การหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยาง

             ดังที่ทราบแล้วว่าในน้ำยาง 100 ส่วนนั้น จะประกอบด้วยส่วนที่เป็นเนื้อยาง 25-45 ส่วน (เฉลี่ยประมาณ) และส่วนที่เป็นน้ำ 55 75 ส่วน (เฉลี่ยประมาณ 65 ส่วน) ฉะนั้นจะทราบได้อย่างไรว่า น้ำยางของเกษตรกรแต่ละคนที่กรีดได้ในแต่ละวัน จะมีเนื้อยางเท่าใด

             คำตอบก็คือ ต้องหาปริมาณเนื้อยางแท้ในน้ำยาง

             การหาปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยาง จะหาเป็นค่าของเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยาง โดยคิดเทียบจากน้ำยาง 100 ส่วนว่า จะมีเนื้อยางแห้งอยู่กี่ส่วน ซึ่งวิธีการหาสามารถกระทำได้หลายวิธี แต่ที่นิยมปฏิบัติกันอยู่ในปัจจุบัน มี 2 วิธี คือ

             1)  วิธีใช้เครื่องมือวัดความถ่วงจำเพาะ

             2)  วิธีชั่งน้ำหนักของยางตัวอย่าง หรือ วิธีมาตรฐานในห้องปฏิบัติการ

วิธีใช้เครื่องมือวัดความถ่วงจำเพาะ

                เครื่องมือวัดความถ่วงจำเพาะของน้ำยาง เรียกว่า เมโทรแลค หรือ ลาเทคโซมิเตอร์  เป็นเครื่องมือที่ใช้วัดหาปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยางโดยอาศัยค่าความถ่วงจำเพาะของน้ำยาง มีส่วนประกอบที่สำคัญ 2 ส่วน คือ ส่วนก้านและส่วนกระเปาะ ที่ก้านจะมีขีดกำหนดค่าเนื้อยางแห้งไว้ โดยจะมี 2 ระบบ คือ ระบบอังกฤษ ซึ่งจะบอกค่าเป็นปอนด์ / แกลลอน และระบบเมตริกซึ่งจะบอกค่าเป็นกรัมต่อลิตร โดยค่าปริมาณเนื้อยางแห้งต่ำจะอยู่ด้านล่างค่าสูงจะอยู่ด้านบน ซึ่งหมายความว่า เมโทรแลคจะจมลงไปในน้ำยางที่มีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งต่ำ ทั้งนี้เพราะยางที่มีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งสูงจะมีค่าความถ่วงจำเพาะต่ำกว่าน้ำยางที่มีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งต่ำ

 

การใช้เมโทรแลควัดหาปริมาณเนื้อยางแห้งยางแห้งในน้ำยางนั้น ส่วนใหญ่โรงงานแปรรูปยางจะใช้วัดหาค่าปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยางที่ทางการโรงงานรวบรวมได้ เพื่อผลประโยชน์ในการคิดคำนวนน้ำและน้ำกรดที่จะผสมใส่ลงไปในน้ำยาง เพื่อให้ยางจับตัวกันอย่างสมบูรณ์ และมีคุณสมบัติเหมาะสมตามที่โรงงานต้องการ ค่าปริมาณเนื้อยางแห้งที่วัดได้จึงไม่ถูกต้องนักเมื่อเทียบกับวิธีชั่งน้ำหนักยางตัวอย่างหรือวิธีมาตรฐานในห้องปฏิบัติการอย่างไรก็ตามการหาปริมาณเนื้อยางแห้งในน้ำยางโดยใช้เมโทรแลคนี้ทำได้ง่ายสะดวก รู้ผลทันที จึงมีคนนำมาประยุกต์ใช้ในการซื้อขายน้ำยาง ซึ่งผู้ซื้อและผู้ขายสามารถหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งได้ และรับจ่ายเงินได้ทันทีที่มีการซื้อขาย

ขั้นตอนการหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยางโดยใช้เมโทรแลค

             ก่อนใช้เมโทรแลคในการวัดหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง ต้องเตรียมอุปกรณ์ที่จะใช้วัดให้พร้อม ซึ่งได้แก่ เมโทรแลค กระบอกตวงสำหรับใส่น้ำยางเพื่อใช้วัดโดยเมโทรแลค ถาดหรือตะแกรงสำหรับรองกระบอกตวงเพื่อรับน้ำยางที่ล้นกระบอกตวงเมื่อใส่เมโทรแลค และน้ำสะอาด จากนั้นนำเมโทรแลค แช่ลงในกระบอกบรรจุน้ำสะอาดที่เตรียมไว้ เพื่อควบคุมอุณหภูมิให้คงที่และลดแรงตึงผิว แล้วจึงใช้วัดค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งตามขั้นตอน ดังนี้

