เรียนรู้บทบาทของเจ้าหน้าที่ส่งเสริมกระบวนการจากการปฏิบัติจริง

        ย้อนเวลากลับไปเมื่อตอนต้นปีที่ผ่านมา ดิฉันได้มีโอกาสเดินทางไปยังชุมชนต่าง ๆ เกือบทั่วประเทศเพื่อเก็บข้อมูลเกี่ยวกับอาชีพ ภูมิปัญญา สื่อในท้องถิ่นและความพร้อมด้าน IT ของชุมชน มาจนถึงวันนี้ได้มีโอกาสมาทำงานที่ สคส. (สถาบันการจัดการความรู้เพื่อสังคม) ในตำแหน่งเจ้าหน้าที่ส่งเสริมกระบวนการ ซึ่งบรรดาเพื่อน ๆ ได้บอกว่าปีใหม่นี้ไม่ต้องไปหาของขวัญที่ไหนแล้ว รอจากนนทญานี่หล่ะ จะส่งความสุขให้ .. ซึ่งการทำงานที่นี่ก็ได้เดินทางไปที่ต่าง ๆ เช่นกันแต่บทบาทจะแตกต่างกันออกไป

        บทเรียนแรกเกิดขึ้น ณ ศูนย์การเรียนรู้ กสิกรไทย บางปะกง เมื่อวันที่ 5-7 ตุลาคมที่ผ่านมา ได้ทำให้ดิฉันได้เรียนรู้อะไรมากมาย โดยเฉพาะภาพรวมของการทำกระบวนการเพื่อเสริมสร้างพัฒนาความคิด จิตใจเพื่อให้ผู้เข้าร่วมเปิดใจ ทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ การคิดเชิงบวก การปรับตัว ปรับวิธีการคิด อันจะนำไปสู่การพัฒนาการทำงานร่วมกันอย่างสร้างสรรค์และมีความสุข รวมทั้งการได้เรียนรู้บทบาทของเจ้าหน้าที่ส่งเสริมกระบวนการจากการปฏิบัติจริง รวมทั้งการได้รู้จักโมเดลปลาทูอย่างลึกซึ้งมากขึ้น ซึ่งตอนแรกก็อดสงสัยไม่ได้ว่า "เอ๊ะ..กิจกรรมต่าง ๆ เช่น BAR (Before Action Review) นี่เกี่ยวกับ KM อย่างไร" แต่เมื่อเห็นผู้เข้าร่วมได้ทำกิจกรรมแล้ว จึงเกิดอาการ "อ๋อ" และเห็นภาพรวมโดยทันทีว่า การเขียนความคาดหวังในกิจกรรมแรกของการทำ Workshop นั้นเป็นการตั้งเป้าหมาย หรือ KV (Knowledge Vision) ของการทำกิจกรรมนั้นเอง และแต่ละกิจกรรมก็ได้บทเรียนที่ดีทำให้สามารถมองเห็นได้ว่า ทุก ๆ กิจกรรมนั้นเกี่ยวข้องกับ KM ทั้งสิ้น เพราะกระบวนการส่วนใหญ่แล้วจะเป็นการมีส่วนร่วม การ Sharing Idea ร่วมกัน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ การสื่อสาร (Communication) กระบวนการเหล่านี้จะเป็นการดึงความรู้และศักยภาพของแต่ละบุคคลออกมา เป็นขั้นของการ Share หรือ KS (Knowledge Sharing) และประเด็นที่ผู้เข้าร่วมรู้สึกสงสัยกันมาก คือ การสวมบทบาทของคุณอำนวย คุณกิจ คุณลิขิตและคุณสังเกต (เป็นครั้งแรกเหมือนกันนะค่ะ ที่ได้รู้จักกับคุณสังเกต) ว่าจะต้องแสดงบทบาทของตัวละครนั้น ๆ อย่างไร โดยเฉพาะบทบาทของคุณลิขิตที่หลาย ๆ จดบันทึกเรื่องราวในสิ่งที่ผู้เล่าได้เล่าให้ฟังไม่ทัน บางคนจดเพื่อสรุปเรื่อง แต่ก็ได้เรียนรู้จากกิจกรรมนี้ว่าการเป็นคุณลิขิตจะต้องจดบันทึกเพื่อให้สามารถสื่อสารกับผู้ที่มาอ่านได้เข้าใจด้วย และจากกิจกรรมนี้หล่ะดิฉันเองก็ได้ฝึกการจดบันทึกไปในตัวด้วย แต่เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้ค้นพบตัวเองว่าเหมาะกับบทบาทของตัวแสดงไหน

           ส่วนตัวของดิฉันเองก็คงยังต้องค้นหาบทบาทของตัวเองต่อไปอีกสักนิดว่าตัวเอง ชอบ มีความสามารถและมีความสุขกับบทบาทไหนกันแน่ จริง ๆ แล้วช่วงแรกของการเริ่มต้นทำงานที่ใหม่จะเป็นการค้นหาตัวเองโดยอาศัยศักยภาพที่ตนเองมีอยู่เดิมนั่นเอง

           วันสุดท้ายของการทำ Workshop อ.ประพนธ์ ผาสุขยืด ได้เดินทางมาบรรยายเกี่ยวกับโมเดลการรับรู้และที่รู้สึก..ขำ..ก็คือ ผู้เข้าร่วมที่ต่างสงสัยว่าทำไมต้อง "โมเดลปลาทู" ด้วย ก็ได้กระจ่างว่าจริง ๆ แล้วอาจจะไม่ใช่ปลาทูก็ได้ อาจจะเป็นปลาป่น ปลาตะเพียน หรือตัวอะไรก็ได้ เพียงแต่ปลาทูจะเป็นปลาที่ทุกคนรู้จักเท่านั้นเอง แต่ไม่รู้ว่าโมเดลของชาว K-Bank จะเป็นตัวอะไรนะค่ะ


          จากบทเรียนนี้ได้ทำให้เข้าใจภาพรวมของกระบวนการทำ  Workshop ทั้งหมด แต่สิ่งที่ยังอยากจะเห็นก็คือ ความแตกต่างของผู้เข้าร่วมจาก Workshop นี้ ว่าหน้าตาของกระบวนการจะเป็นอย่างไร และในวันที่ 9-11 ตุลาคมนี้ ก็เป็นโอกาสดีที่จะได้เดินทางไปยังแวลลี่ การ์เด้น รีสอร์ท จ.สระบุรี เพื่อจัด Workshop ให้กับผู้เข้าร่วมจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ แล้วจะนำบทเรียนบทต่อไปมาเล่าสู่กันฟังนะค่ะ .... ....