การส่งเสริมความคิดสร้างผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาไทย
นางเนาวพร คงสมนึก โรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา 1
จากการสังเกตพบว่า นักเรียนกลัวการพูด,การคิด
จากการสัมภาษณ์จากการทดสอบและการสังเกตพบว่านักเรียน
1. กลัวพูดผิด,เหน่อ,เพื่อนหัวเราะ
2. กลัวคิดแล้วผิด / คำตอบที่คิดผิด / ไม่ตรงคำตอบจริง / คำตอบไม่ตรงใจผู้ถาม
3. สถานการณ์การคิดไกลตัวเอง เลยไม่รู้จะคิดอะไรหรือตอบอะไร
4. ผู้เสนอคำถามไม่เร้าใจ ไม่มีชั้นเชิง เช่น น้ำเสียง สื่อ
5. การกระตุ้นหลอกล่อด้วยคำถามไม่มีชั้นเชิง สื่อซ้ำซาก
6. เวลาคิดคำตอบน้อย
7. ผู้ถามเร่งรัดคำตอบ
8. ความยากง่ายของคำถามและไม่เข้าใจคำถาม ไม่กล้าให้ครูอธิบายคำถามอีก
ซึ่งที่กล่าวมาพอจะเป็นสาเหตุ เป็นอุปสรรคการคิด เพราะการคิดเป็นนามธรรมไม่มีใครรู้ต้องออกมาเป็น ภาษาพูด ภาษาเขียน หรือสัญลักษณ์
คำถามช่วยคิดที่น่าสนใจ
1) คำถามให้คิด ควรสั้น
2) ง่ายไม่ซับซ้อน
3) เป็นคำถามปลายเปิด
4) มีเวลาเหมาะสม
เมื่อพบสาเหตุ ก็เริ่มต้นด้วยการสอนแบบ
1. * ขั้นเตรียม
สื่อเร้าใจหลากหลาย โดนใจ ใกล้ตัวผู้เรียน กำลังทันสมัย กลุ่มผู้ฟังรู้จัก เช่น รายการละคร การ์ตูนดัง ข่าวดังๆ เพลงฮิต เพลงจรรโลงใจ เพลงนิทาน
2. * ขั้นสนทนา
1 . คำถามเร้าใจการคิดใกล้ตัวแบบสบายให้เวลาพอ เช่น เล่าสู่กันฟัง โดยครูใช้ชั้นเชิงรุกคำถามให้ท้าทาย ให้ความอบอุ่นในการตอบในห้องเรียน ป้องกันการพูดแล้วเพื่อนหัวเราะ คุมสถานการณ์ให้ได้ บรรยากาศไม่มีความเครียด
2 . เริ่มคำถามให้ทุกคนได้คิดอย่างสั้นง่ายได้คำตอบง่ายไว เช่น
1) ชอบกินอะไร
2) ทำไมชอบ
3) มีประโยชน์
4) จะชวนเพื่อนทำ..............,
5) ทำเป็นแล้วเกิดประโยชน์อย่างไรกับตัวเรา
6) ทำ....ชำนาญ เก่งแล้วจะคิดทำอะไรต่อ
โดยการถามคำถามทีละคำถาม – ตอบทีละคน อย่างมีระเบียบ แทรกมารยาทและประโยชน์การฟัง
3. * ปฏิบัติ
กิจกรรมกลุ่มแสวงหาคำตอบ
คิดเรื่องที่ฟังง่ายๆต่อไปนี้ เช่น นิทาน กระต่ายกับเต่า ใช้คำถาม
ถ้า...ทำอย่างไร....เพราะอะไร ถ้านักเรียนเป็น...เต่า...จะทำอย่างไร
ถ้า...นักเรียนเป็นกระต่ายจะทำอย่างไร........(นำคำตอบเช่นกินกาแฟ...แก้ปัญหาการหลับ...)
4. * ตรวจสอบ
คิดทบทวนที่เรียน
- ดูรายการโทรทัศน์ ละคร ข่าว ฟังเพลงที่ชอบ
- จับใจความ อ้างอิง ข้อคิดจากการดู การฟัง ประโยชน์ในชิวิตประจำวัน
- ความรู้ที่ได้รับจากการฟัง
5. * พัฒนา
พัฒนาสู่ภาษา
อ่านวรรณคดี เรื่องเล่า บทความ พระบรมราโชวาท อินเตอร์เน็ต ข่าว นิทาน บทร้อยกรอง นิยาย เรื่องสั้น ฯลฯ อ้างอิงบรรณานุกรม ตามความชอบ บันทึกการอ่านโครงการส่งเสริมการอ่านของห้องสมุดโรงเรียน
17 วิธีส่งเสริมการคิดของเนาวพร
1 . สื่อเร้าใจ
2. ร่วมไขความคิด
3. เป็นมิตรผู้เรียน
4. หมั่นเพียรฝึกฝน
5. ผ่อนปรนคำตอบ
6. ดีชอบชื่นชม
7. เหมาะสมวิธี
8. ไม่ดีสอนเสริม
9. เพิ่มความใจเย็น
10. เรียนเป็นขั้นตอน
11. สอนคิดจากคำถาม
12. งดงามวาจา
13. ผ่อนเวลาหาคำตอบ
14. ให้กำลังใจคนคิด
15. ครูเป็นมิตรและขยัน
16. ประสานความดี
17. รู้วิธีเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
