รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนวัดกระดังงา (จันทร์ราษำร์บำรุง)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลาเขต 1
รูปแบบที่ 1 : การพัฒนาครูสู่คุณภาพผู้เรียนภายใต้กลยุทธ์ “One Teacher One Innovation”
กรณี โรงเรียนวัดกระดังงา อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา
1. บริบทของโรงเรียน
โรงเรียนวัดกระดังงา เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก จัดการศึกษาระดับก่อนประถมศึกษา และระดับประถมศึกษา โดยการนำของนายบรรฑิต คงพันธุ์ ผู้อำนวยการโรงเรียน มีนักเรียนทั้งสิ้น 105 คน บุคลากรครู 6 คน พนักงานราชการ 1 คน และครูช่วยราชการ 2 คน ตั้งอยู่ที่ ตำบลกระดังงา อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา ห่างจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลาเขต 1 ระยะทาง 62 กิโลเมตร
ผลการการศึกษาสภาพปัจจุบันปัญหา และความต้องการจำเป็นของสถานศึกษา หลังจากที่ได้มารับตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2548 โดยการศึกษาวิเคราะห์ สังเคราะห์บริบทของสถานศึกษา จากข้อมูลตามสภาพจริง สารสนเทศประเภทเอกสาร ร่วมกับครู ผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษาฯ พบว่า ผลการวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน/ปัญหา ของสถานศึกษา สอดคล้องกับผลประเมิน และข้อเสนอแนะของ สมศ. รอบแรก เมื่อปี 2547 พบว่าโรงเรียนมีจุดด้อยในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่สำคัญคือ ทักษะกระบวนการจัดการเรียนรู้ของครู ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยเฉพาะทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ และเขียนสื่อความของนักเรียน และทักษะการสืบค้นข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ ที่สามารถนำมาคิดวิเคราะห์ เพื่อนำมาสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง ประกอบกับยุทธศาสตร์สถานศึกษา ปี 2548 ที่กำหนดให้บุคลากรครูใช้งานวิจัยในชั้นเรียนภายใต้กลยุทธ์ One Teacher One Research หรือครูหนึ่งคน หนึ่งผลงานวิจัยมาแก้ปัญหา และพัฒนาผู้เรียน ไม่ได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องเป็นระบบครบวงจร ขาดการประเมินผล และติดตามผลการดำเนินงาน ทำให้พฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียน ไม่ประสบผลสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้
ผู้บริหารมีความเชื่อว่า การพัฒนาคุณภาพการศึกษา จะประสบความสำเร็จได้ยาก หากการบริหารขาดข้อมูลสารสนเทศ และการจัดการที่สอดคล้องสัมพันธ์กันทั้งระบบ คือผู้บริหาร ครูผู้สอน ผู้เรียน และชุมชน “การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน จึงต้องเริ่มที่การพัฒนาครูให้ได้คุณภาพก่อน”
การกำหนดกลยุทธ์เต็มศักยภาพครูสู่คุณภาพผู้เรียน ภายใต้กลยุทธ์ One Teacher One Innovation หรือ “หนึ่งคน หนึ่งนวัตกรรม” จึงเป็นกลวิธีที่ส่งเสริมพัฒนา คุณภาพของครู และนักเรียนที่สอดคล้องสัมพันธ์
2.วัตถุประสงค์และเป้าหมายของการพัฒนา
2.1 เพื่อพัฒนากลยุทธ์ One Teacher One Research หรือครูหนึ่งคน หนึ่งผลงานวิจัย ที่