             1.  ตักตัวอย่างน้ำยางที่ต้องการวัด 1 ส่วน (ประมาณ 250 300 ซี.ซี.) ผสมกับน้ำสะอาด 2 ส่วน กวนให้เข้ากันดี แล้วเทใส่ในกระบอกตวงให้เต็มจนล้น

             2.  เป่าฟองอากาศที่ลอยอยู่บนผิวน้ำยางในกระบอกตวงออกให้หมดแล้วค่อย ๆ หย่อนเมโทรแลคลงไปในกระบอกตวง ปล่อยให้ลอยเป็นอิสระ

             3.  อ่านค่าที่ก้านของเมโทรแลค บริเวณที่ผิวน้ำยางตัดกับก้าน เมโทรแลค หลังจากที่เมโทรลอยตัวนิ่งแล้ว

             4.  นำค่าที่อ่านได้ไปคูณด้วย 3 ก็จะได้เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยางตัวอย่างที่ใช้วัดออกมา

ตัวอย่าง

             นายเก่ง นำน้ำยางที่กรีดได้จากสวนยางของตน มาวัดหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง โดยใช้เมโทรแลค ตามวิธีที่กล่าวแล้วข้างต้น ปรากฏว่าเมโทรแลคที่ใช้ระบบอังกฤษ อ่านค่าได้ 1 ½  และเมโทรแลคที่ใช้ระบบเมตริกอ่านค่าได้ 125 น้ำยางของนายเก่งมีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางเท่าใด

วิธีคิด

เมโทรแลคระบบอังกฤษ

ค่าที่อ่านได้ ระหว่าง 1 กับ 1 ½  หรือ         =  1.25

ปริมาณเนื้อยางแห้ง                                            =  1.25 * 3          

                                                                                =   3.75

หมายความว่า

                ในน้ำยาง 1 แกลลอน มีเนื้อยางแห้ง 3.75 ปอนด์ หรือ 37.5 %

เมโทรแลคระบบเมตริก

ค่าที่อ่านได้                                    =  125

ปริมาณเนื้อยางแห้ง                                            =  125 * 3           

                                                                                =   375

หมายความว่า

                ในน้ำยาง 1 ลิตร มีเนื้อยางแห้ง 375 กรัม หรือ 37.5 %

                นั่นคือ น้ำยางของนายเก่ง มีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง 37.5% หรือ น้ำยางของนายเก่ง 100 กิโลกรัม ถ้าทำให้แห้งจะมีเนื้อยางอยู่ 37.5 กิโลกรัม

 

ข้อควรระวังในการใช้เมโทรแลค

                เนื่องจากากรใช้เมโทรแลควัดหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยางนั้นจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับทุกขั้นตอนของการดำเนินงาน เพราะหากเกิดผิดพลาดขึ้น ในขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่ง อาจทำให้ค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งที่วัดได้ผิดพลาดมากกว่าที่ควรจะเป็น ข้อควรระวังในการใช้เมโทรแลค มีดังนี้

 

                1.  น้ำยางที่ใช้วัดต้องเป็นน้ำยางที่สด สะอาด ไม่มีสิ่งเจือปนใด ๆ ในน้ำยาง (ห้ามใส่สิ่งเจือปนใด ๆ ลงไปในน้ำยางเด็ดขาด)

                2.  ตักตัวอย่างน้ำยาง ให้ได้ตัวอย่างน้ำยางที่แท้จริง อย่าตักน้ำยางเฉพาะด้านบนหรือด้านล่างของถังหรือภาชนะใส่น้ำยาง ควรกวนน้ำยางให้เข้ากันดีก่อนตักตัวอย่างน้ำยางไปวัดหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง

                3.  ผสมน้ำสะอาดลงในตัวอย่างน้ำยางในอัตราส่วน 2 : 1 (น้ำสะอาด 2 ส่วน น้ำยาง 1 ส่วน) อย่างเคร่งครัด กวนให้เข้าเป็นเนื้อเดียวกัน แล้วเทใสกระบอกตวงให้เต็มจนล้น และไม่มีฟองอากาศ

