รู้จักความคิด เพื่อชีวิตที่ดีขึ้น

          วันนี้ลองมาทำความรู้จัก “ความคิด” ของเรากันดีกว่านะครับ   ว่าความคิดของเรานั้นเป็นอย่างไร และเรารู้จักกับความคิดของเราดีพอหรือไม่

          ถ้าจะรู้จักความคิดของเรา ก็จำเป็นที่จะต้องทำความรู้จักกับความคิดทั้งสองประเภทของเรา นั่นคือ ความคิดประเภทคิดด้วยอารมณ์ และ ความคิดประเภทคิดด้วยเหตุผล

          ดูตามตัวอักษร ก็ดูเหมือนว่าจะสามารถแยกความคิดทั้งสองออกจากกันได้ง่าย    แต่ในทางปฏิบัติจริงแล้วถือว่า “ยากมาก” ครับ ที่จะแยกแยะความคิดว่าเป็นประเภทใด  เพราะหลายครั้งที่เรามักจะคิดโดยไม่ทันรู้ตัวว่าตัวเราเองคิดอย่างไร  ใช้อารมณ์หรือเหตุผลกันแน่

          เมื่อถามว่าคิดอย่างไร ส่วนใหญ่ก็จะตอบให้ดูดีว่าคิดด้วยเหตุผล ทั้งๆที่ความเป็นจริง อาจจะคิดด้วยอารมณ์ก็เป็นได้ ทั้งนี้เนื่องจาก “อารมณ์” เป็นมายาที่ดีของความคิด สามารถหลอกให้เราคิดไปตามอารมณ์ได้อย่างแนบเนียนโดยเราไม่รู้ตัว  จนทำให้หลงคิดไปได้ว่าคิดด้วยเหตุผล

          ดังนั้น การที่เราจะรู้จักความคิดให้ดีในเบื้องต้น  อย่างน้อยเราจะต้อง “เห็นความคิด” ของเราเสียก่อน   และการที่จะเห็นความคิดของเรา ก็ไม่ใช่เป็นเรื่องที่ง่ายนัก  แต่ก็ไม่ยากจนเกินไปถ้ารู้วิธี 

นั่นคือ จะต้องกำหนดความคิดขึ้นมาอีกหนึ่งความคิด เป็นความคิดที่คอยตรวจสอบ ติดตาม กำกับ ดูแล ความคิดแรก ของเราอีกที  ว่าเป็นความคิดด้วยอารมณ์ หรือ คิดด้วยเหตุผล  เป็นประเด็นสำคัญที่เราจะมาทำความรู้จักกับความคิดของเรา  โดยมีหลักการตรวจสอบในเบื้องต้น คือ

          ถ้าคิดด้วยอารมณ์   มักจะเป็นความคิดที่เกิดขึ้นเร็ว เป็นความคิดที่เกิดจากความรู้สึกที่ชอบ – ไม่ชอบ ลักษณะของความคิดจะเป็นความคิดที่ไม่ชัดเจน  ฟุ้งซ่าน วุ่นวาย  ไม่เป็นระบบ ไม่มีระเบียบ   ขาดความสัมพันธ์เชื่อมโยง

          ถ้าคิดด้วยเหตุผล   มักจะเป็นความคิดที่เกิดขึ้นช้าๆ โดยเป็นความคิดที่ไม่มีความรู้สึกใดๆ   คิดโดยมองอย่างกว้างๆ  ลักษณะของการคิดจะเป็นการคิดที่อยู่กับปัจจุบัน  มีภาพการคิดที่ชัดเจน มีความสัมพันธ์เป็นระบบ และมีระเบียบ

          ดังนั้น หน้าที่ของเราแต่ละคนต่อความคิดที่เกิดขึ้น คือ

          1. ทำความรู้จักกับความคิดนั้นให้ได้เสียก่อนว่าเป็นความคิดชนิดใด  โดยกำหนดความคิดอีกชั้นหนึ่งเป็นความคิดที่คอยตรวจสอบ

          2. ถ้าตรวจสอบดูแล้ว พบว่าเป็นการคิดด้วยอารมณ์  ให้พยายามหยุดคิดทันที   อย่าเพิ่งตัดสินใจ  และอย่าเพิ่งแสดงออกมาด้วย กาย  วาจาจนกว่าจะหยุดคิด มิฉะนั้นชีวิตจะมัวหมอง

          3. ถ้าตรวจสอบดูแล้ว พบว่าเป็นการคิดด้วยเหตุผล  ก็ให้ใช้ความคิดนั้นให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาชีวิต

          จากประสบการณ์การตรวจสอบความคิดของผมเองอย่างหยาบๆ ผมพบว่าความคิดส่วนใหญ่ของผม มักจะเป็นการคิดด้วยอารมณ์ เสียมากกว่าครับ  อันเนื่องมาจาก “ความไม่รู้ตัว” ของผมเอง

          มารู้สึกตัวก็สายเสียแล้ว

          ต่อไปผมจะพยายามคิดด้วยเหตุผลให้มากขึ้นครับ  เพราะหากหลงลืมตัวไปคิดด้วยอารมณ์ ก็จะกลายเป็นคนคิดสั้นขึ้นมา  ด้วยหลักที่ว่า

          “อันอารมณ์  อยู่เหนือเหตุผล ความแค้นก็แน่นกมล กลายเป็นคนคิดสั้นไปได้”

 

 

                                          ขอบคุณครับ