง
ปัจจุบันคุณวิสูตร ทองถนอม เป็นประธานคณะกรรมการบริหารศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลคลองขลุง มีประสบการณ์ในกระบวนการโรงเรียนเกษตรกรบ้านร้อยไร่ ซึ่งมีประเด็นในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การลดต้นทุนการผลิต ผลิตพันธุ์ข้าวพันธุ์ดี การผลิตปัจจัยทดแทนการใช้สารเคมีในนาข้าว
คุณวิสูตร ยังได้เล่าให้ฟังต่อว่า ตนเองนอกจากจะทำนาเป็นอาชีพหลักแล้ว ยังได้เลี้ยงโคควบคู่กับการทำนาเพื่อนำมูลโค ไปใส่นาข้าวเพื่อเป็นการปรับปรุงบำรุงดินด้วย ที่ผ่านมาได้พัฒนาการทำนาให้เหมาะสม โดยการใช้พันธุ์ข้าว ได้แก่พันธุ์ชัยนาท1 พิษณุโลก2 จำนวน 100 ไร่ ได้ผลผลิตเฉลี่ย ประมาณ 770 กก.ต่อไร่ นอกจากนี้ยังได้ปลูกข้าวพันธ์ขาวดอกมะลิ 105 จำนวน 5 ไร่ เพื่อเก็บผลผลิตข้าวไว้บริโภคในครอบครัว
ในการทำนาในฤดูการที่ผ่านมา ได้มีการผลิตปุ๋ยหมักน้ำ น้ำหมักสมุนไพรขับไล่แมลง และป้องกันเชื้อรา ในนาข้าวนับว่าเป็นความมุ่งมั่นที่จะผลิตปัจจัยเพื่อทดแทนการใช้สารเคมีในนาข้าว โดยมีกิจกรรมที่ทำมีดังนี้
1. การทำปุ๋ยหมักน้ำหอยเชอรี่ โดยมีวิธีนำหอยเชอรี่ จำนวน 20 กก.ทุบให้เปลือกแตก ผสมกับกากน้ำตาล จำนวน 10 กก. และน้ำ จำนวน 5 ลิตร มาผสมกับสารเร่ง พด.2 จำนวน 1 ซอง แล้วคลุกเคล้าส่วนผสมทั้งหมด ให้เข้ากันทำการหมัก โดยใส่ถังพลาสติกปิดฝาหมักไว้นาน 1 เดือน แล้วนำน้ำที่ได้จากการหมัก ไปใช้ฉีดพ่นในแปลงนา โดยใช้อัตรา ปริมาณ ครึ่งลิตร ถึง หนึ่งลิตร ผสมน้ำ 200 ลิตร ซึ่งจะมีประโยชน์ในการเร่งการเจริญเติบโตของต้นข้าว
2 . การทำน้ำหมักสมุนไพรขับไร่แมลงในนาข้าว มีวิธีการทำ นำสมุนไพรได้แก่ ต้นหนอนตายหยาก จำนวน 20 กก. หางไหล 10 กก. ตะไคร้หอม 10 กก. เถาว์บรเพชร 10 กก. ฝักคูณ แก่ 10 กก. โดยทำการสับให้ละเอียดพอประมาณ แล้วนำไปคลุกเคล้า กับกากน้ำตาล ปริมาณ 20 กก. ให้เข้ากันดีแล้ว นำไปใส่ถังพลาสติก แล้วเติมน้ำ ปริมาณ 50 ลิตร โดยคนให้เข้ากัน ใช้เวลาหมักทิ้งไว้ 1 เดือน จากนั้นก็นำน้ำที่ได้จากการหมัก ไปผสมกับน้ำในอัตรา ครึ่งลิตร ถึง หนึ่งลิตร ผสมกับน้ำ 200 ลิตร นำไปฉีดพ่นในแปลงนา ขับไล่หนอน และแมลงศัตรูได้ดี
3. การทำน้ำหมักสมุนไพรป้องกันเชื้อราในนาข้าว มีวิธีการทำนาสมุนไพร ได้แก่กระเทียมแห้ง 3 กก. มาบดให้ละเอียด แล้วนำมาผสมกับผงชูรส 1,000 กรัม และเหล้าขาว 1 ขวด(ใหญ่ ) คลุกเคล้าให้เข้ากัน โดยนำไปหมักไว้นาน 15 วัน แล้วนำน้ำหมักได้จากการหมักไปฉีดพ่นป้องกันกำจัดเชื้อรา ในอัตรา 20-50 ซีซี. ผสมน้ำ 200 ลิตร ฉีดพ่นให้ทั่วๆแปลงนา เพื่อป้องกันเชื้อราในต้นข้าวได้เป็นอย่างน่าพอใจ
4. การทำปุ๋ยหมักน้ำจากผลไม้ มีวิธีการทำ โดยนำกล้วยน้ำหว้าสุก 20 กก. ฟักทองแก่ 20 กก. สับปะรดแก่ 20 กก. โดยนำมาสับเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วนำไปคลุกเคล้ากับกากน้ำตาล ปริมาณ 30 กก. คนให้เข้ากันแล้วนำไปใส่ถังพลาสติก และน้ำปริมาณ 50 ลิตร ผสมกับสารเร่ง พด.2 จำนวน 2 ซอง โดยเคล้าให้เข้ากัน แล้วปิดฝาถังหมัก ไว้นาน หนึ่งเดือน แล้วนำน้ำที่ได้จากการหมัก อัตรา ครึ่งลิตรถึงหนึ่งลิตร ผสมกับน้ำ 200 ลิตร โดยฉีดพ่นแปลงนา เพื่อบำรุงดอกและเมล็ดข้าว
นอกจากนั้น คุณวิสูตร ยังได้บอกอีกว่าจากการทดลองค้นหาปัจจัยการผลิตที่ทดแทนการใช้สารเคมีในนาข้าว โดยมีการทดลองทำเอง และนำไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันในกลุ่มสมาชิกที่อยู่ในชุมชนด้วยกันแล้ว ปัจจุบันนี้แปลงนาของตนเองจะไม่มีการเผาฟางข้าว และยังได้นำมูลโค ไปใส่ในแปลงนา เพื่อเป็นการปรับปรุงบำรุงดินอีกด้วยครับ
แหล่งข้อมูล: คุณวิสูตร ทองถนอม เลขที่ 8/1 หมู่ 8 บ้านร้อยไร่ ต.คลองขลุง อ.คลองขลุง จ.กำแพงเพชร
