ในช่วงวันรายาหรือรายอที่ผ่านมาปีนี้ ผมอยู่บ้านรับแขกมากกว่าการออกไปเยี่ยมญาตินอกบ้านครับ แล้วปีนี้มีแขกที่ทำให้เกิดความประทับใจมาเล่าสู่กันฟังอยู่สองท่านครับ

ท่านแรกเป็นญาติทางฝั่งแม่ครับ มากันทั้งครอบครัว ลูกของญาติซึ่งมีศักดิ์เป็นญาติผู้พี่ของผมเป็นนักศึกษาที่คณะศิลปศาสตร์ฯ ที่ผมร่วมดูแลอยู่ ที่ได้รู้จักก็เพราะนักศึกษาท่านนี้มาทักทาย พร้อมบอกว่าพ่อกับแม่ฝากสลามมาถึง แล้วก็แนะนำตัว ต่อมาผมก็เอาเรื่องนี้มาเล่าให้แม่ฟัง เมื่อแม่ที่อยู่ที่บ้านก็เลยเชิญตัวมาเจอกับแม่

ปีนี้ผมก็เลยฝากชวนแม่ของนักศึกษาท่านนี้แวะไปรายอที่บ้าน (หากมีโอกาส) ซึ่งปรากฏว่า ได้ไปเยี่ยมที่บ้านผมทั้งครอบครัวเลย ขาดก็แต่ผู้เป็นพ่อที่เสียชีวิตไปเมื่อหลายเดือนก่อนและพี่ชายคนโต

ระหว่างนั่งคุย ญาติถามแม่ว่า พ่อไปไหน อยากเจอหน้าเจอตาหน่อย แม่เลยถามว่าทำไมล่ะ เธอตอบว่า ที่ฉันพยายามส่งลูกๆ ทั้งหมดเรียนหนังสือหนังสือ ถึงแม้ว่า ถ้าดูสภาพตัวเองแล้ว ไม่น่าจะมีปัญญาส่งเรียนหรอก ก็เพราะพ่อผมไปพูดกับเธอเอาไว้ ซึ่งเป็นกำลังใจให้เธอสามารถส่งลูกเรียนมหาวิทยาลัยได้เกือบทุกคน ที่ไม่ได้เรียนก็เพราะลูกเองไม่ใช่เพราะเหตุผลไม่ยอมส่ง

ผมเลยอยากรู้ครับว่า พ่อพูดอะไรไป แล้วก็ได้คำตอบครับว่า พ่อบอกว่า เรื่องเรียนของลูกเป็นเรื่องสำคัญ ส่งให้เรียนให้สูงที่สุด ไม่ต้องคำนึงถึงหรอกว่า จะมีปัญญาส่งหรือเปล่า เพราะพอถึงเวลาเราก็จะมีจ่ายให้เองอยู่แล้ว ซึ่งญาติผมคนนี้ก็บอกว่า เป็นจริงอย่างนั้นจริงๆ เธอสามารถส่งลูกเรียนจบมหาวิทยาลัยได้ และญาติผมอยากจะขอบคุณพ่อผมที่ให้คำแนะนำนั้นไว้

แม่ผมก็เลยได้โอกาสครับ พูดให้ลูกพี่ลูกน้องผมฟังว่า ดูอย่างผมก็ได้ ตอนเล็กๆ นึกว่ามันจะต้องลำบากแน่ๆ คงช่วยเหลือตัวเองไม่ได้แน่ และพ่อแม่คงต้องเลี้ยงดูไปจนตาย แล้วถ้าพ่อแม่ตายก่อนจะทำอย่างไร แต่แล้ว ทุกสิ่งทุกอย่างอัลลอฮ์กำหนดไว้แล้ว ผมก็มีเส้นทางของผมไปที่มั่นคงแล้ว แฮะแฮะ ความจริงนะ ผมยังแบมีขอตังค์พ่อแม่อยู่นะครับ จะบอกให้

วันต่อมา มีญาติอีกครอบครัวหนึ่งมาเยี่ยม (ฝั่งแม่เหมือนกัน) ท่านเล่าให้ลูกๆ ของท่านฟังในวงสนทนาว่า นี้ถ้าไม่ได้พ่อของผม ท่านก็ไม่มีวันนี้หรอก อันเนื่องจากที่ได้เล่าเรียนก็เพราะโอกาสที่พ่อผมหยิบยื่นให้ แล้วก็ได้รับโอกาสการทำงานดีๆ จากอาของผมที่ให้ได้เรียนรู้งานตลอดจนกระทั่งประสบความสำเร็จในปัจจุบัน ท่านเล่าว่า พ่อไปขอให้ท่านเรียนหนังสือ แล้วก็ให้ไปอยู่กับอาที่ตอนนั้นทำงานเป็นปลัดที่อำเภอยะรัง จนท่านได้โอกาสในการเรียนและทำงาน จนสามารถสร้างตัวเองและครอบครัวมั่นคงในวันนี้ได้

สองเหตุการณ์นี้ทำให้ผมนึกถึงปู่ขึ้นมาจับใจเลยครับ เพราะผมฟังเรื่องเล่าเกี่ยวกับปู่ก็เป็นอย่างนี้แหละครับ สมัยก่อนเวลาปู่ไปเยี่ยมญาติๆ ในที่ต่างๆ ปู่จะถามเด็กๆ ในทุกที่ว่า มึงอยากเรียนหรือเปล่า ถ้าอยากเรียนมึงไปอยู่ที่บ้านกู ย่าเล่าให้ผมฟังว่า หลายคนก็ยอมให้ลูกมาอยู่ที่บ้านปู่ แต่ก็มีหลายคนเหมือนกันที่มารับกลับ แต่ที่ผมเห็นคือ คนที่มาอยู่ที่บ้านปู่ประสบความสำเร็จในการศึกษาเป็นส่วนใหญ่

จนกระทั่งครั้งหนึ่งผมไปเยี่ยมญาติที่อยู่ในเกาะๆ หนึ่งในสตูล ท่านบอกว่า สมัยก่อนเขามีสโลแกนกันว่า ถ้าอยากเรียนก็ต้องไปอยู่บ้านในเมือง (บ้านในเมืองคือชื่อหมู่บ้านที่ผมอยู่ครับ) และวันที่ปู่เสียชีวิต มีคนหลายคนเล่าเรื่องนี้ให้ผมฟังเหมือนกัน

การให้การศึกษาเหมือนเป็นการให้ชีวิตครับ แต่ปัจจุบันการให้การศึกษาของเราบูดๆ เบี้ยวๆ ยังงัยก็ไม่รู้ ผมว่า คนที่เกี่ยวข้องคงต้องช่วยๆ กันให้เต็มแรงครับ การให้การศึกษาผลบุญใหญ่หลวงนัก