ประสบปัญหาขาดความต่อเนื่องในการปฏิบัติ เมื่อปีการศึกษา 2548
2.2 เพื่อส่งเสริมพัฒนาบุคลากรครู ในการคิดค้น หาวิธีการใช้ และผลิตสื่อ (นวัตกรรม) ที่หลากหลาย มาใช้พัฒนากระบวนการเรียนการสอน
2.3 เพื่อแก้ปัญหา และพัฒนาทักษะกระบวนการจัดการเรียนรู้ของครู ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียน ด้านทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ และเขียนสื่อความ ทักษะการสืบค้นข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ นำมาสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองได้
3. กระบวนการในการบริหารจัดการ
กำหนดกลยุทธ์เต็มศักยภาพครูสู่คุณภาพผู้เรียน โดยใช้นวัตกรรม One Teacher One Innovation หรือ “ครูหนึ่งคน หนึ่งผลงานนวัตกรรม” ดังนี้
3.1 ร่วมวิเคราะห์สภาพปัจจุบันปัญหา ความต้องการจำเป็นของสถานศึกษา และ ผลการประเมินคุณภาพการศึกษาโดย สมศ. เพื่อกำหนดกลยุทธ์ในการพัฒนา สู่วิสัยทัศน์
3.2 ประชุมครู เพื่อร่วมวิเคราะห์ปัญหา แนวทางการพัฒนารายบุคคล เสนอโครงการ/ครูเสนอนวัตกรรมที่จะดำเนินการ ตามความต้องการและหรือวัตถุประสงค์ของเครื่องมือ (นวัตกรรม)
ร่วมพิจารณานวัตกรรม ให้สอดคล้องกับเป้าหมาย และเกณฑ์มาตรฐานของแต่ละกลุ่มสาระ
3.3 แต่งตั้งคณะกรรมการ ครูทุกคนดำเนินกิจกรรมตามรูปแบบนวัตกรรมที่กำหนด
3.4 นิเทศติดตาม โดยผู้บริหารสถานศึกษา และคณะกรรมการ อย่างต่อเนื่อง โดยครูเจ้าของผลงาน (นวัตกรรม) นำเสนอ ตามแผน /ปฏิทิน
3.5 สรุปผลการใช้ และรายงานผล เพื่อร่วมวิเคราะห์จุดเด่น จุดด้อย และแนวทางปรับปรุงพัฒนา
3.6 จัดรวบรวมผลงานนวัตกรรม จัดระบบ เข้ารูปเล่มและเผยแพร่
4. วิธีดำเนินการดำเนินงานโดยสังเขป
|
ขั้นตอนการปฏิบัติงาน |
วิธีปฏิบัติงาน |
ระยะเวลา |
ผู้รับผิดชอบ |
|
1. ขั้นเตรียมการ |
1. วิเคราะห์ผลการประเมินภายนอก (สมศ.) รอบแรกปีการศึกษา 2547 2. ประชุมคณะครู/คณะกรรมการสถานศึกษา เสนอโครงการ 3. ครูกำหนดกิจกรรมที่จะแก้ปัญหาและหรือพัฒนา 4. ครูนำเสนอนวัตกรรมที่จะดำเนินการ 5. พิจารณานวัตกรรม 6. แต่งตั้งคณะทำงาน
|
เม.ย. – พ.ค. 2549 |
- ฝ่ายงานบริหารวิชาการ - คณะทำงาน |
|
2. ขั้นดำเนินการ |
ครูดำเนินการตามกิจกรรม(นวัตกรรม) ที่เสนอ |
ตลอดปีการศึกษา 2549 |
คณะครู/คณะทำงาน
|
|
3. ขั้นประเมินผล |
ติดตามผลการปฏิบัติ ตามปฏิทิน |
ตามปฏิทิน/แผนการนิเทศติดตาม |
ผู้บริหารสถานศึกษาคณะทำงาน/คณะกรรมการ
|
|
4. ขั้นสรุปผล |
1. ครูนำเสนอและสรุปผลการใช้นวัตกรรม ร่วมวิเคราะห์จุดดี จุดด้อยและแนวทางปรับปรุงพัฒนา 2. จัดทำรายงานผลการใช้นวัตกรรม/จัดรวบรวมเข้ารูปเล่ม/เผยแพร่ |
สิ้นภาคเรียนที่ 1 และภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2549 |
คณะครู/คณะกรรมการ |
5. กระบวนการปฏิบัติงาน
5.1 ครูจัดทำเครื่องมือ (นวัตกรรม) เพื่อแก้ปัญหาและหรือพัฒนาผู้เรียน จากสภาพปัญหาและ ความต้องการจำเป็น จากผลการวิเคราะห์ข้อมูล
5.2 กำหนดการ/จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ที่สอดรับกับเครื่องมือ (นวัตกรรม)