                4.  น้ำสะอาดที่ใช้ผสมควรมีอุณหภูมิใกล้เคียงกับน้ำยาง ไม่ร้อนเกินไปหรือเย็นเกินไป

                5.  ก่อนใช้เมโทรแลค ควรล้างเมโทรแลคให้สะอาด และแช่เมโทรแลคไว้ในน้ำสะอาด เพื่อควบคุมอุณหภูมิให้คงที่และลดแรงตึงผิว

                6.  อ่านค่าเมื่อเมโทรแลคหยุดนิ่ง และอ่านตรงบริเวรที่ผิวน้ำยางตัดกับก้านเมโทรแลค

                7.  คูณเลขและจดเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งให้ถูกต้อง อย่าให้ผิด

 

วิธีชั่งน้ำหนักของยางตัวอย่าง หรือ วิธีมาตรฐานในห้องปฏิบัติการ

                วิธีนี้เป็นวิธีวัดหาค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยางได้อย่างถูกต้องแม่นยำ โดยใช้หลักความจริงในการดำเนินงาน คือ นำน้ำยางไปทำให้แห้งให้เหลือแต่เฉพาะเนื้อยาง แล้วนำไปชั่งน้ำหนักเปรียบเทียบระหว่างน้ำยางก่อนที่จะนำไปทำให้แห้ง กับเนื้อยางที่แห้งแล้วว่าเป็นเท่าไร คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ออกมาก็จะได้ค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งในน้ำยาง เช่น

                น้ำยาง 100 กรัม นำไปทำเป็นยางแผ่นแล้วอบให้แห้ง จะได้ยางแผ่นหนัก 35 กรัม นั่นคือ น้ำยางนั้นมีค่าเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง 35 %

 

อุปกรณ์ที่จำเป็น

                1.  ตู้อบตัวอย่างยาง

                2.  เครื่องชั่งละเอียด ทศนิยมอย่างน้อย 1 ตำแหน่ง ชั่งน้ำหนักได้สูงสุดไม่เกิน 200 กรัม

                3.  จักรรีดยาง ขนาดเล็ก

                4.  ถ้วยพลาสติกใส่ตัวอย่างน้ำยาง

5.       ถ้วยอลูมิเนียม ใส่ตัวอย่างยางเข้าตู้อบ

6.       น้ำกรดอะซิติก ความเข้มข้น 2 %

7.       น้ำกลั่นหรือน้ำสะอาด

ขั้นตอนการหาเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งโดยการชั่งน้ำหนักของยางตัวอย่างหรือวิธีมาตรฐานในห้องปฏิบัติการ

                การหาเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง โดยการชั่งน้ำหนักของยางตัวอย่างหรือวิธีมาตรฐานในห้องปฏิบัติการ มีขั้นตอนดำเนินงาน 10 ขั้นตอนดังนี้

                1.  สุ่มตักตัวอย่างน้ำยางที่ต้องการหาเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง

                2.  ชั่งตัวอย่างน้ำยางในถ้วยพลาสติก ถ้วยละ 10 กรัม (ชั่งถ้วยพลาสติกก่อน ถ้าถ้วยพลาสติกหนัก 8.5 กรัม ก็ให้ใส่นำยางลงไป ชั่งเป็น 18.5 กรัม)

                3.  เติมน้ำกลั่นหรือน้ำสะอาดผสมลงในตัวอย่างน้ำยาง ประมาณ 20 ซี.ซี.

                4.  เติมน้ำกรดอะซีติก ความเข้มข้น 2% ลงไปอีกประมาณ 15 - 20 ซี.ซี. คนให้เข้ากัน

                5.  ตั้งทิ้งไว้ให้ยางจับตัวประมาณ 30 นาที

                6.  นำยางที่จับตัวสมบูรณ์แล้ว ไปรีดให้เป็นแผ่นบาง ๆ ความหนาไม่เกิน 2 มม.

                7.  ล้างแผ่นยางที่รีดจนบางได้ที่แล้วให้สะอาด

                8.  นำแผ่นยางที่ล้างสะอาดแล้ว ไปอบให้แห้งในตู้อบที่อุณหภูมิ 70 องศาเซลเซียส ระยะเวลาอบ 16 ชั่วโมง

                9.  นำแผ่นยางที่อบแห้งแล้วออกจากตู้อบ ตั้งทิ้งไว้ให้เย็น แล้วนำไปชั่งน้ำหนัก พร้อมบันทึกน้ำยางแห้งไว้

                10.  คำนวณหาเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งจากสูตร

                                เปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้ง = (น้ำหนักยางแห้ง×100)/น้ำหนักน้ำยางสด