นวัตกรรมของโรงเรียนวัดกระดังงา เน้นการแก้ปัญหาและพัฒนา ทักษะการอ่านคิดวิเคราะห์ การเขียนสื่อความ และทักษะการสืบค้นข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้
5.3 นำแผนการจัดการเรียนรู้ และนวัตกรรม มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อปรับเปลี่ยนตามข้อเสนอแนะในกลุ่ม และหรือตามข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญ
5.4 จัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามแผนจัดการเรียนรู้ บางกิจกรรม (นวัตกรรม) อาจใช้นอกเวลาเรียนปกติ
5.5 ประเมินผลและบันทึกหลังสอน และหรือหลังการจัดกิจกรรม โดยครู และนักเรียน
5.6 ประเมินเจตคติของนักเรียนต่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ของครู และเจตคติของครู
ต่อพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียน
5.7 นำผลการประเมิน มาวิเคราะห์ โดยใช้สถิติร้อยละ สรุปผลการเรียนรู้ เพื่อปรับปรุงพัฒนาต่อไป
6. การมีส่วนร่วมในการพัฒนา
6.1 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลา เขต 1 จากการค้นพบสภาพปัญหา และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนของ สถานศึกษา ประกอบกับการได้รับความอนุเคราะห์ช่วยเหลือ แนะนำด้านวิชาการจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสงขลาเขต1โดย ศน. ชนิดา วิสะมิตนันท์ ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ ผู้รับผิดชอบงานวิจัยเชิงสำรวจ เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการจำเป็น ในการพัฒนาศักยภาพโรงเรียนขนาดเล็ก เมื่อ ปีการศึกษา 2548 – 2549
6.2 ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้อำนวยการสถานศึกษานิเทศ ติดตาม การกำหนด เลือกนวัตกรรม การใช้ การพัฒนาปรับปรุงแก้ไข และรายงานผล
6.3 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น/หน่วยงาน สนับสนุนงบประมาณ ครุภัณฑ์ ในการจัดทำเอกสาร ชิ้นงานนวัตกรรม
6.4 ชุมชน/ผู้ปกครอง (ผู้ปกครองเครือข่าย) ให้การสนับสนุน มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมฝึกทักษะ บางนวัตกรรม บางกิจกรรม เช่น นวัตกรรม “เส้นทางศิลป์ สื่อภาษา พัฒนาคุณธรรม”
7. การประเมินและสรุปผลการพัฒนา
นวัตกรรม One Teacher One Innovation ปีการศึกษา 2549 ทั้ง 10 เรื่อง ได้พัฒนาปรับปรุงหลังจากได้สรุปผลการประเมินผลการใช้ จากผลงานการวิจัยในชั้นเรียนของบุคลากรครู ตามกลยุทธ์ One Teacher One Research เมื่อปีการศึกษา 2548
สรุปผลการพัฒนาปรับปรุงอย่างต่อเนื่องในปีการศึกษา 2549 ปรากฏภาพความสำเร็จ ดังนี้
7.1 ผลที่เกิดกับผู้เรียน
7.1.1 นักเรียนมีพฤติกรรมตามกลยุทธ์จุดเน้นของสถานศึกษาคือ ดี เก่ง และ มีความสุข
7.1.2 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (GPA) ปีการศึกษา 2549 ระดับชั้น ป.2 ป.3 และ ป.5 สูงกว่าค่าเฉลี่ยระดับเขตพื้นที่ทุกระดับชั้น ทุกรายสาระวิชา และมีค่าเฉลี่ยสูงเป็นที่ 1 ในชั้น ป.5 เป็นลำดับที่ 2 ในระดับชั้น ป.2 และ ป.3 ของโรงเรียนในสังกัดอำเภอสทิงพระ ตามลำดับ
สำหรับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 คะแนนเฉลี่ยสูงกว่าเขตพื้นที่ในรายสาระวิชาภาษาไทย และสาระวิชาภาษาอังกฤษ